Quyết định số 236/1998/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành quy định về các biện pháp cấp bách nhằm khắc phục hậu quả thiên tai, bão lụt nghiêm trọng do các cơn bão số 4, số 5 và số 6 gây ra tại các tỉnh miền Trung, nhằm nhanh chóng ổn định đời sống nhân dân và khôi phục sản xuất nông nghiệp, cơ sở hạ tầng.

Phạm vi áp dụng của Quyết định bao gồm các tỉnh, thành phố khu vực miền Trung và Tây Nguyên bị thiệt hại do thiên tai. Đối tượng chịu sự tác động và thực hiện Quyết định là Ủy ban nhân dân các tỉnh bị thiệt hại, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các tổ chức, cá nhân tham gia vào công tác khắc phục hậu quả bão lụt.

Các biện pháp cấp bách khắc phục hậu quả bão lụt tại địa phương

• Tổ chức cứu trợ kịp thời cho các gia đình có người chết và bị thương, hỗ trợ các hộ có nhà cửa bị cuốn trôi, sập đổ hoàn toàn hoặc hư hỏng nặng.
• Thực hiện công tác cứu đói, chống đói giáp hạt cho nhân dân vùng lũ; khẩn trương sửa chữa nhà ở, trạm xá, trường học để ổn định đời sống và học tập.
• Tăng cường công tác vệ sinh phòng dịch, xử lý nguồn nước sinh hoạt và bảo đảm điều kiện đi lại an toàn cho người dân.
• Khẩn trương khôi phục các cơ sở hạ tầng thiết yếu về giao thông, thủy lợi trong tháng 12 năm 1998; chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về vốn, giống, phân bón và vật tư nông nghiệp để nhân dân tiến hành sản xuất vụ Đông Xuân 1998 - 1999 ngay khi nước rút.
• Các Bộ, ngành Trung ương có trách nhiệm chủ động rà soát thiệt hại thuộc lĩnh vực quản lý của mình tại địa phương để điều chỉnh kế hoạch, sử dụng ngân sách ngành hỗ trợ khắc phục kịp thời.

Phân bổ nguồn ngân sách Trung ương hỗ trợ khắc phục thiên tai

Ngân sách Trung ương dành khoản kinh phí 125 tỷ đồng để giải quyết các nhiệm vụ cấp bách, cụ thể:

• Kinh phí cứu trợ xã hội (28 tỷ đồng): Dùng để chi hỗ trợ mai táng, trợ cấp thương vong, hỗ trợ hộ nghèo bị sập nhà, cứu đói, sửa chữa trường học, trạm y tế và xử lý nước sạch. Khoản kinh phí này được phân bổ chi tiết cho các tỉnh: Quảng Nam (6,5 tỷ đồng), Thừa Thiên - Huế (3,0 tỷ đồng), Quảng Ngãi (3,0 tỷ đồng), Bình Định (3,0 tỷ đồng), thành phố Đà Nẵng (3,5 tỷ đồng), Quảng Trị (2,0 tỷ đồng), Phú Yên (1,5 tỷ đồng), Khánh Hòa (1,5 tỷ đồng), Quảng Bình (1,0 tỷ đồng), Ninh Thuận (1,0 tỷ đồng), Bình Thuận (1,0 tỷ đồng) và Đắk Lắk (1,0 tỷ đồng).
• Kinh phí khôi phục giao thông (50 tỷ đồng): Cấp 20 tỷ đồng cho Bộ Giao thông vận tải để sửa chữa các tuyến quốc lộ, cầu đường sắt, cầu đường bộ trọng yếu; cấp 30 tỷ đồng cho Ủy ban nhân dân các tỉnh để chủ động sửa chữa các công trình giao thông địa phương bị hư hại.
• Kinh phí khôi phục thủy lợi và đê điều (47 tỷ đồng): Dành 18 tỷ đồng để khôi phục, sửa chữa hệ thống đê sông, đê biển; dành 29 tỷ đồng để sửa chữa các công trình thủy lợi cấp bách phục vụ sản xuất vụ Đông Xuân.

