Nghị quyết 73/2022/QH15 do Quốc hội ban hành ngày 15 tháng 11 năm 2022 quy định về việc thí điểm đấu giá biển số xe ô tô. Đây là một chính sách mới mang tính đột phá, nhằm khai thác hiệu quả tài sản công, tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước và đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân. Dưới đây là tóm tắt chi tiết và toàn diện các nội dung cốt lõi của Nghị quyết này.

Nghị quyết quy định thí điểm cơ chế đấu giá biển số xe ô tô trên phạm vi cả nước, bao gồm các nội dung:

• Xác định biển số xe ô tô đưa ra đấu giá và lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản.
• Quy định về giá khởi điểm, tiền đặt trước, bước giá và việc quản lý, sử dụng nguồn tiền thu được từ đấu giá.
• Hình thức, phương thức, trình tự và thủ tục thực hiện đấu giá.
• Giải quyết các trường hợp đặc biệt khi chỉ có một người đăng ký, tham gia hoặc trả giá.
• Quy định chi tiết về quyền và nghĩa vụ của người trúng đấu giá cũng như người nhận chuyển nhượng xe gắn biển số trúng đấu giá.
• Đối tượng áp dụng bao gồm: Cơ quan được Bộ Công an giao tổ chức đấu giá; tổ chức đấu giá tài sản; đấu giá viên; các tổ chức, cá nhân tham gia đấu giá và các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

Nghị quyết giới hạn loại biển số được đưa ra đấu giá và quy trình công khai thông tin như sau:

• Loại biển số đấu giá: Là biển số xe ô tô nền màu trắng, chữ và số màu đen.
• Các trường hợp ngoại trừ (không đấu giá): Biển số cấp cho xe ô tô của doanh nghiệp quân đội làm kinh tế; xe của dự án, tổ chức kinh tế liên doanh với nước ngoài; xe của tổ chức, doanh nghiệp nước ngoài, cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan đại diện lãnh sự, cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế và người nước ngoài làm việc tại các cơ quan này trên lãnh thổ Việt Nam.
• Quy trình lựa chọn và công khai: Bộ Công an và tổ chức đấu giá có trách nhiệm công khai danh sách biển số xe ô tô chưa đăng ký, dự kiến cấp mới trên các cổng thông tin điện tử quốc gia về đấu giá tài sản, cổng thông tin Bộ Công an, trang thông tin Cục Cảnh sát giao thông và trang của tổ chức đấu giá.
• Quyền lựa chọn của người dân: Tổ chức, cá nhân được quyền lựa chọn biển số xe ô tô của bất kỳ tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nào để đăng ký tham gia đấu giá.
• Xử lý biển số không đấu giá thành: Những biển số không được lựa chọn đấu giá hoặc đấu giá không thành sẽ được chuyển ngay vào hệ thống đăng ký, quản lý xe để cấp theo quy trình thông thường.
• Lựa chọn đơn vị đấu giá: Bộ Công an lựa chọn một tổ chức đấu giá tài sản uy tín, có trang thông tin điện tử đấu giá trực tuyến bảo đảm an toàn, an ninh mạng kết nối với hệ thống đăng ký xe.

Các định mức tài chính trong hoạt động đấu giá biển số xe ô tô được quy định cụ thể:

• Giá khởi điểm: Được ấn định thống nhất là 40.000.000 đồng cho một biển số xe ô tô đưa ra đấu giá.
• Tiền đặt trước: Bằng đúng mức giá khởi điểm là 40.000.000 đồng.
• Bước giá: Quy định là 5.000.000 đồng.
• Quản lý nguồn thu: Số tiền thu được từ đấu giá sau khi trừ các khoản chi phí tổ chức sẽ được nộp vào ngân sách trung ương. Chính phủ chịu trách nhiệm quy định chi tiết việc quản lý và sử dụng nguồn thu này.

Để bảo đảm tính minh bạch, khách quan và thuận tiện cho người tham gia, Nghị quyết quy định:

• Hình thức đấu giá: Thực hiện hoàn toàn bằng hình thức đấu giá trực tuyến.
• Phương thức đấu giá: Áp dụng phương thức trả giá lên.

