Tóm tắt Quyết định 1352-VT/QĐ năm 1970 về chế độ tạm thời mua, bán xăng theo phiếu lưu động

Quyết định 1352-VT/QĐ do Bộ trưởng Bộ Vật tư ban hành năm 1970 thiết lập chế độ tạm thời về việc mua, bán xăng bằng phiếu lưu động nhằm phục vụ nhu cầu di chuyển, công tác xa của các phương tiện (xe con) thuộc khu vực nhà nước, đồng thời thắt chặt quản lý nguồn nhiên liệu quý giá này trong thời kỳ bao cấp.

1. Quy định chung về việc ban hành và đối tượng chịu trách nhiệm thi hành

• Ban hành chế độ tạm thời: Quyết định chính thức ban hành kèm theo bản "Chế độ tạm thời mua, bán xăng theo phiếu lưu động" áp dụng thống nhất (Điều 1).
• Trách nhiệm thi hành: Các chức danh chịu trách nhiệm trực tiếp thi hành quyết định bao gồm Chánh văn phòng, Giám đốc Tổng công ty xăng dầu, Vụ trưởng Vụ quản lý kinh tế kỹ thuật vật tư, Vụ kế hoạch, Vụ tài vụ kế toán và các Chủ nhiệm Công ty vật tư tỉnh (Điều 2).

2. Công tác quản lý, in ấn, phát hành và cấp phát phiếu mua xăng lưu động

Công tác quản lý và phân phối phiếu mua xăng được quy định chặt chẽ từ cấp trung ương đến địa phương nhằm tránh thất thoát và sử dụng sai mục đích:

• Thẩm quyền in ấn và phát hành: Tổng công ty xăng dầu chịu trách nhiệm toàn diện trước Bộ Vật tư về việc in, phát hành, thống nhất quản lý và phân phối phiếu trên toàn miền Bắc. Hình thức, nội dung và cách sử dụng phiếu phải được Bộ Vật tư phê duyệt trước khi ấn hành, đảm bảo thuận tiện cho giao dịch, kiểm soát và đáp ứng yêu cầu kế toán, thống kê (Điều 5).
• Cơ quan trực tiếp cấp phát: Các Công ty xăng dầu khu vực (hoặc trạm xăng dầu được ủy nhiệm) và các Công ty vật tư tỉnh được giao nhiệm vụ quản lý chỉ tiêu và cung ứng xăng dầu trực tiếp cấp phiếu cho các đơn vị sử dụng (Điều 6).
• Quy trình dự trù và phân phối: Trước quý kế hoạch 01 tháng, các Công ty xăng dầu phải gửi dự trù nhu cầu phiếu về Tổng công ty xăng dầu để xét duyệt. Phiếu phải được đánh số thứ tự trước khi phân phối, khi giao nhận phải ghi sổ và ký nhận rõ ràng. Các Công ty xăng dầu phải mở sổ theo dõi cấp phát phiếu (Điều 7).
• Thủ tục cấp phiếu cho đơn vị sử dụng: Mỗi lần cấp phiếu, Công ty xăng dầu phải ghi rõ tên cơ quan, xí nghiệp nhận phiếu, có chữ ký của chủ nhiệm và đóng dấu của Công ty; đồng thời trừ ngay vào chỉ tiêu phân phối xăng trong quý của đơn vị đó, ghi rõ quý (bằng chữ) và năm vào phiếu, sau đó đăng ký vào sổ cấp phát (Điều 8).
• Nguyên tắc sử dụng phiếu: Phiếu cấp cho đơn vị nào thì chỉ đơn vị đó được sử dụng. Tuyệt đối nghiêm cấm các hành vi mua, bán, đổi chác, vay mượn, cho hoặc nhượng phiếu giữa các đơn vị với nhau (Điều 9).
• Trách nhiệm của cơ quan sử dụng: Căn cứ vào định mức tiêu dùng, độ dài và tình trạng tuyến đường đi công tác để cấp số lượng phiếu cần thiết cho lái xe. Thủ trưởng cơ quan phải ký tên, đóng dấu vào phiếu (bên cạnh dấu của Công ty xăng dầu) và ghi rõ số lượng xăng được cấp bằng phiếu cùng số thứ tự phiếu vào công lệnh hoặc giấy đi đường (Điều 10).

