Giới thiệu chung về Quyết định 18/2007/QĐ-BTM

Quyết định số 18/2007/QĐ-BTM do Bộ trưởng Bộ Thương mại ban hành Quy chế cấp chứng nhận xuất xứ điện tử (sau đây gọi tắt là eCoSys). Đây là văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho việc hiện đại hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, cụ thể là việc cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) qua phương thức điện tử, giúp giảm thiểu thời gian, chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam.

Các điều khoản thi hành ban đầu

• Điều 1: Ban hành kèm theo Quyết định này Quy chế cấp chứng nhận xuất xứ điện tử.
• Điều 2: Quyết định này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày đăng Công báo.
• Điều 3: Chánh Văn phòng Bộ, Vụ trưởng các Vụ: Xuất nhập khẩu, Thương mại điện tử và Thủ trưởng các đơn vị liên quan thuộc Bộ chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.

Điều kiện năng lực và kỹ thuật đối với thương nhân

Để được tham gia hệ thống cấp chứng nhận xuất xứ điện tử, thương nhân phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn khắt khe về cả năng lực hoạt động thực tế lẫn hạ tầng kỹ thuật công nghệ thông tin:

• Điều kiện về năng lực (Điều 5): Thương nhân phải đạt được ít nhất một trong các tiêu chí sau:
  • Là doanh nghiệp xuất khẩu uy tín do Bộ Thương mại xét chọn.
  • Là doanh nghiệp xuất khẩu dệt may, giày dép có kim ngạch xuất khẩu bình quân trong 3 năm gần đây đạt trên 30 triệu USD/năm.
  • Là thành viên vàng hoặc thành viên bạc của Cổng thương mại điện tử quốc gia (ECVN).
  • Được các hiệp hội ngành hàng giới thiệu và bảo lãnh.
• Điều kiện về kỹ thuật (Điều 6): Thương nhân bắt buộc phải đảm bảo các hạ tầng kỹ thuật tối thiểu bao gồm:
  • Có cán bộ vận hành các thiết bị công nghệ thông tin.
  • Có máy vi tính kết nối mạng Internet.
  • Có máy in laser hoặc máy in phun.
  • Có hệ thống an ninh, bảo mật tích hợp được với Hệ thống MOT-CA của Bộ Thương mại. Chi tiết các điều kiện kỹ thuật này được quy định cụ thể tại Phụ lục I của Quy chế.

Quy trình đăng ký tham gia eCoSys và cấp chứng thư số

• Đăng ký tham gia eCoSys (Điều 7): Thương nhân đáp ứng đủ điều kiện năng lực và kỹ thuật phải đăng ký với Bộ Thương mại để được cấp C/O điện tử. Hồ sơ đăng ký được nộp tại Tổ chức cấp C/O, bao gồm:
  • Đơn đăng ký tham gia eCoSys có chữ ký của người có thẩm quyền (theo mẫu tại Phụ lục II).
  • Danh sách các đơn vị, cán bộ được uỷ quyền ký hồ sơ đề nghị cấp C/O.
  • Thẻ CA theo tiêu chuẩn quy định tại Phụ lục I. Mỗi thẻ chỉ được cấp riêng cho 01 đơn vị hoặc 01 cán bộ của thương nhân.
• Cấp chứng thư số (Điều 8): Trong thời hạn không quá 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ đăng ký tham gia eCoSys hợp lệ của thương nhân, Bộ Thương mại có trách nhiệm cấp chứng thư số cho thương nhân để sử dụng chữ ký số. Việc sử dụng chữ ký số phải tuân thủ quy định pháp luật hiện hành và Quy chế sử dụng chữ ký số của Bộ Thương mại ban hành kèm theo Quyết định số 25/2006/QĐ-BTM.

Quy trình nộp hồ sơ và cấp chứng nhận xuất xứ điện tử (eCoSys)

Quy trình cấp C/O điện tử được thực hiện qua các bước chặt chẽ nhằm bảo đảm tính pháp lý và tính chính xác của dữ liệu:

• Nộp hồ sơ điện tử (Điều 9): Thương nhân tiến hành khai báo và nộp hồ sơ đề nghị cấp C/O trên hệ thống ECVN hoặc eCoSys. Sau khi khai báo, thương nhân gửi hồ sơ đề nghị cấp C/O có chữ ký số của người có thẩm quyền về Bộ Thương mại. Hồ sơ đề nghị cấp C/O của thương nhân có chữ ký số có giá trị pháp lý tương đương như hồ sơ giấy thông thường.
• Cấp C/O điện tử (Điều 10): Chỉ những hồ sơ đề nghị cấp C/O của thương nhân đủ điều kiện năng lực, kỹ thuật, đã đăng ký với Bộ Thương mại và đã được ký số mới được xem xét cấp C/O. Tổ chức cấp C/O có trách nhiệm xem xét hồ sơ đề nghị nhận được qua mạng như các hồ sơ giấy thông thường và thực hiện cấp C/O điện tử cho thương nhân trong trường hợp hồ sơ hợp lệ.
• Thông báo kết quả (Điều 11): Kết quả việc cấp C/O điện tử được Tổ chức cấp C/O công khai trên hệ thống eCoSys và ECVN. Đối với hồ sơ chưa đủ điều kiện cấp C/O điện tử, thương nhân có thể sửa đổi, bổ sung hồ sơ, sau đó phải thực hiện ký lại hồ sơ.
• Nhận C/O (Điều 12): Thương nhân nhận C/O bằng giấy tại Tổ chức cấp C/O, đồng thời phải nộp cho Tổ chức cấp C/O 01 bộ hồ sơ đề nghị cấp C/O bằng giấy theo quy định tại Thông tư 07/2006/TT-BTM của Bộ Thương mại để đối chiếu và lưu trữ.
• Cấp C/O theo phương pháp thông thường (Điều 13): Thương nhân chưa đủ điều kiện hoặc thương nhân đã đủ điều kiện được cấp C/O điện tử đều có quyền đề nghị cấp C/O theo phương pháp thông thường (hồ sơ giấy) nếu có nhu cầu.