Nghị quyết quy định phương án giải quyết khi cuộc đấu giá không có tính cạnh tranh cao:

• Khi hết thời hạn đăng ký mà chỉ có một người đăng ký tham gia đấu giá, hoặc có nhiều người đăng ký nhưng chỉ có một người thực tế tham gia đấu giá, hoặc có nhiều người tham gia nhưng chỉ có một người trả giá (với mức giá ít nhất bằng giá khởi điểm), thì biển số xe ô tô đó sẽ được chuyển nhượng trực tiếp cho người đó.

Người trúng đấu giá được hưởng nhiều quyền lợi đi kèm với các nghĩa vụ ràng buộc chặt chẽ:

• Quyền của người trúng đấu giá:
  • Được cấp văn bản xác nhận biển số trúng đấu giá sau khi hoàn tất nghĩa vụ tài chính.
  • Được đăng ký biển số trúng đấu giá gắn với xe ô tô thuộc sở hữu của mình tại cơ quan công an nơi quản lý biển số hoặc nơi đăng ký thường trú, đặt trụ sở.
  • Được giữ lại biển số trúng đấu giá để đăng ký cho xe khác thuộc sở hữu của mình trong thời hạn 12 tháng kể từ khi xe cũ bị mất, hỏng không thể sử dụng hoặc khi chuyển nhượng, trao đổi, tặng cho xe đó.
  • Được cấp lại biển số hoặc văn bản xác nhận nếu bị mất, mờ, hỏng.
  • Trường hợp người trúng đấu giá chết trong vòng 12 tháng kể từ ngày được cấp văn bản xác nhận nhưng chưa đăng ký xe, biển số sẽ được thu hồi về hệ thống; người thừa kế hợp pháp sẽ được nhận lại số tiền trúng đấu giá đã nộp sau khi trừ chi phí tổ chức đấu giá.
• Nghĩa vụ của người trúng đấu giá:
  • Nộp đủ tiền trúng đấu giá trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày phê duyệt kết quả (tiền này không bao gồm lệ phí đăng ký, cấp biển số xe).
  • Thực hiện thủ tục đăng ký xe để gắn biển số trúng đấu giá trong vòng 12 tháng kể từ ngày xác nhận; trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan được gia hạn thêm tối đa 06 tháng. Quá thời hạn này, biển số sẽ bị thu hồi về hệ thống và không được hoàn trả tiền.
  • Không được phép chuyển nhượng, trao đổi, tặng cho hoặc để thừa kế riêng lẻ biển số xe trúng đấu giá, trừ trường hợp chuyển nhượng, trao đổi, tặng cho, để thừa kế cả chiếc xe ô tô đã gắn biển số đó.
• Quyền và nghĩa vụ của người nhận xe gắn biển số trúng đấu giá: Người nhận chuyển nhượng, trao đổi, được tặng cho hoặc thừa kế xe ô tô có gắn biển số trúng đấu giá sẽ thực hiện các quyền và nghĩa vụ theo quy định pháp luật về quy trình cấp, thu hồi đăng ký, biển số xe cơ giới đường bộ.

Nghị quyết quy định rõ lộ trình thí điểm và trách nhiệm của các cơ quan liên quan:

• Hiệu lực thi hành: Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2023 và được thực hiện thí điểm trong thời gian 03 năm.
• Xử lý sau thời hạn thí điểm: Khi hết thời gian thí điểm, người trúng đấu giá và người nhận xe gắn biển số trúng đấu giá vẫn tiếp tục được bảo đảm các quyền và nghĩa vụ theo quy định tại Điều 6, trừ khi có quy định khác từ Quốc hội.
• Trách nhiệm giám sát và thực hiện:
  • Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội và đại biểu Quốc hội thực hiện giám sát việc thi hành Nghị quyết.
  • Chính phủ chịu trách nhiệm quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, tổ chức thực hiện và báo cáo Quốc hội kết quả tổng kết, đề xuất hoàn thiện pháp luật về đấu giá biển số xe ô tô tại kỳ họp đầu năm 2026.