Giới thiệu chung về văn bản pháp quy

Quyết định số 06/2013/QĐ-UBND-VX phê duyệt Quy hoạch phát triển giáo dục và đào tạo tỉnh Nghệ An giai đoạn 2012 - 2020 là văn bản pháp lý quan trọng nhằm định hướng, xây dựng và phát triển toàn diện hệ thống giáo dục địa phương. Quy hoạch hướng tới mục tiêu đưa Nghệ An trở thành Trung tâm giáo dục và đào tạo của vùng Bắc Trung bộ và cả nước, gắn liền với phát triển kinh tế - xã hội và chủ động hội nhập quốc tế.

I. Mục tiêu phát triển giáo dục và đào tạo tỉnh Nghệ An

1. Mục tiêu chung:

• Phát triển giáo dục và đào tạo mạnh mẽ, toàn diện; xây dựng Nghệ An thành trung tâm giáo dục vùng Bắc Trung bộ và cả nước, chủ động hội nhập quốc tế.
• Phát triển giáo dục miền núi, giảm bất bình đẳng trong tiếp cận giáo dục giữa các nhóm dân cư, tạo cơ hội học tập suốt đời và thực hiện giáo dục hòa nhập ở tất cả các cấp học cho trẻ khuyết tật nhẹ, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.
• Chuẩn hóa, đồng bộ và hiện đại hóa cơ sở vật chất; xây dựng hệ thống trường mầm non, phổ thông trọng điểm chất lượng cao; phấn đấu đến năm 2020 đạt 100% phòng học kiên cố, có đủ phòng bộ môn, thư viện, phòng thí nghiệm, thực hành, công trình vệ sinh và nước sạch.
• Mở rộng quy mô giáo dục nghề nghiệp hợp lý, đào tạo theo nhu cầu xã hội và gắn liền với nghiên cứu khoa học, đời sống xã hội.

2. Mục tiêu cụ thể cho từng cấp học và hệ đào tạo:

• Giáo dục mầm non: Hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi trước năm 2015. Đến năm 2015, huy động 25% trẻ độ tuổi nhà trẻ và nâng lên 30% vào năm 2020. Trẻ từ 3 - 5 tuổi đi học mẫu giáo đạt tỷ lệ 95% vào năm 2020 (riêng trẻ 5 tuổi đạt 100%). Giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trong trường mầm non xuống dưới 9% vào năm 2020. Nâng tỷ lệ trường mầm non đạt chuẩn quốc gia lên 55% (năm 2015) và 70% (năm 2020).
• Giáo dục phổ thông: Giữ vững và nâng cao chất lượng phổ cập tiểu học đúng độ tuổi mức độ 1 và phổ cập THCS, tiến tới phổ cập trung học tại thành phố, thị xã, đồng bằng và núi thấp vào năm 2020. Phấn đấu đến năm 2020 đạt chuẩn phổ cập tiểu học đúng độ tuổi mức độ 2, 100% xã, phường đạt chuẩn phổ cập THCS, 80% thanh niên trong độ tuổi đạt trình độ học vấn THPT và tương đương. Thực hiện phân luồng sau THCS, đưa 20% - 30% học sinh tốt nghiệp vào học trung cấp chuyên nghiệp và nghề. Tăng tỷ lệ học 2 buổi/ngày (đến năm 2020 đạt 100% ở tiểu học, 50% ở THCS và THPT). Phấn đấu đến năm 2020 có 95% trường tiểu học, 65% trường THCS và 50% trường THPT đạt chuẩn quốc gia.
• Giáo dục thường xuyên: Thúc đẩy xã hội học tập, tạo cơ hội học tập suốt đời. Củng cố các trung tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện để thực hiện đa nhiệm vụ (dạy văn hóa, hướng nghiệp, dạy nghề); tăng cường đầu tư cơ sở vật chất cho các trung tâm giáo dục thường xuyên và trung tâm học tập cộng đồng.
• Trung cấp chuyên nghiệp: Đẩy mạnh đào tạo theo nhu cầu xã hội, nâng tỷ lệ sinh viên đạt 350 sinh viên/vạn dân (năm 2015) và đạt 400 - 450 sinh viên/vạn dân vào năm 2020, đảm bảo trên 75% lao động qua đào tạo.

