TỔNG QUAN VĂN BẢN

Quyết định 1874/QĐ-TTg năm 2010 do Thủ tướng Chính phủ ban hành phê duyệt Định hướng phát triển chiếu sáng đô thị Việt Nam đến năm 2025. Đây là văn bản chiến lược quan trọng nhằm định hình, hiện đại hóa hệ thống chiếu sáng đô thị, thúc đẩy tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường và nâng cao mỹ quan đô thị trên phạm vi cả nước.

QUAN ĐIỂM VÀ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN CHIẾU SÁNG ĐÔ THỊ

1. Quan điểm phát triển cốt lõi:

• Phát triển chiếu sáng đô thị phải gắn liền với quy hoạch phát triển đô thị tổng thể, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải thiện chất lượng cuộc sống và bảo đảm văn minh đô thị.
• Kết hợp hài hòa giữa việc cải tạo hệ thống hiện có và xây dựng mới đồng bộ với hạ tầng kỹ thuật đô thị.
• Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ, đặc biệt là khai thác nguồn năng lượng mới, năng lượng tái tạo nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng điện và bảo vệ môi trường.
• Khuyến khích mọi thành phần kinh tế trong và ngoài nước tham gia đầu tư, sản xuất và sử dụng các thiết bị chiếu sáng hiệu suất cao, tiết kiệm điện.

2. Mục tiêu cụ thể đến năm 2015:

• Sử dụng thiết bị tiết kiệm điện: Đạt tỷ lệ 80% đối với các công trình giao thông, không gian công cộng, quảng cáo hiện có tại đô thị đặc biệt và loại I; đạt 60% tại đô thị loại II; đạt 100% đối với tất cả các công trình xây dựng mới trên toàn quốc. Khuyến khích sử dụng thiết bị, nguồn sáng dùng năng lượng mặt trời đạt tiêu chuẩn.
• Tỷ lệ chiếu sáng đường phố và ngõ xóm:
  • Đô thị loại đặc biệt và loại I: Chiếu sáng đạt 100% chiều dài đường phố chính cấp đô thị và đường phố cấp khu vực; đạt 85% chiều dài ngõ xóm có chiều rộng từ 2m trở lên.
  • Đô thị loại II và loại III: Chiếu sáng đạt 95 - 100% đường phố chính cấp đô thị; 80 - 85% đường phố cấp khu vực; 70 - 75% ngõ xóm rộng từ 2m trở lên.
  • Đô thị loại IV và loại V: Chiếu sáng đạt 80 - 85% đường phố chính cấp đô thị và đường phố cấp khu vực; đạt 60 - 65% ngõ xóm rộng từ 2m trở lên.
• Hạ ngầm và quản lý vận hành: Hoàn thành hạ ngầm đường dây cấp điện chiếu sáng tại các đô thị loại đặc biệt, loại I, loại II; từng bước thực hiện hạ ngầm tại các đô thị còn lại. Hệ thống chiếu sáng công cộng tại các đô thị loại đặc biệt, loại I, loại II phải được quản lý và điều khiển bằng trung tâm điều khiển chiếu sáng công cộng. Hoàn thành quy hoạch chiếu sáng cho các đô thị trực thuộc trung ương.

3. Mục tiêu cụ thể đến năm 2025:

• Nâng cao hiệu suất chiếu sáng: Đảm bảo 100% công trình giao thông, không gian công cộng và quảng cáo (bao gồm cả xây mới, cải tạo, nâng cấp) sử dụng sản phẩm chiếu sáng hiệu suất cao, tiết kiệm điện; trong đó phấn đấu từ 30% đến 50% công trình sử dụng đèn năng lượng mặt trời đạt tiêu chuẩn.
• Tỷ lệ chiếu sáng đường phố và ngõ xóm:
  • Đô thị loại đặc biệt và loại I: Đạt tỷ lệ 100% chiều dài tất cả các loại đường phố.
  • Đô thị loại II và loại III: Đạt 100% đường phố chính cấp đô thị; 95% đường phố cấp khu vực; đạt 80 - 85% ngõ xóm rộng từ 2m trở lên.
  • Đô thị loại IV và loại V: Đạt 85 - 90% đường phố chính đô thị và đường phố khu vực; đạt 75% ngõ xóm rộng từ 2m trở lên.
• Hạ ngầm và quản lý vận hành: Hoàn thành việc hạ ngầm toàn bộ đường dây cấp điện chiếu sáng tại tất cả các đô thị. Xây dựng các trung tâm điều khiển chiếu sáng công cộng cho các đô thị loại III và loại IV.

CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN ĐỊNH HƯỚNG

Để đạt được các mục tiêu đề ra, Quyết định quy định cụ thể 6 nhóm giải pháp đồng bộ sau:

• Quy hoạch và kế hoạch phát triển: Các thành phố trực thuộc Trung ương phải tổ chức lập và phê duyệt quy hoạch chiếu sáng đô thị. Các đô thị còn lại tiến hành rà soát, bổ sung nội dung chiếu sáng vào quy hoạch chung, quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết. Lập kế hoạch đầu tư trung và dài hạn kèm phương án huy động vốn, quản lý vận hành và đào tạo nhân lực hàng năm.
• Đầu tư và huy động nguồn vốn: Ưu tiên bố trí nguồn vốn ngân sách nhà nước (trung ương và địa phương) để phát triển hệ thống chiếu sáng công cộng. Đồng thời, khuyến khích xã hội hóa, thu hút các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư, quản lý vận hành hệ thống chiếu sáng công cộng dưới nhiều hình thức.
• Cơ chế, chính sách ưu đãi: Nghiên cứu ban hành chính sách ưu đãi khuyến khích đầu tư xây dựng hệ thống chiếu sáng, sử dụng năng lượng mới và đầu tư dây chuyền công nghệ tiên tiến sản xuất thiết bị chiếu sáng hiệu suất cao trong nước. Xây dựng cơ chế phối hợp tài chính huy động vốn đóng góp của người dân và nhà nước để cải tạo, nâng cấp chiếu sáng ngõ, hẻm đô thị.
• Khoa học công nghệ và tiêu chuẩn kỹ thuật: Rà soát, bổ sung và hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia về chiếu sáng. Ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) và công nghệ mới trong thiết kế, giám sát và vận hành. Nghiên cứu thành lập Trung tâm thử nghiệm, đo lường chất lượng ánh sáng đạt chuẩn quốc tế và xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu chiếu sáng đô thị quốc gia.
• Đào tạo nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế: Xây dựng chính sách đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ kỹ thuật, cán bộ quản lý và công nhân vận hành, bảo trì. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế để tiếp nhận chuyển giao công nghệ mới, hỗ trợ kỹ thuật và phát triển nguồn nhân lực.
• Hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước: Thống nhất đầu mối quản lý nhà nước về chiếu sáng đô thị tại các địa phương. Đối với các đô thị đã có đơn vị vận hành, cần nâng cao năng lực và hiện đại hóa trang thiết bị. Đối với các đô thị chưa có, tiến hành tổ chức lựa chọn đơn vị quản lý vận hành phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

TỔ CHỨC THỰC HIỆN VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA CÁC CƠ QUAN

1. Bộ Xây dựng:

• Chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh triển khai thực hiện Định hướng trên phạm vi toàn quốc.
• Hàng năm tổng hợp tình hình thực hiện để báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
• Chủ trì tổng kết, đánh giá việc thực hiện Nghị định số 79/2009/NĐ-CP về quản lý chiếu sáng đô thị và các văn bản pháp luật liên quan.

2. Các Bộ, ngành liên quan:

• Căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao để xây dựng kế hoạch, chương trình hành động cụ thể và phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng trong quá trình triển khai thực hiện.

3. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương:

• Tổ chức thực hiện nghiêm túc Nghị định số 79/2009/NĐ-CP tại địa phương.
• Rà soát, kiện toàn bộ máy quản lý nhà nước về chiếu sáng đô thị và ban hành các quy định quản lý chiếu sáng trên địa bàn do mình quản lý.
• Hoàn thành công tác lập quy hoạch chiếu sáng đô thị; xây dựng kế hoạch đầu tư phát triển chiếu sáng công cộng 5 năm và 10 năm, xác định rõ danh mục dự án ưu tiên và nguồn lực thực hiện.
• Tổ chức tuyên truyền, vận động người dân sử dụng điện an toàn, tiết kiệm, đúng mục đích và chấp hành tốt các quy định pháp luật về chiếu sáng đô thị.
• Thực hiện công tác kiểm tra, giám sát và báo cáo định kỳ hàng năm gửi Bộ Xây dựng để tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

HIỆU LỰC THI HÀNH

Quyết định 1874/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.