3. Thủ tục mua, bán, giá cả và phương thức thanh toán

Quy trình giao dịch tại các cửa hàng xăng dầu được chuẩn hóa bằng các thủ tục hành chính nghiêm ngặt:

• Giấy tờ đối với người mua: Khi mua xăng, người mua phải xuất trình đầy đủ phiếu mua xăng hợp lệ (không tẩy xóa, có đầy đủ chữ ký, con dấu của cả cơ quan cấp phiếu và cơ quan sử dụng, đúng chỉ tiêu quý) cùng với công lệnh (hoặc giấy công tác, giấy đi đường) và chứng minh thư (hoặc bằng lái xe). Thông tin về cơ quan và con dấu trên các giấy tờ này phải hoàn toàn trùng khớp (Điều 11).
• Trình tự bán hàng tại cửa hàng: Nhân viên cửa hàng phải kiểm tra kỹ phiếu và giấy tờ; ghi nhận ngày, tháng, năm và số lượng xăng đã bán vào công lệnh; thu phiếu tương ứng; lập hóa đơn; thu tiền và giao xăng. Phiếu thu về phải được giữ, sắp xếp và dán lại làm chứng từ gốc. Số lượng xăng bán và số tiền thu được phải khớp với hóa đơn và phiếu thu. Tiền mặt thu được hàng ngày phải nộp toàn bộ vào Ngân hàng Nhà nước, nghiêm cấm việc giữ lại để chi dùng tự phát (tọa chi) (Điều 12).
• Quy định về giá bán: Giá bán xăng phải thực hiện nghiêm ngặt theo các Quyết định số 08, 09-TLSX/VGNN và Thông tư hướng dẫn số 141 ngày 23-5-1970 của Ủy ban Vật giá Nhà nước (Điều 13).
• Phương thức thanh toán bằng tiền mặt: Người mua bằng phiếu lưu động được thanh toán bằng tiền mặt theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (Công văn số 382-PH/Đ36), giới hạn tối đa không quá 50 đồng cho mỗi lần mua và không quá 100 đồng cho cả chuyến đi công tác (bao gồm cả lượt đi và về). Đối với số phiếu không sử dụng hết được gom lại để mua vào cuối quý tại Công ty xăng dầu nơi đơn vị đóng trụ sở thì không được phép thanh toán bằng tiền mặt (Điều 14).

4. Chế độ theo dõi, thống kê và báo cáo

Công tác hậu kiểm và báo cáo số liệu được thực hiện định kỳ để đảm bảo tính minh bạch:

• Trách nhiệm của Tổng công ty xăng dầu: Chỉ đạo các Công ty xăng dầu thực hiện đúng chế độ ghi chép sổ sách, lưu trữ chứng từ, thống kê và báo cáo việc cấp phiếu, bán xăng để tổng hợp báo cáo Bộ Vật tư (Điều 15).
• Trách nhiệm của các Công ty xăng dầu: Hàng quý phải theo dõi, thống kê và báo cáo chi tiết số lượng phiếu đã nhận, đã xuất cấp, cùng số lượng xăng và số tiền đã bán thông qua hình thức phiếu lưu động tại các trạm, cửa hàng trực thuộc (Điều 16).
• Trách nhiệm của các trạm, cửa hàng bán lẻ: Chấp hành nghiêm chỉnh chế độ theo dõi, thống kê và báo cáo số liệu bán hàng theo hướng dẫn của Công ty chủ quản (Điều 17).

5. Điều khoản thi hành và chế tài xử lý vi phạm

Văn bản đưa ra các quy định nghiêm khắc nhằm bảo vệ tài sản xã hội chủ nghĩa và nâng cao trách nhiệm của cán bộ thực hiện:

• Lựa chọn nhân sự và trách nhiệm vật chất: Các cơ quan cung ứng và sử dụng phiếu phải lựa chọn người có tinh thần trách nhiệm cao để quản lý, phân phối phiếu. Nếu thiếu trách nhiệm để mất, thất lạc hoặc bị kẻ gian lợi dụng gây thiệt hại cho tài sản Nhà nước thì phải bồi thường theo Nghị định số 49-CP ngày 09-4-1968 của Hội đồng Chính phủ, đồng thời có thể bị xử lý kỷ luật hành chính tùy theo mức độ vi phạm (Điều 18).
• Xử lý hình sự: Trường hợp vi phạm nghiêm trọng chế độ tem phiếu gây thiệt hại lớn đến tài sản Nhà nước sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự và xử phạt theo Điều 13 và Điều 14 của Pháp lệnh trừng trị tội xâm phạm tài sản xã hội chủ nghĩa năm 1970 (Điều 18).
• Tổ chức thực hiện và hiệu lực: Tổng công ty xăng dầu chịu trách nhiệm phổ biến và hướng dẫn thực hiện chế độ này (Điều 19). Quyết định có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký (Điều 20).