Nghị quyết 89/NQ-HĐND năm 2023 của Hội đồng nhân dân tỉnh Bình Định thông qua Quy chế quản lý kiến trúc đô thị Hoài Nhơn là văn bản pháp lý quan trọng nhằm định hình, kiểm soát và phát triển không gian kiến trúc, cảnh quan đô thị Hoài Nhơn theo hướng bền vững, hiện đại nhưng vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa đặc trưng.

Thông tin chung về văn bản pháp luật:

• Tên văn bản: Nghị quyết 89/NQ-HĐND năm 2023 thông qua Quy chế quản lý kiến trúc đô thị Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định.
• Cơ quan ban hành: Hội đồng nhân dân tỉnh Bình Định (Khóa XIII, Kỳ họp thứ 14).
• Ngày có hiệu lực: Ngày 06 tháng 12 năm 2023.

Mục tiêu và phạm vi áp dụng Quy chế quản lý kiến trúc đô thị Hoài Nhơn:

Nghị quyết xác định rõ các mục tiêu chiến lược và phạm vi điều chỉnh cụ thể đối với đô thị Hoài Nhơn nhằm đảm bảo tính đồng bộ trong quản lý xây dựng:

• Mục tiêu quản lý: Thiết lập công cụ quản lý kiến trúc, cảnh quan đô thị; kiểm soát chặt chẽ các hoạt động xây dựng mới, cải tạo và chỉnh trang đô thị. Định hướng phát triển kiến trúc bền vững, bảo tồn và phát huy giá trị các công trình kiến trúc có giá trị, bảo vệ cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa địa phương, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
• Vai trò pháp lý: Quy chế là căn cứ pháp lý quan trọng để lập đồ án quy hoạch chi tiết, quy hoạch xây dựng, thiết kế đô thị riêng và cấp giấy phép xây dựng. Đây cũng là cơ sở để lập kế hoạch chỉnh trang không gian kiến trúc cảnh quan khu dân cư hiện hữu, lập danh mục dự án cải tạo đô thị và xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với mọi tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động kiến trúc và xây dựng công trình trên địa bàn đô thị Hoài Nhơn.
• Phạm vi điều chỉnh: Toàn bộ địa giới hành chính của đô thị Hoài Nhơn, bao gồm 11 phường trực thuộc: Bồng Sơn, Hoài Đức, Hoài Xuân, Hoài Tân, Hoài Thanh Tây, Hoài Hảo, Tam Quan, Tam Quan Bắc, Tam Quan Nam, Hoài Thanh, Hoài Hương.

Cấu trúc chi tiết của Quy chế quản lý kiến trúc:

Quy chế được ban hành kèm theo Nghị quyết bao gồm 04 Chương và 17 Điều với các nội dung trọng tâm sau:

• Chương I - Quy định chung (Từ Điều 1 đến Điều 5): Quy định về mục tiêu, đối tượng, phạm vi áp dụng, giải thích từ ngữ, các nguyên tắc cốt lõi trong quản lý kiến trúc đô thị và danh mục các công trình bắt buộc phải tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc.
• Chương II - Quản lý kiến trúc, không gian cảnh quan (Từ Điều 6 đến Điều 11): Định hướng phát triển kiến trúc, không gian cảnh quan chung; yêu cầu tích hợp bản sắc văn hóa dân tộc; quy định quản lý đối với các khu vực đặc thù, các loại hình công trình kiến trúc cụ thể và hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị.
• Chương III - Quản lý, bảo vệ công trình kiến trúc có giá trị (Điều 12 và Điều 13): Quy định chi tiết về việc quản lý các công trình đã được xếp hạng di sản văn hóa và các công trình thuộc Danh mục kiến trúc có giá trị đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Chương IV - Tổ chức thực hiện (Từ Điều 14 đến Điều 17): Phân công trách nhiệm tổ chức thực hiện, cơ chế kiểm tra, thanh tra, báo cáo, xử lý vi phạm và quy trình điều chỉnh, bổ sung Quy chế khi cần thiết.

Các yêu cầu nghiêm ngặt về nội dung quy chế:

Nghị quyết đặt ra các tiêu chuẩn kỹ thuật và thẩm mỹ toàn diện đối với công tác quản lý, thiết kế và xây dựng đô thị:

• Yêu cầu về quản lý kiến trúc: Đảm bảo tính thống nhất từ quy hoạch tổng thể đến chi tiết từng công trình; ưu tiên an toàn cho con người và công trình trước thiên tai; không gây tác động tiêu cực đến cảnh quan thiên nhiên, di tích lịch sử - văn hóa và môi trường sinh thái; thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.
• Yêu cầu đối với kiến trúc đô thị: Kiến trúc phải hài hòa giữa khu vực hiện hữu, khu phát triển mới và khu bảo tồn. Việc sử dụng màu sắc, vật liệu mặt ngoài công trình phải đảm bảo mỹ quan, không gây ảnh hưởng xấu đến thị giác, sức khỏe con người và an toàn giao thông. Kiến trúc nhà ở riêng lẻ phải kết hợp hài hòa giữa cải tạo và xây mới, phù hợp khí hậu địa phương.
• Yêu cầu đối với công trình công cộng và tiện ích: Các công trình trên tuyến phố phải đảm bảo thẩm mỹ, công năng và an toàn. Hệ thống biển hiệu, quảng cáo, chiếu sáng đô thị phải tuân thủ quy chuẩn quy hoạch quảng cáo ngoài trời. Các công trình nghệ thuật công cộng (tượng đài, tranh phù điêu, đài phun nước) và công trình giao thông phải được thiết kế đồng bộ, đáp ứng yêu cầu thẩm mỹ và công năng sử dụng.
• Yêu cầu về thiết kế kiến trúc: Thiết kế phải tích hợp giải pháp kiến trúc với quy hoạch; cân đối giữa kinh tế - xã hội, công năng, kỹ thuật, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường và bản sắc văn hóa. Đặc biệt, thiết kế phải đảm bảo khả năng tiếp cận dễ dàng cho người khuyết tật, người cao tuổi, trẻ em và đảm bảo bình đẳng giới.

Quy định về tổ chức thực hiện và giám sát:

Để đảm bảo Nghị quyết được triển khai hiệu quả trên thực tế, Hội đồng nhân dân tỉnh đưa ra các quy định phân công trách nhiệm rõ ràng:

• Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân tỉnh: Giao Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định chịu trách nhiệm ban hành chính thức Quy chế quản lý kiến trúc đô thị Hoài Nhơn và tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc theo đúng quy định của pháp luật hiện hành.
• Trách nhiệm giám sát: Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh, các Tổ đại biểu và các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh có trách nhiệm kiểm tra, giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện Nghị quyết này.