Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc quy định một số điểm về việc thi hành Luật Tổ chức Toà án nhân dân nhằm bảo đảm việc triển khai thi hành các quy định mới của Luật một cách đồng bộ, thống nhất và hiệu quả trong hệ thống cơ quan tư pháp.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Nghị quyết này quy định chi tiết về lộ trình thực hiện, chuyển tiếp hoạt động xét xử, kiện toàn tổ chức bộ máy và nhân sự của Tòa án nhân dân các cấp. Đối tượng áp dụng bao gồm Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân cấp cao, Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, Tòa án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và tương đương, Tòa án quân sự các cấp, cùng các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến hoạt động tố tụng.

Nội dung cốt lõi của Nghị quyết (Điều 1 đến Điều 4)

1. Quy định chuyển tiếp về chức danh Thẩm phán và Hội thẩm (Điều 1)

• Thẩm phán Tòa án nhân dân các cấp đã được bổ nhiệm theo quy định cũ trước ngày Luật mới có hiệu lực thi hành thì tiếp tục thực hiện nhiệm vụ cho đến khi hết nhiệm kỳ bổ nhiệm.
• Hội thẩm nhân dân, Hội thẩm quân nhân đã được bầu hoặc cử tiếp tục thực hiện nhiệm vụ xét xử cho đến khi hết nhiệm kỳ của Hội đồng nhân dân hoặc hết thời hạn cử theo quy định.
• Quy định rõ việc áp dụng tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm mới đối với các trường hợp bổ nhiệm mới hoặc bổ nhiệm lại sau khi Luật Tổ chức Tòa án nhân dân có hiệu lực.

2. Thẩm quyền giải quyết các vụ án, vụ việc đang thụ lý (Điều 2)

• Các vụ án, vụ việc đã được Tòa án thụ lý trước ngày Luật mới có hiệu lực thi hành nhưng chưa xét xử sơ thẩm, phúc thẩm hoặc giám đốc thẩm, tái thẩm thì tiếp tục được giải quyết theo thẩm quyền và thủ tục quy định tại thời điểm thụ lý.
• Bảo đảm nguyên tắc không hồi tố gây bất lợi cho các bên đương sự và người tham gia tố tụng, giữ vững tính liên tục và ổn định của hoạt động tư pháp.

3. Kiện toàn tổ chức bộ máy và cơ cấu nhân sự của Tòa án (Điều 3)

• Thực hiện việc rà soát, sắp xếp lại cơ cấu tổ chức bên trong của các Tòa án nhân dân nhằm đáp ứng yêu cầu tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả theo tinh thần cải cách tư pháp.
• Quy định về việc thành lập các Tòa án chuyên trách mới hoặc giải thể, sáp nhập các đơn vị không còn phù hợp với quy định của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân mới.

4. Tổ chức thực hiện và hướng dẫn thi hành (Điều 4)

• Giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm hướng dẫn thi hành các quy định được giao trong Nghị quyết.
• Đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tiến hành tố tụng và các cơ quan hữu quan trong việc triển khai thực hiện đồng bộ các quy định của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân.

Hiệu lực thi hành

Nghị quyết này có hiệu lực thi hành cùng thời điểm với ngày có hiệu lực của Luật Tổ chức Toà án nhân dân, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho giai đoạn chuyển tiếp và vận hành hệ thống Tòa án theo mô hình mới.