Chính sách tín dụng ưu đãi hỗ trợ khôi phục sản xuất

Nhà nước dành nguồn vốn 400 tỷ đồng để cho nhân dân vay khôi phục và phát triển sản xuất với các nội dung chính:

• Mục đích vay vốn: Sửa chữa, đóng mới tàu thuyền đánh cá, mua sắm ngư lưới cụ bị thiệt hại; khôi phục các ao, đầm nuôi trồng thủy sản và các ruộng muối bị hư hỏng do bão lũ.
• Lãi suất cho vay ưu đãi: Áp dụng mức lãi suất 0,5%/tháng đối với vốn vay ngắn hạn (thời hạn hoàn trả dưới 12 tháng) và 0,6%/tháng đối với vốn vay trung hạn (thời hạn hoàn trả dưới 5 năm).
• Thủ tục giải ngân: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo các ngân hàng thương mại phối hợp với chính quyền địa phương thực hiện thủ tục cho vay nhanh chóng, thuận tiện; đồng thời xem xét hoãn trả nợ cũ và tiếp tục cho vay mới đối với các hộ bị thiệt hại nặng.

Trách nhiệm của các Bộ, ngành Trung ương

• Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính: Xem xét nhu cầu khôi phục công trình giao thông, thủy lợi của các tỉnh để đề xuất Thủ tướng Chính phủ quyết định việc tạm ứng trước vốn đầu tư xây dựng cơ bản của kế hoạch năm 1999.
• Bộ Y tế: Chỉ đạo công tác phòng chống dịch bệnh, vệ sinh môi trường; bảo đảm đủ cơ số thuốc, dụng cụ y tế, hóa chất xử lý nước và điều động lực lượng y tế hỗ trợ địa phương.
• Bộ Giáo dục và Đào tạo: Chỉ đạo khẩn trương sửa chữa trường lớp để học sinh sớm trở lại học tập ổn định.
• Bộ Quốc phòng và Bộ Công an: Tăng cường lực lượng bảo đảm an ninh trật tự xã hội; hỗ trợ nhân dân sửa chữa nhà ở, các công trình phúc lợi và dọn dẹp vệ sinh môi trường vùng lũ.
• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Xuất cấp các quỹ dự phòng về giống cây trồng, thuốc thú y; hướng dẫn địa phương phòng chống dịch bệnh cho gia súc, gia cầm và chuẩn bị vật tư nông nghiệp cho vụ Đông Xuân.

Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố

• Huy động tối đa các nguồn lực tại chỗ của địa phương để ổn định đời sống nhân dân và khôi phục sản xuất.
• Xem xét, quyết định việc miễn, giảm thuế nông nghiệp cho người dân vùng bị thiệt hại theo quy định pháp luật hiện hành.
• Chỉ đạo các cơ quan chức năng tăng cường quản lý thị trường, chống đầu cơ, tích trữ và nâng giá các mặt hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, con giống, phân bón, vật liệu xây dựng.
• Tổ chức tiếp nhận, quản lý chặt chẽ và phân bổ công khai, minh bạch các nguồn viện trợ, cứu trợ trong và ngoài nước; bảo đảm sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng, tuyệt đối không để xảy ra thất thoát, tiêu cực.

Công tác vận động cứu trợ và định hướng quy hoạch dài hạn

• Đề nghị Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chủ trì tổ chức cuộc vận động quyên góp ủng hộ đồng bào miền Trung bị thiên tai; khuyến khích việc trợ giúp bằng tiền mặt để tăng tính chủ động cho địa phương và hạn chế việc tổ chức các đoàn trực tiếp đi thăm hỏi gây tốn kém, lãng phí.
• Các địa phương và Bộ, ngành liên quan cần tiến hành nghiên cứu, khảo sát, đánh giá rút kinh nghiệm từ đợt bão lụt này để điều chỉnh quy hoạch dân cư, xây dựng nhà ở, trường học, trạm xá và hạ tầng giao thông, thủy lợi phù hợp với đặc điểm địa hình bão lũ, nhằm giảm thiểu tối đa thiệt hại trong tương lai.
• Tiến hành bình xét, biểu dương và khen thưởng kịp thời các tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác phòng chống và khắc phục hậu quả thiên tai.

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.