Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 99:2025/BNNMT về Khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ quy định giới hạn tối đa cho phép của các chất gây ô nhiễm trong khí thải, phương pháp đo và các yêu cầu quản lý kỹ thuật đối với xe mô tô, xe gắn máy đang lưu thông trên đường bộ Việt Nam. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm kiểm soát nguồn khí thải từ phương tiện giao thông cá nhân, góp phần cải thiện chất lượng không khí tại các đô thị lớn và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Quy chuẩn này xác định rõ giới hạn phạm vi và các nhóm đối tượng chịu sự tác động trực tiếp, cụ thể:

• Phạm vi điều chỉnh: Quy chuẩn áp dụng đối với việc kiểm soát khí thải của các loại xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy (kể cả xe gắn máy ba bánh) lắp động cơ nhiệt đang tham gia giao thông đường bộ tại Việt Nam. Quy chuẩn không áp dụng đối với các loại xe được thiết kế, chế tạo riêng cho mục đích quốc phòng, an ninh hoặc các xe chưa tham gia lưu thông.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước về môi trường, giao thông vận tải; các tổ chức, cá nhân sở hữu, sử dụng xe mô tô, xe gắn máy; các đơn vị thực hiện nhiệm vụ kiểm định, kiểm tra khí thải phương tiện giao thông đường bộ và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

Nội dung kỹ thuật cốt lõi của Quy chuẩn

Quy chuẩn QCVN 99:2025/BNNMT tập trung vào các nhóm quy định kỹ thuật và quy trình kiểm soát nghiêm ngặt bao gồm:

• Giới hạn tối đa cho phép của các chất gây ô nhiễm: Quy định chi tiết về nồng độ giới hạn của khí Carbon Monoxide (CO) tính theo phần trăm thể tích (% thể tích) và Hydrocarbons (HC) tính theo phần triệu thể tích (ppm thể tích) trong khí thải của xe. Các mức giới hạn này được phân loại cụ thể theo loại động cơ (động cơ 2 kỳ và động cơ 4 kỳ) cũng như năm sản xuất hoặc năm đăng ký lần đầu của phương tiện nhằm đảm bảo tính khả thi và lộ trình chuyển đổi phù hợp.
• Phương pháp đo và điều kiện thử nghiệm: Quy định phương pháp đo khí thải ở chế độ không tải (idle test) hoặc chế độ không tải tự do tùy thuộc vào đặc tính kỹ thuật của từng loại xe. Thiết bị đo khí thải phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt, được kiểm định và hiệu chuẩn định kỳ theo quy định của pháp luật về đo lường để đảm bảo tính chính xác của kết quả đo.
• Quy trình kiểm tra khí thải tại hiện trường: Hướng dẫn chi tiết các bước chuẩn bị phương tiện (động cơ phải được làm nóng đến nhiệt độ làm việc bình thường), các bước đưa đầu đo vào ống xả, và cách thức ghi nhận kết quả đo trung bình để so sánh với giới hạn cho phép.

Quy định về quản lý và tổ chức thực hiện

Để đảm bảo tính thực thi cao, quy chuẩn đề ra các biện pháp quản lý và phân công trách nhiệm rõ ràng:

• Trách nhiệm của chủ phương tiện: Chủ xe mô tô, xe gắn máy có trách nhiệm bảo dưỡng, sửa chữa định kỳ phương tiện của mình nhằm duy trì tình trạng kỹ thuật tốt và đảm bảo khí thải đạt quy chuẩn khi tham gia giao thông.
• Trách nhiệm của cơ quan kiểm định: Các trung tâm, trạm kiểm định khí thải phải trang bị đầy đủ thiết bị đạt chuẩn, đào tạo nhân lực có chuyên môn và thực hiện quy trình kiểm tra đúng theo hướng dẫn kỹ thuật của quy chuẩn.
• Công tác thanh tra, kiểm tra: Các cơ quan chức năng có thẩm quyền thực hiện việc thanh tra, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất đối với khí thải của xe mô tô, xe gắn máy lưu thông trên đường và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm vượt quá giới hạn cho phép.

Hiệu lực thi hành

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 99:2025/BNNMT có hiệu lực thi hành theo lộ trình được quy định tại quyết định ban hành của cơ quan có thẩm quyền. Việc áp dụng quy chuẩn này sẽ được triển khai đồng bộ với các đề án kiểm soát khí thải xe mô tô, xe gắn máy tại các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nhằm hướng tới mục tiêu giảm thiểu ô nhiễm môi trường không khí từ hoạt động giao thông vận tải.