II. Quy hoạch mạng lưới trường, lớp và quy mô phát triển đến năm 2020

Quy hoạch xác định rõ phương án sắp xếp, phát triển hệ thống cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh Nghệ An đến năm 2020 như sau:

• Giáo dục mầm non: Đảm bảo mỗi xã, phường, thị trấn có ít nhất 1 trường mầm non công lập (vùng khó khăn có thể có 2 trường). Khuyến khích phát triển trường ngoài công lập ở nơi thuận lợi. Dự kiến toàn tỉnh có 528 trường mầm non với khoảng 4,6 vạn trẻ nhà trẻ và 14 vạn học sinh mẫu giáo.
• Giáo dục tiểu học: Định hướng mỗi xã, phường, thị trấn có 1 trường tiểu học (xã quy mô lớn trên 30 lớp hoặc địa hình phức tạp có thể có 2 trường). Dự kiến toàn tỉnh có 531 trường tiểu học với khoảng 25 vạn học sinh.
• Giáo dục trung học cơ sở: Tiếp tục sáp nhập các trường quy mô quá nhỏ, giảm sỹ số học sinh/lớp. Dự kiến có 384 trường THCS với khoảng 18 vạn học sinh, bao gồm 6 trường phổ thông dân tộc nội trú và 42 trường phổ thông dân tộc bán trú THCS.
• Giáo dục trung học phổ thông: Ổn định mạng lưới trường THPT, giảm sỹ số học sinh/lớp. Đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường THPT dân tộc nội trú số 2 Nghệ An và trường THPT chuyên Phan Bội Châu. Dự kiến toàn tỉnh có 91 trường THPT với khoảng 10 vạn học sinh, bao gồm 2 trường phổ thông dân tộc nội trú THPT và 1 trường chuyên.
• Giáo dục thường xuyên: Duy trì 21 trung tâm giáo dục thường xuyên (2 trung tâm cấp tỉnh, 19 trung tâm cấp huyện) và mỗi xã, phường, thị trấn có 1 trung tâm học tập cộng đồng. Khuyến khích học từ xa, học qua mạng.
• Trung cấp chuyên nghiệp, Cao đẳng và Đại học: Toàn tỉnh có 3 trường trung cấp chuyên nghiệp (bên cạnh hệ trung cấp tại các trường cao đẳng). Định hướng quy hoạch mạng lưới gồm 6 trường cao đẳng và 13 trường đại học phù hợp với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

III. Các nhóm giải pháp phát triển giáo dục và đào tạo

Để hoàn thành các mục tiêu đề ra, quy hoạch xác lập 6 nhóm giải pháp đồng bộ:

• Nhóm giải pháp về quản lý: Đổi mới tư duy quản lý theo hướng chiến lược, quy hoạch và kế hoạch; hoàn thiện cơ chế chính sách, tạo điều kiện cho cơ sở ngoài công lập phát triển; xây dựng cơ chế đặc thù cho trường trọng điểm chất lượng cao; tăng cường thanh tra, kiểm tra liên ngành về tuyển dụng, tài chính và xây dựng cơ sở vật chất.
• Nhóm giải pháp về tổ chức dạy học: Đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin; nâng cao chất lượng kiểm định giáo dục; tập trung phát triển giáo dục miền núi thông qua hệ thống trường dân tộc nội trú đạt chuẩn; triển khai dạy học 2 buổi/ngày và nâng cao chất lượng dạy tin học, ngoại ngữ.
• Nhóm giải pháp về nhân lực: Quy hoạch đội ngũ giáo viên đủ số lượng, đồng bộ cơ cấu; nâng chuẩn trình độ đào tạo của giáo viên các cấp (đến năm 2020 đạt 75% giáo viên mầm non trình độ cao đẳng trở lên, 95% giáo viên tiểu học trình độ cao đẳng trở lên, 95% giáo viên THCS trình độ đại học, 60% giáo viên THPT trình độ thạc sĩ trở lên); đào tạo giáo viên dạy các môn khoa học bằng tiếng nước ngoài tại trường trọng điểm; giải quyết triệt để tình trạng giáo viên dôi dư và xử lý nghiêm vi phạm trong tuyển dụng.
• Hỗ trợ phát triển giáo dục vùng khó khăn và đối tượng chính sách: Thực hiện bình đẳng cơ hội học tập, miễn giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập và tín dụng học sinh, sinh viên nghèo; đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường THPT dân tộc nội trú số 2 Nghệ An, hệ thống trường nội trú THCS tại 5 huyện miền núi cao và huyện Quỳ Hợp, trường bán trú THCS tại các xã đặc biệt khó khăn.
• Nhóm giải pháp về cơ sở vật chất và tài chính: Ưu tiên bố trí quỹ đất cho trường học, đặc biệt là mầm non và trường chuyên biệt. Kết hợp ngân sách nhà nước với huy động đóng góp từ doanh nghiệp, tổ chức thông qua quỹ hỗ trợ giáo dục. Đầu tư theo 2 giai đoạn: Giai đoạn 1 (đến 2015) tập trung kiên cố hóa và chuẩn hóa; Giai đoạn 2 (2016 - 2020) chuẩn hóa diện rộng và hiện đại hóa các cơ sở trọng điểm.
• Nhóm giải pháp về xã hội hóa giáo dục: Tuyên truyền nâng cao nhận thức; phát huy vai trò của Ban đại diện cha mẹ học sinh và Hội đồng giáo dục các cấp; khuyến khích tự làm thiết bị dạy học; triển khai hiệu quả đề án "Xây dựng xã hội học tập ở Nghệ An giai đoạn 2012 - 2020".

