Giới thiệu khái quát về Quyết định 121-TTg năm 1972

Quyết định 121-TTg được ban hành vào năm 1972 do Phó Thủ tướng Lê Thanh Nghị thay mặt Thủ tướng Chính phủ ký duyệt. Quyết định này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc tổ chức và quản lý giáo dục thời kỳ bấy giờ thông qua việc thành lập Ban tuyển sinh trung ương. Đây là cơ quan liên ngành có nhiệm vụ giúp Chính phủ thống nhất chỉ đạo, phối hợp và thực hiện công tác tuyển sinh đại học trong nước cũng như cử học sinh đi học tập tại nước ngoài, bảo đảm đúng đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Thành phần nhân sự của Ban tuyển sinh trung ương

Điều 1 của Quyết định quy định chi tiết về cơ cấu nhân sự của Ban tuyển sinh trung ương, thể hiện tính liên ngành và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức đoàn thể xã hội:

• Trưởng ban: Bộ trưởng Bộ Đại học và trung học chuyên nghiệp trực tiếp đảm nhiệm.
• Các Ủy viên bao gồm:
  • Thứ trưởng Bộ Giáo dục;
  • Thứ trưởng Bộ Lao động;
  • Đại diện Ủy ban Dân tộc trung ương;
  • Đại diện Ủy ban Thống nhất trung ương;
  • Đại diện Tổng công đoàn Việt Nam;
  • Đại diện Đoàn thanh niên lao động Hồ Chí Minh.
• Cơ chế phối hợp đặc biệt: Khi giải quyết các vấn đề tuyển sinh có liên quan trực tiếp đến chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Bộ Quốc phòng và Bộ Nội vụ, Ban tuyển sinh trung ương có trách nhiệm mời đại diện của hai Bộ này tham gia họp bàn để thống nhất phương án giải quyết.

Nhiệm vụ và quyền hạn của Ban tuyển sinh trung ương

Theo Điều 2, Ban tuyển sinh trung ương có vai trò tham mưu và giúp Chính phủ chỉ đạo toàn diện công tác tuyển sinh. Các nhiệm vụ cụ thể được phân định rõ ràng như sau:

• Chỉ đạo và phối hợp liên ngành:
  • Giúp Chính phủ chỉ đạo các ngành liên quan và các địa phương thực hiện tốt công tác tuyển sinh vào các trường đại học và cử đi học nước ngoài.
  • Phối hợp chặt chẽ giữa công tác tuyển sinh đại học với công tác tuyển quân và tuyển sinh vào các trường đào tạo công nhân kỹ thuật, nhằm bảo đảm sự cân đối nguồn nhân lực và thực hiện đúng đắn chủ trương của Đảng và Nhà nước.
• Tham gia xây dựng chính sách và quản lý chuyên môn: Phối hợp chặt chẽ với Bộ Đại học và trung học chuyên nghiệp trong các mảng công việc:
  • Quản lý các nguồn đối tượng thuộc diện tuyển sinh vào Đại học.
  • Xây dựng quy chế tuyển sinh và đề xuất, kiến nghị lên Chính phủ các chế độ, chính sách cụ thể về tuyển sinh.
  • Chuẩn bị và tổ chức các kỳ thi tuyển sinh.
  • Phân phối học sinh trúng tuyển vào các trường đại học trong nước cũng như gửi đi học nước ngoài.
  • Xét duyệt danh sách học sinh được tuyển vào các lớp dự bị đại học.
• Theo dõi, đôn đốc và tổng kết: Đồng hành cùng Bộ Đại học và trung học chuyên nghiệp trong việc theo dõi, đôn đốc quá trình thực hiện công tác tuyển sinh tại các ngành, các cấp; tiến hành sơ kết và tổng kết định kỳ để rút kinh nghiệm và nâng cao hiệu quả công tác.

Nguyên tắc hoạt động và trách nhiệm thi hành

Quyết định cũng xác lập rõ ràng về lề lối làm việc và trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong việc thực thi quyết định:

• Lề lối làm việc (Điều 3): Việc phân công, phân nhiệm và phương thức hoạt động cụ thể của Ban tuyển sinh trung ương sẽ do tập thể Ban bàn bạc và thống nhất quyết định, thể hiện nguyên tắc tập trung dân chủ.
• Trách nhiệm thi hành (Điều 4): Các Thủ trưởng của các cơ quan bộ, ngành và tổ chức đoàn thể liên quan có trách nhiệm nghiêm túc thi hành Quyết định này, bao gồm: Bộ Đại học và trung học chuyên nghiệp, Bộ Giáo dục, Bộ Lao động, Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ, Ủy ban Dân tộc trung ương, Ủy ban Thống nhất trung ương, cơ quan lãnh đạo Tổng công đoàn Việt Nam và Đoàn thanh niên lao động Hồ Chí Minh.