Năm 1993, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 20-TTg phê duyệt quy hoạch tổng thể xây dựng thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2010. Quyết định này định hình chiến lược phát triển không gian, hạ tầng kỹ thuật và thiết lập cơ chế quản lý đô thị đối với trung tâm kinh tế, công nghiệp và giao dịch quốc tế lớn nhất cả nước.

Phạm vi áp dụng của Quyết định bao gồm toàn bộ địa giới hành chính thành phố Hồ Chí Minh và các vùng phụ cận có liên quan trong mối quan hệ phát triển vùng. Đối tượng chịu sự tác động trực tiếp và có trách nhiệm thi hành là Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Xây dựng, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ cùng các tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động quy hoạch, đầu tư và xây dựng tại thành phố.

Quan điểm và phương hướng chỉ đạo quy hoạch xây dựng thành phố

• Vị trí chiến lược: Khẳng định thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế, giao dịch quốc tế, du lịch, công nghiệp lớn nhất cả nước; là đầu mối giao thông quan trọng kết nối khu vực phía Nam, trong nước và quốc tế. Quy hoạch thành phố phải đặt trong mối quan hệ tổng thể với khu vực và cả nước, không khép kín địa giới hành chính.
• Định hướng phát triển bền vững: Đón đầu xu hướng cách mạng khoa học kỹ thuật hiện đại, tránh vết xe đổ của các nước đi trước về đô thị hóa tập trung quá mức. Quy hoạch cần hạn chế việc tập trung dân cư quá đông và phát triển quy mô đô thị quá lớn.
• Tính chất quy hoạch: Đảm bảo sự kết hợp hài hòa giữa tính dân tộc, tính nhân dân, tính hiện đại và tính hiệu quả. Quy hoạch phải gắn liền cải tạo với xây dựng mới, khắc phục các bất hợp lý lịch sử, đồng thời bảo đảm môi sinh, môi trường và an ninh quốc phòng.

Các chỉ tiêu và định hướng phát triển không gian cụ thể

• Quy mô dân số: Chủ động thực hiện các biện pháp kiểm soát, khống chế quy mô dân số toàn thành phố không vượt quá 5 triệu người vào năm 2010.
• Hướng phát triển không gian: Xác định hướng phát triển chủ yếu là về phía Thủ Đức (giáp giới Dĩ An - Biên Hòa). Các hướng phụ trợ bao gồm Nhà Bè, Bình Chánh, Hóc Môn. Riêng việc mở rộng trung tâm sang khu vực Thủ Thiêm cần được nghiên cứu, cân nhắc kỹ lưỡng về điều kiện địa chất, hạ tầng và môi trường.
• Sử dụng đất đai và nhà ở: Khống chế chỉ tiêu đất bình quân từ 50 - 60 m2/người. Áp dụng giải pháp tăng tầng cao xây dựng và mật độ hợp lý để tiết kiệm đất, dành không gian cho cây xanh đô thị. Đặt mục tiêu xóa bỏ dần các khu nhà ổ chuột để cải thiện đời sống nhân dân.
• Phân bổ sản xuất công nghiệp: Rà soát và thực hiện di dời, dãn bớt các cơ sở công nghiệp (đặc biệt là chế biến nông - lâm - thủy sản, hóa chất) về các địa phương lân cận nhằm giảm áp lực dân số, lao động và hạn chế ô nhiễm môi trường nội đô.
• Hạ tầng kỹ thuật: Xây dựng hạ tầng đồng bộ, không cản trở sự phát triển dài hạn. Nghiên cứu kỹ phương án xây dựng cầu qua sông Sài Gòn và sông Đồng Nai để vừa bảo vệ hệ thống cảng biển, vừa bảo đảm an toàn quốc phòng.

Cơ chế quản lý kiến trúc và xây dựng đô thị

• Mô hình Kiến trúc sư trưởng: Cho phép Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh thí điểm thực hiện quy chế Kiến trúc sư trưởng thành phố nhằm tập trung đầu mối quản lý quy hoạch và xây dựng, tránh chồng chéo.
• Ban hành văn bản pháp lý: Giao Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành Quy chế Kiến trúc sư trưởng và Điều lệ quản lý xây dựng thành phố Hồ Chí Minh để làm công cụ pháp lý kiểm soát việc xây dựng theo đúng quy hoạch được duyệt.

Tổ chức thực hiện và huy động nguồn lực

• Triển khai chương trình trọng điểm: Thực hiện quy hoạch thông qua 8 chương trình hành động cụ thể trong đề án, ưu tiên giải quyết dứt điểm các vấn đề hạ tầng và xã hội cấp bách.
• Huy động vốn đầu tư: Phối hợp chặt chẽ giữa thành phố và các Bộ, ngành để tập trung khai thác nguồn vốn trong nước (vốn trung ương, địa phương và doanh nghiệp) làm chủ đạo, đồng thời tích cực thu hút các nguồn vốn đầu tư nước ngoài.

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành năm 1993. Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, Bộ trưởng Bộ Xây dựng và Thủ trưởng các cơ quan liên quan chịu trách nhiệm tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc các nội dung của quyết định.