Quyết định số 24/2023/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên ban hành quy định chi tiết về việc phân cấp quản lý công trình thủy lợi và quy mô thủy lợi nội đồng trên địa bàn tỉnh. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm tối ưu hóa hiệu quả khai thác, bảo vệ công trình thủy lợi và phân định rõ ràng trách nhiệm của các cấp chính quyền địa phương.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng (Điều 1)

Quyết định quy định rõ giới hạn áp dụng đối với các công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên:

• Phạm vi điều chỉnh: Áp dụng đối với việc phân cấp quản lý công trình thủy lợi và quy mô thủy lợi nội đồng được đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước hoặc có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước. Đối với các công trình được đầu tư bằng nguồn vốn khác, việc tổ chức quản lý sẽ do chủ sở hữu hoặc đại diện chủ sở hữu tự quyết định theo quy định pháp luật, đảm bảo an toàn và hiệu quả sử dụng.
• Đối tượng áp dụng: Bao gồm Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố; cơ quan quản lý nhà nước về thủy lợi; Ủy ban nhân dân cấp xã và các tổ chức, cá nhân có liên quan trực tiếp đến hoạt động thủy lợi trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

Nguyên tắc chung trong quản lý công trình thủy lợi (Điều 2)

Việc quản lý và phân cấp công trình thủy lợi phải tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Đảm bảo tính thống nhất theo hệ thống công trình thủy lợi, xuyên suốt từ công trình đầu mối cho đến công trình thủy lợi nội đồng. Quá trình quản lý phải phù hợp với mục tiêu, nhiệm vụ của hệ thống, đáp ứng đầy đủ yêu cầu về cả số lượng và chất lượng nước phục vụ cho sản xuất nông nghiệp, đời sống dân sinh cũng như các ngành kinh tế khác.
• Các cơ quan, đơn vị được phân cấp quản lý phải chịu trách nhiệm toàn diện trong việc thực hiện các nhiệm vụ theo đúng quy định của pháp luật về quản lý, khai thác công trình thủy lợi.
• Việc thực hiện tưới, tiêu cho từng khu vực phải đảm bảo đúng quy mô quy định tại Quyết định này, ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt cần giữ vững tính hệ thống liên tục của khu vực tưới, tiêu để tránh bị chia cắt.

Phân cấp quản lý công trình thủy lợi cho Ủy ban nhân dân cấp huyện (Điều 3)

Ủy ban nhân dân cấp huyện được phân cấp quản lý các công trình thủy lợi trong phạm vi tỉnh có quy mô và nhiệm vụ cụ thể như sau:

• Hồ chứa nước nhỏ: Là các đập có chiều cao dưới 10 m hoặc hồ chứa nước có dung tích toàn bộ dưới 500.000 m3; hoặc hồ chứa nước nhỏ phục vụ diện tích tưới dưới 20 ha đối với vùng miền núi và dưới 50 ha đối với các vùng còn lại.
• Đập dâng nhỏ: Có chiều cao đập dưới 10 m hoặc đập dâng nhỏ phục vụ diện tích tưới dưới 20 ha đối với vùng miền núi và dưới 50 ha đối với các vùng còn lại.
• Trạm bơm điện nhỏ: Có công suất máy bơm dưới 1.000 m3/h hoặc trạm bơm nhỏ phục vụ diện tích tưới, tiêu dưới 100 ha.
• Hệ thống dẫn, chuyển nước: Toàn bộ hệ thống bao gồm kênh, mương, đường ống, xi phông, cầu máng dùng để dẫn, chuyển nước từ các công trình đầu mối (hồ chứa, đập dâng, trạm bơm nhỏ nêu trên) đến khu vực tưới, tiêu.
• Hệ thống thủy lợi nội đồng: Toàn bộ công trình kênh, mương, đường ống dẫn nước tưới, tiêu trong phạm vi từ điểm giao nhận sản phẩm, dịch vụ thủy lợi đến tận khu đất canh tác.

Quy định về quy mô thủy lợi nội đồng (Điều 4)

Quy mô thủy lợi nội đồng được xác định cụ thể dựa trên diện tích tưới, tiêu của từng khu vực đối với từng vùng địa lý trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên:

• Đối với vùng miền núi: Hệ thống kênh tưới, kênh tưới tiêu kết hợp, hoặc kênh tiêu tính từ sau cống đầu kênh đến mặt ruộng có diện tích hưởng lợi nhỏ hơn 20 ha. Trong một số trường hợp đặc thù để đảm bảo tính hệ thống, diện tích khu vực tưới, tiêu có thể lớn hơn 20 ha nhưng tuyệt đối không vượt quá 50 ha.
• Đối với các vùng còn lại: Hệ thống kênh tưới, kênh tưới tiêu kết hợp, hoặc kênh tiêu tính từ sau cống đầu kênh đến mặt ruộng có diện tích hưởng lợi nhỏ hơn 50 ha. Để đảm bảo tính hệ thống không bị chia cắt, diện tích khu vực tưới, tiêu có thể lớn hơn 50 ha nhưng tối đa không vượt quá 200 ha.

Trách nhiệm quản lý nhà nước về thủy lợi (Điều 5)

Quyết định phân định rõ ràng trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước từ cấp tỉnh đến cấp huyện:

• Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Chịu trách nhiệm quản lý nhà nước đối với toàn bộ các công trình thủy lợi do cấp tỉnh quản lý. Đồng thời, tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh quyết định danh mục, giao nhiệm vụ cho đơn vị khai thác công trình thủy lợi cấp tỉnh và lập danh mục các công trình thủy lợi phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp huyện quản lý.
• Chủ tịch Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố: Chịu trách nhiệm quản lý nhà nước đối với các công trình thủy lợi đã được phân cấp. Thực hiện giao cho các tổ chức thủy lợi cơ sở trên địa bàn hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã trực tiếp quản lý, khai thác theo đúng quy định pháp luật.
• Cơ chế giải quyết vướng mắc: Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, Ủy ban nhân dân cấp huyện, các đơn vị khai thác công trình thủy lợi và các bên liên quan có trách nhiệm kịp thời phản ánh bằng văn bản về Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh xem xét, điều chỉnh, bổ sung kịp thời.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện (Điều 6 & Điều 7)

• Hiệu lực thi hành: Quyết định này chính thức có hiệu lực kể từ ngày 05 tháng 10 năm 2023.
• Trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh; Giám đốc các Sở: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư, Tài nguyên và Môi trường; Chủ tịch Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố; Chủ tịch Công ty TNHH Một thành viên Khai thác thủy lợi Thái Nguyên cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.