Ngày 26 tháng 11 năm 2003, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ tư đã thông qua Nghị quyết số 21/2003/QH11 về Chương trình xây dựng Luật, Pháp lệnh năm 2004. Nghị quyết này được ban hành nhằm xác định cụ thể danh mục các dự án luật, pháp lệnh cần tập trung soạn thảo, cho ý kiến và thông qua trong năm 2004, đồng thời bổ sung một số dự án quan trọng vào chương trình xây dựng pháp luật toàn khóa XI (2002-2007) và đề ra các giải pháp tổ chức thực hiện hiệu quả.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị quyết áp dụng đối với Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, các bộ, cơ quan ngang bộ và các cơ quan, tổ chức hữu quan chịu trách nhiệm chủ trì soạn thảo, thẩm tra, đóng góp ý kiến và thông qua các dự án luật, pháp lệnh trong năm 2004.

Chương trình chính thức xây dựng các dự án Luật năm 2004

Chương trình chính thức được phân chia cụ thể theo tiến độ của hai kỳ họp Quốc hội trong năm 2004:

• Tại kỳ họp thứ 5 (dự kiến vào tháng 5-2004):
  • Trình Quốc hội thông qua 09 dự án luật và nghị quyết bao gồm: Bộ luật tố tụng dân sự; Luật thanh tra; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật các tổ chức tín dụng; Luật giao thông đường thuỷ nội địa; Luật phá sản doanh nghiệp (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật khiếu nại, tố cáo; Nghị quyết của Quốc hội ban hành Quy chế hoạt động của Uỷ ban thường vụ Quốc hội (sửa đổi); Nghị quyết của Quốc hội ban hành Quy chế hoạt động của Hội đồng dân tộc và các Uỷ ban của Quốc hội (trên cơ sở gộp chung hai quy chế hoạt động hiện hành).
  • Trình Quốc hội cho ý kiến 08 dự án luật bao gồm: Luật điện lực; Luật cạnh tranh; Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật xuất bản; Luật thuế sử dụng đất; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật bảo vệ và phát triển rừng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật giáo dục; Luật an ninh quốc gia.
• Tại kỳ họp thứ 6 (dự kiến vào tháng 11-2004):
  • Trình Quốc hội thông qua 08 dự án luật (đã được cho ý kiến tại kỳ họp thứ 5) bao gồm: Luật điện lực; Luật cạnh tranh; Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật xuất bản; Luật thuế sử dụng đất; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật bảo vệ và phát triển rừng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật giáo dục; Luật an ninh quốc gia.
  • Trình Quốc hội cho ý kiến 09 dự án luật bao gồm: Bộ luật dân sự (sửa đổi); Luật thương mại (sửa đổi); Bộ luật hàng hải Việt Nam (sửa đổi); Luật dược; Luật đường sắt Việt Nam; Luật ký kết và thực hiện điều ước quốc tế; Luật công an nhân dân; Luật quốc phòng; Luật kiểm toán nhà nước.

Chương trình chính thức xây dựng các dự án Pháp lệnh năm 2004

Ủy ban thường vụ Quốc hội có nhiệm vụ xem xét, thông qua 16 dự án pháp lệnh và nghị quyết quan trọng sau đây:

• Pháp lệnh giống cây trồng;
• Pháp lệnh giống vật nuôi;
• Pháp lệnh tôn giáo;
• Pháp lệnh giám định tư pháp;
• Pháp lệnh dự trữ quốc gia;
• Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính;
• Pháp lệnh về công tác cảnh vệ;
• Pháp lệnh đấu thầu;
• Pháp lệnh về chống trợ cấp;
• Pháp lệnh về chống bán phá giá;
• Pháp lệnh trợ giúp pháp lý;
• Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh thực hành tiết kiệm chống lãng phí;
• Pháp lệnh thú y (sửa đổi);
• Nghị quyết của Uỷ ban thường vụ Quốc hội về giao dịch dân sự về nhà ở có yếu tố nước ngoài được xác lập trước ngày 01-7-1991;
• Pháp lệnh phòng, chống nhiễm vi rút gây hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người HIV/AIDS (sửa đổi);
• Pháp lệnh ưu đãi người hoạt động cách mạng, liệt sĩ và gia đình liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến, người có công giúp đỡ cách mạng (sửa đổi).

Chương trình chuẩn bị xây dựng Luật và Pháp lệnh

Để tạo nguồn gối đầu cho các năm tiếp theo, Quốc hội phê duyệt danh mục chuẩn bị gồm:

• Các dự án luật chuẩn bị (15 dự án): Bộ luật thi hành án; Luật về thể thức trưng mua, trưng dụng tài sản của cá nhân, tổ chức; Luật hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi); Luật bảo hiểm xã hội; Luật về các vùng biển Việt Nam; Luật về hội; Luật nhà ở; Luật bảo vệ sức khoẻ nhân dân (sửa đổi); Luật giao dịch điện tử; Luật thanh niên; Luật đê điều; Luật kinh doanh bất động sản; Luật du lịch; Luật đầu tư (áp dụng chung cho cả đầu tư trong nước và nước ngoài); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật bảo vệ môi trường.
• Các dự án pháp lệnh chuẩn bị (06 dự án): Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ đình công; Pháp lệnh công chứng; Pháp lệnh về hiến, lấy ghép mô, cơ quan, bộ phận cơ thể người và khám nghiệm tử thi; Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh về lực lượng dự bị động viên; Pháp lệnh bảo vệ các công trình, mục tiêu trọng điểm về an ninh quốc gia; Pháp lệnh thủ tục bắt giữ tàu biển.

Bổ sung vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh nhiệm kỳ khóa XI (2002-2007)

Nghị quyết quyết định bổ sung thêm 06 dự án vào chương trình toàn khóa của Quốc hội khóa XI nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội:

• Luật kinh doanh bất động sản;
• Luật giao dịch điện tử;
• Luật bình đẳng giới;
• Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh thực hành tiết kiệm, chống lãng phí;
• Pháp lệnh về án phí, lệ phí tại Toà án nhân dân;
• Pháp lệnh cựu chiến binh.

Biện pháp tổ chức thực hiện và bảo đảm tiến độ

Để bảo đảm tính khả thi và chất lượng của chương trình lập pháp năm 2004, Quốc hội đề ra các yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan:

• Ủy ban thường vụ Quốc hội: Chịu trách nhiệm chính trong việc chỉ đạo sát sao, điều hành triển khai thực hiện toàn bộ Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2004.
• Các cơ quan soạn thảo và trình dự án: Phải chủ động xây dựng kế hoạch chi tiết, tập trung nguồn lực để bảo đảm các dự án được trình đúng tiến độ, nâng cao chất lượng nội dung và chuẩn bị đồng bộ các dự thảo văn bản hướng dẫn thi hành để ban hành kịp thời khi luật, pháp lệnh có hiệu lực.
• Hội đồng dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội: Chủ động phối hợp chặt chẽ với cơ quan chủ trì soạn thảo ngay từ giai đoạn đầu; nâng cao chất lượng báo cáo thẩm tra; hỗ trợ Ủy ban thường vụ Quốc hội trong việc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo; đồng thời tăng cường giám sát việc ban hành văn bản hướng dẫn thi hành.
• Chính phủ: Chỉ đạo các bộ, ngành đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giới thiệu sâu rộng các văn bản pháp luật mới ban hành đến mọi cơ quan, tổ chức và người dân nhằm bảo đảm tính thống nhất trong thực thi pháp luật.

Hiệu lực thi hành

Nghị quyết số 21/2003/QH11 đã được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 26 tháng 11 năm 2003 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày thông qua.