Quyết định 01/QĐ-TTg được ban hành năm 2008 bởi Thủ tướng Chính phủ về việc điều chỉnh, mở rộng diện tích Vườn quốc gia Bạch Mã thuộc hệ thống các khu rừng đặc dụng của Việt Nam. Quyết định này đánh dấu một bước đi quan trọng trong chiến lược bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và phát triển bền vững tại khu vực miền Trung, cụ thể là trên địa bàn hai tỉnh Thừa Thiên Huế và Quảng Nam.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Quyết định này áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam, Ban quản lý Vườn quốc gia Bạch Mã, cùng các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến công tác quản lý, bảo vệ, nghiên cứu khoa học và phát triển bền vững tại Vườn quốc gia Bạch Mã và vùng đệm xung quanh.

Quy hoạch diện tích và ranh giới địa lý sau khi mở rộng

Quyết định quy định chi tiết về việc thay đổi quy mô diện tích và xác định ranh giới cụ thể của Vườn quốc gia Bạch Mã sau khi điều chỉnh quy hoạch:

• Tổng diện tích tự nhiên: Sau khi điều chỉnh quy hoạch mở rộng, tổng diện tích đạt 37.487 ha. Trong đó, phần diện tích nằm trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế chiếm phần lớn với 34.380 ha, và phần diện tích trên địa bàn tỉnh Quảng Nam là 3.107 ha.
• Phân chia tiểu khu: Toàn bộ diện tích Vườn quốc gia được chia thành 42 tiểu khu. Trong đó, phần diện tích mở rộng bao gồm 17 tiểu khu (3 tiểu khu thuộc rừng phòng hộ Lâm trường Phú Lộc, 11 tiểu khu thuộc rừng phòng hộ Lâm trường Nam Đông thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế, và 3 tiểu khu thuộc rừng phòng hộ huyện Đông Giang thuộc tỉnh Quảng Nam).
• Tọa độ địa lý: Vườn quốc gia nằm trong giới hạn từ vĩ độ 15°59'28" đến 16°16'02" vĩ bắc, và từ kinh độ 107°37'22" đến 107°54'58" kinh đông.
• Ranh giới tiếp giáp: Phía Bắc giáp khu vực Đông Truồi và các sườn núi nhìn ra biển Đông; phía Đông Bắc chạy dọc theo suối xuống chân đồi Hòa Bình, qua khe Đá Dựng đến Đầm Hương; phía Đông và Đông Nam tiếp giáp ranh giới giữa tỉnh Thừa Thiên Huế và thành phố Đà Nẵng chạy từ Đầm Hương đến Núi Mang và kéo dài đến địa bàn tỉnh Quảng Nam; phía Nam chạy dọc theo ranh giới giữa hai tỉnh Quảng Nam và Thừa Thiên Huế đến núi Abram.

Phân khu chức năng và quy hoạch vùng đệm

Để đảm bảo hiệu quả quản lý và bảo tồn, diện tích Vườn quốc gia Bạch Mã được phân định rõ ràng thành các phân khu chức năng và vùng đệm phụ trợ:

• Diện tích vùng lõi (37.487 ha): Được chia thành ba phân khu chính bao gồm: Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt có diện tích 12.064,8 ha; Phân khu phục hồi sinh thái có diện tích lớn nhất với 20.234,0 ha; Phân khu dịch vụ hành chính có diện tích 5.188,2 ha.
• Diện tích vùng đệm (58.676 ha): Bao gồm địa giới hành chính của 11 xã, thị trấn thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế (huyện Phú Lộc gồm các xã Xuân Lộc, Lộc Hòa, Lộc Điền, Lộc Trì và thị trấn Phú Lộc; huyện Nam Đông gồm các xã Thượng Long, Thượng Nhật, Thượng Lộ, Hương Phú, Hương Lộc và thị trấn Khe Tre) và 4 xã thuộc huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam (gồm các xã Tư, A-tinh, Sông Côn, Ta Lu).

Mục tiêu và nhiệm vụ chiến lược của Vườn quốc gia Bạch Mã

Quyết định đặt ra các mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của Vườn quốc gia:

• Bảo tồn đa dạng sinh học: Bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và các giá trị khoa học của hệ động, thực vật điển hình tại vùng giao thoa khí hậu giữa hai miền Nam - Bắc. Tập trung bảo tồn các loài động vật đặc hữu, quý hiếm nguy cấp như gà Lôi lam mào trắng, Trĩ Sao, Voọc ngũ sắc, Hổ, Sao La, Mang Lớn... đồng thời bảo vệ các loài thực vật quý hiếm như Côm Bạch Mã, Tùng Bạch Mã, Trầm hương, Trắc, Cẩm Lai, Kiền Kiền...
• Phòng hộ đầu nguồn và bảo vệ môi trường: Duy trì và phát huy chức năng phòng hộ đầu nguồn đối với các lưu vực sông lớn trong khu vực như sông Truồi, sông Tả Trạch (thượng nguồn sông Hương), sông Cu Đê, sông Côn, sông Vàng... nhằm giảm thiểu nguy cơ thiên tai, lũ lụt, hạn hán, góp phần ổn định đời sống và hoạt động sản xuất của người dân địa phương.
• Nghiên cứu khoa học và dịch vụ môi trường: Thực hiện hiệu quả các chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng; tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học, giáo dục nâng cao nhận thức bảo tồn thiên nhiên cho cộng đồng.
• Phát triển du lịch sinh thái và hỗ trợ cộng đồng: Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật phục vụ công tác quản lý bảo tồn kết hợp khai thác du lịch sinh thái hợp lý; hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng đệm nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, giảm thiểu áp lực xâm hại vào rừng đặc dụng.

Trách nhiệm quản lý và tổ chức thực hiện

Công tác quản lý và triển khai quy hoạch mở rộng được phân công cụ thể cho các cơ quan trung ương và địa phương:

• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Chịu trách nhiệm quản lý trực tiếp Vườn quốc gia Bạch Mã theo đúng quy chế quản lý rừng hiện hành. Đồng thời, chủ trì chỉ đạo lập các dự án quan trọng bao gồm: Dự án đầu tư xây dựng và phát triển Vườn quốc gia Bạch Mã mở rộng; Dự án đầu tư xây dựng vùng đệm; Dự án phát triển du lịch sinh thái. Các dự án này phải được trình cấp có thẩm quyền phê duyệt và triển khai theo đúng quy định pháp luật về quản lý đầu tư xây dựng.
• Các Bộ, ngành liên quan và địa phương: Bộ trưởng các Bộ: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, Tài nguyên và Môi trường, Nội vụ, Khoa học và Công nghệ, Văn hóa - Thể thao và Du lịch, cùng Chủ tịch Ủy ban nhân dân hai tỉnh Thừa Thiên Huế và Quảng Nam có trách nhiệm phối hợp, tổ chức thi hành quyết định này trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao.

Hiệu lực thi hành

Quyết định này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày ký ban hành.