Chế tài xử lý vi phạm đối với thương nhân

Nhằm đảm bảo tính minh bạch và ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, Điều 14 quy định các hình thức xử lý nghiêm khắc đối với thương nhân có hành vi vi phạm trong quá trình nộp hồ sơ đề nghị cấp C/O điện tử (như giả mạo chữ ký, giả mạo chứng từ, khai không đúng thực tế và các hành vi vi phạm khác):

• Không được cấp C/O điện tử trong thời hạn từ 6 tháng đến 1 năm kể từ thời điểm Tổ chức cấp C/O phát hiện hành vi vi phạm của thương nhân.
• Thông báo công khai tên thương nhân và hành vi vi phạm cụ thể trên hệ thống eCoSys, ECVN và các phương tiện thông tin đại chúng khác.
• Bị xem xét xử lý theo quy định của pháp luật về thương mại, giao dịch điện tử, công nghệ thông tin và các quy định pháp luật liên quan khác.

Chi tiết các yêu cầu kỹ thuật bắt buộc (Phụ lục I)

Phụ lục I quy định chi tiết các thông số kỹ thuật tối thiểu về phần cứng, phần mềm và thiết bị bảo mật mà thương nhân phải đáp ứng:

• Thiết bị phần cứng tối thiểu:
  • Máy vi tính: Bộ xử lý CPU Pentium IV 2,8 GHz trở lên; Bộ nhớ RAM tối thiểu 512 MB; Ổ đĩa cứng HDD từ 40 GB trở lên; Màn hình 17 inch; Hệ điều hành Windows 2000, 2003, XP hoặc Vista; Trình duyệt Web Internet Explorer 6.0 hoặc tương đương trở lên.
  • Máy in: Máy in laser hoặc máy in phun, hỗ trợ khổ giấy tối thiểu A4.
  • Kết nối mạng Internet: Máy vi tính phải được kết nối Internet thông qua một trong các kết nối ADSL hoặc leased line.
• Yêu cầu về phần mềm (không bắt buộc):
  • Phải có đầy đủ các tính năng khai báo, ký số, tổng hợp, báo cáo thống kê và các tính năng khác tương thích với eCoSys.
  • Có thể chạy độc lập trên máy tính của thương nhân mà không cần kết nối Internet.
  • Mã hoá dữ liệu truyền nhận giữa máy tính của thương nhân và máy chủ eCoSys tại Bộ Thương mại bằng thuật toán mã hóa RSA 1024 và 3-DES.
  • Hỗ trợ chuẩn trao đổi/giao tiếp dữ liệu XML, hoàn toàn tương thích và tuân thủ các mẫu dữ liệu thiết kế chuẩn của hệ thống eCoSys.
  • Chạy trên nền Windows, sử dụng một trong các cơ sở dữ liệu: MS-Access, MS-SQL Server, Oracle.
  • Cho phép chạy trên mạng LAN, hỗ trợ nhiều máy vi tính truy cập đồng thời.
  • Được Bộ Thương mại đánh giá là phần mềm tin cậy và kết nối được với eCoSys.
• Yêu cầu đối với đầu đọc thẻ:
  • Kết nối PC qua cổng USB.
  • Giao diện với thẻ hỗ trợ chuẩn T=0 (truyền Byte), T=1 (truyền Block) và tự động nhận dạng loại thẻ.
  • Giao diện ứng dụng PC/SC.
  • Hỗ trợ hệ điều hành Windows 2000/XP/Vista.
  • Chuẩn tương thích ISO 7816, USB CCID, PC/SC.
  • Đạt chứng chỉ EMV2000 level 1.
• Yêu cầu đối với thẻ CA:
  • Kích thước thẻ chuẩn thẻ tín dụng ID-1.
  • Bộ nhớ EEPROM từ 16K trở lên.
  • Chứng chỉ bảo mật ITSEC E4 High hoặc tương đương.
  • Hỗ trợ Advanced Crypto Engine để xử lý chữ ký số.
  • Giao diện ứng dụng PKCS#11, CAPI.
  • Cấu trúc dữ liệu thẻ PKCS#15, PKCS#11 (cấu trúc ứng dụng PKI).
  • Hỗ trợ đa ứng dụng trên thẻ và tuân thủ các chuẩn ISO/IEC 7816.
  • Giao diện đầu đọc PC/SC.
  • Hỗ trợ thuật toán mã hóa RSA 1024 và 3-DES.
  • Chứng chỉ số X509 v3, hỗ trợ Unicode.

Mẫu đơn đăng ký tham gia hệ thống eCoSys (Phụ lục II)

Đơn đăng ký tham gia eCoSys là văn bản bắt buộc trong hồ sơ đăng ký của thương nhân gửi Bộ Thương mại. Đơn yêu cầu cung cấp đầy đủ các thông tin định danh của thương nhân bao gồm: Tên thương nhân, địa chỉ trụ sở, số điện thoại, số fax, địa chỉ website, email và thông tin người đại diện hợp pháp. Đồng thời, thương nhân phải cam kết tính trung thực trong quá trình xin cấp C/O điện tử và chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật đối với mọi hành vi khai báo của mình.