Quyết định 23/2019/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành quy định chi tiết về Danh mục hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm kiểm soát chặt chẽ hoạt động nhập khẩu đối với các nhóm hàng hóa đặc thù, đồng thời tạo cơ chế linh hoạt cho doanh nghiệp trong một số trường hợp cụ thể.

- Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Quyết định này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân thực hiện thủ tục hải quan nhập khẩu hàng hóa thuộc Danh mục ban hành kèm theo; cơ quan hải quan, công chức hải quan và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan. Phạm vi điều chỉnh cụ thể bao gồm:

• Hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập là hàng hóa được đưa từ nước ngoài vào lãnh thổ Việt Nam theo quy định tại khoản 2 Điều 28 Luật Thương mại.
• Trường hợp lô hàng nhập khẩu có nhiều chủng loại khác nhau, trong đó có cả hàng hóa thuộc Danh mục và hàng hóa không thuộc Danh mục nhưng chung một vận đơn, thì toàn bộ lô hàng đó phải thực hiện thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập.

- Quy định về cửa khẩu nhập đối với từng phương thức vận tải

Cửa khẩu nhập để làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa thuộc Danh mục được xác định cụ thể theo từng phương thức vận chuyển như sau:

• Phương thức vận tải đường biển và đường hàng không: Cửa khẩu nhập là cảng biển hoặc cảng hàng không nơi hàng hóa được dỡ xuống, hoặc cảng biển, cảng hàng không được ghi trên vận đơn nơi hàng hóa được vận chuyển đến.
• Phương thức vận tải đường sắt: Cửa khẩu nhập được xác định là ga đường sắt liên vận quốc tế nằm ở biên giới.
• Phương thức vận tải đường bộ và đường sông: Cửa khẩu nhập là các cửa khẩu quốc tế hoặc cửa khẩu chính nơi hàng hóa nhập khẩu trực tiếp đi vào lãnh thổ Việt Nam.
• Trường hợp đặc biệt: Đối với những hàng hóa thuộc đối tượng áp dụng biện pháp chỉ định cửa khẩu nhập khẩu, cửa khẩu nhập sẽ được thực hiện theo các quy định chuyên ngành tại Luật Quản lý ngoại thương.

- Các trường hợp được lựa chọn địa điểm làm thủ tục hải quan ngoài cửa khẩu nhập

Mặc dù thuộc Danh mục phải làm thủ tục tại cửa khẩu nhập, người khai hải quan vẫn được phép lựa chọn làm thủ tục tại Chi cục Hải quan cửa khẩu nhập hoặc tại các địa điểm ngoài cửa khẩu nhập trong 10 trường hợp đặc thù sau:

• Thiết bị, máy móc, vật tư nhập khẩu để xây dựng nhà máy, công trình: Được làm thủ tục tại Chi cục Hải quan nơi có nhà máy, công trình hoặc nơi đặt kho của nhà máy, công trình đó.
• Hàng hóa phục vụ gia công, sản xuất: Bao gồm hàng hóa phục vụ gia công, sản xuất tiêu dùng trong nước, sản xuất xuất khẩu và chế xuất. Doanh nghiệp được làm thủ tục tại Chi cục Hải quan nơi có trụ sở chính, trụ sở chi nhánh, cơ sở sản xuất, hoặc Chi cục Hải quan quản lý hàng gia công, sản xuất thuộc Cục Hải quan nơi có cơ sở sản xuất hoặc nơi có cửa khẩu nhập.
• Hàng hóa đưa vào khu phi thuế quan và kho ngoại quan: Được làm thủ tục tại Chi cục Hải quan quản lý khu phi thuế quan hoặc kho ngoại quan đó. Riêng đối với hàng hóa từ nước ngoài gửi kho ngoại quan để xuất đi nước khác (thuộc diện phải có Giấy chứng nhận mã số tạm nhập tái xuất của Bộ Công Thương) thì chỉ được gửi kho ngoại quan tại tỉnh, thành phố nơi có cửa khẩu nhập hoặc cửa khẩu xuất.
• Hàng hóa bán tại cửa hàng miễn thuế: Làm thủ tục tại Chi cục Hải quan quản lý cửa hàng miễn thuế theo quy định của Luật Hải quan.
• Hàng tạm nhập khẩu và hàng gửi qua dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh: Thực hiện thủ tục tại các địa điểm được quy định chi tiết tại Nghị định của Chính phủ về thủ tục, kiểm tra, giám sát hải quan.
• Hàng hóa phục vụ cứu trợ khẩn cấp: Được làm thủ tục tại Chi cục Hải quan nơi xảy ra thiên tai, dịch bệnh hoặc nơi có yêu cầu cứu trợ khẩn cấp.
• Hàng hóa chuyên dùng phục vụ an ninh, quốc phòng: Được làm thủ tục tại Chi cục Hải quan theo đề nghị cụ thể của người khai hải quan.
• Xăng dầu các loại nhập khẩu: Xăng dầu nhập khẩu từ nước ngoài hoặc từ kho ngoại quan vào nội địa được làm thủ tục tại Chi cục Hải quan nơi thương nhân sở hữu kho xăng dầu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về kiểm tra, giám sát hải quan.
• Hàng hóa đóng chung container (LCL): Hàng hóa đưa về địa điểm thu gom hàng lẻ được làm thủ tục tại cơ quan hải quan quản lý chính địa điểm thu gom hàng lẻ đó.
• Các trường hợp đặc biệt khác: Thực hiện theo quyết định riêng biệt của Thủ tướng Chính phủ.

- Điều khoản thi hành và quy định chuyển tiếp

Quyết định 23/2019/QĐ-TTg thiết lập các mốc thời gian và trách nhiệm tổ chức thực hiện như sau:

• Hiệu lực thi hành: Quyết định chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 9 năm 2019, thay thế hoàn toàn Quyết định số 15/2017/QĐ-TTg ngày 12 tháng 5 năm 2017 của Thủ tướng Chính phủ.
• Quy định chuyển tiếp: Đối với hàng hóa nhập khẩu thuộc Danh mục nhưng trên vận đơn đã ghi cảng đích là ICD Phước Long hoặc ICD Mỹ Đình trước thời điểm Quyết định này có hiệu lực, doanh nghiệp tiếp tục thực hiện theo các hướng dẫn trước đây.
• Trách nhiệm rà soát, sửa đổi: Bộ Tài chính chịu trách nhiệm chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương và các bộ quản lý chuyên ngành để theo dõi, đánh giá tình hình xuất nhập khẩu thực tế, từ đó kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét sửa đổi, bổ sung Danh mục cho phù hợp với từng thời kỳ.