Ngày 23 tháng 06 năm 1994, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa IX, kỳ họp thứ 5 đã thông qua Nghị quyết về việc phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982 (UNCLOS 1982). Đây là một văn kiện pháp lý có ý nghĩa lịch sử trọng đại, khẳng định lập trường nhất quán và cam kết mạnh mẽ của Việt Nam đối với luật pháp quốc tế, đồng thời thiết lập cơ sở pháp lý vững chắc cho việc bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia trên các vùng biển và thềm lục địa.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của Nghị quyết

Nghị quyết áp dụng đối với toàn bộ các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, lực lượng vũ trang nhân dân, mọi công dân Việt Nam và các tổ chức, cá nhân nước ngoài có hoạt động trong các vùng biển, thềm lục địa và hải đảo thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam. Phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết bao gồm việc thực thi các quyền và nghĩa vụ thành viên của Việt Nam đối với Công ước năm 1982, việc quản lý, bảo vệ, khai thác tài nguyên biển và giải quyết các tranh chấp liên quan đến biển.

Nội dung cốt lõi của Nghị quyết phê chuẩn Công ước Luật biển 1982

1. Phê chuẩn chính thức Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982

• Quốc hội Việt Nam chính thức phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982, thể hiện ý chí của Nhà nước Việt Nam trong việc cùng cộng đồng quốc tế xây dựng một trật tự pháp lý công bằng, khuyến khích sự phát triển và hợp tác trên biển.
• Bằng việc phê chuẩn này, Việt Nam khẳng định quyền được hưởng các vùng biển bao gồm nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa theo đúng các tiêu chuẩn và quy định của Công ước.

2. Khẳng định chủ quyền đối với các quần đảo và các vùng biển quốc gia

• Nghị quyết khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, đồng thời tuyên bố rõ ràng quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với các vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa theo đúng các nguyên tắc của Công ước Luật biển năm 1982.
• Việt Nam bác bỏ mọi yêu sách biển trái với quy định của Công ước, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và lợi ích quốc gia trên biển bằng các biện pháp phù hợp với luật pháp quốc tế.

3. Nguyên tắc giải quyết các tranh chấp trên biển bằng biện pháp hòa bình

• Việt Nam chủ trương giải quyết các tranh chấp về chủ quyền lãnh thổ và các vùng biển ở Biển Đông thông qua thương lượng hòa bình, trên tinh thần bình đẳng, hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau, phù hợp với Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế.
• Trong khi tìm kiếm giải pháp cơ bản và lâu dài cho các tranh chấp, các bên liên quan cần kiềm chế, không làm phức tạp thêm tình hình, không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, đồng thời tôn trọng quyền tự do hàng hải và hàng không theo quy định của Công ước.

4. Nội luật hóa và hoàn thiện hệ thống pháp luật quốc gia về biển

• Quốc hội giao Ủy ban thường vụ Quốc hội và Chính phủ tiến hành rà soát, sửa đổi, bổ sung và ban hành mới các văn bản quy phạm pháp luật trong nước để bảo đảm sự tương thích hoàn toàn với các quy định của Công ước Luật biển năm 1982.
• Đẩy mạnh việc xây dựng các chính sách phát triển kinh tế biển, bảo vệ môi trường biển, nghiên cứu khoa học biển và tăng cường năng lực quản lý, thực thi pháp luật của các lực lượng chức năng trên biển.

Hiệu lực thi hành

Nghị quyết có hiệu lực thi hành kể từ ngày được Quốc hội thông qua (ngày 23 tháng 06 năm 1994). Việc phê chuẩn Công ước Luật biển năm 1982 là bước đi chiến lược, tạo hành lang pháp lý quốc tế quan trọng để Việt Nam hội nhập sâu rộng, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo và phát triển bền vững kinh tế biển.