IV. Phân công trách nhiệm tổ chức thực hiện

Quy hoạch quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, ban, ngành và địa phương:

• Sở Giáo dục và Đào tạo: Là cơ quan thường trực, chủ trì phối hợp xây dựng kế hoạch chi tiết hàng năm; tham mưu ban hành văn bản quản lý nhà nước; tổ chức thanh tra, kiểm tra và đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch.
• Sở Kế hoạch và Đầu tư: Đưa quy hoạch giáo dục vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; chủ trì phối hợp thu hút các nguồn tài trợ trong và ngoài nước; tham mưu bố trí kinh phí đầu tư cơ bản hàng năm.
• Sở Tài chính: Chủ trì xác định tỷ lệ ngân sách chi cho giáo dục hàng năm; phối hợp tham mưu cơ chế, chính sách xã hội hóa giáo dục.
• Sở Nội vụ: Phối hợp quản lý biên chế ngành giáo dục; tham mưu chính sách đối với cán bộ, giáo viên, học sinh và nguồn nhân lực chất lượng cao.
• Ban Dân tộc: Phối hợp thực hiện chính sách giáo dục dân tộc, lồng ghép các chương trình dự án phát triển giáo dục miền núi nhằm rút ngắn khoảng cách chất lượng vùng miền.
• Sở Tài nguyên và Môi trường: Chủ trì bảo đảm quỹ đất, trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giao và cho thuê đất xây dựng trường học theo đúng tiêu chuẩn.
• Sở Xây dựng: Hướng dẫn, kiểm tra chất lượng công trình xây dựng trường học; hướng dẫn lập quy hoạch chi tiết mặt bằng xây dựng.
• Sở Khoa học và Công nghệ: Phối hợp triển khai các đề tài nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.
• Sở Thông tin và Truyền thông: Tuyên truyền về quy hoạch; hỗ trợ tập huấn công nghệ thông tin cho cán bộ ngành giáo dục; phối hợp thực hiện đề án đưa tin học vào nhà trường.
• Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố, thị xã: Xây dựng quy hoạch, kế hoạch chi tiết của địa phương; quy hoạch quỹ đất, huy động nguồn lực xã hội hóa đầu tư cơ sở vật chất; thực hiện chế độ báo cáo định kỳ.
• Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể: Tuyên truyền, vận động toàn dân tham gia xã hội hóa giáo dục, huy động học sinh đến trường và đồng hành xây dựng xã hội học tập.

V. Hiệu lực thi hành

Quyết định này có hiệu lực thi hành sau 10 ngày kể từ ngày ký. Chánh Văn phòng UBND tỉnh, Giám đốc các Sở, Thủ trưởng các cơ quan ban ngành cấp tỉnh và Chủ tịch UBND các huyện, thành phố, thị xã chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.