Năm 1993, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 241-TTg về việc thu và sử dụng học phí nhằm thiết lập cơ chế tài chính mới trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo công lập, góp phần bổ sung nguồn lực cho sự nghiệp giáo dục.

Quyết định này áp dụng đối với tất cả học sinh, sinh viên đang theo học tại các trường công lập trên cả nước (ngoại trừ bậc tiểu học), đồng thời quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, các cơ sở giáo dục và đào tạo trong việc thu, quản lý và sử dụng nguồn thu này.

• Thực hiện thu học phí đối với tất cả học sinh, sinh viên theo học tại các trường công lập, ngoại trừ học sinh thuộc bậc tiểu học được miễn học phí.
• Mức học phí cụ thể cho từng ngành, nghề, từng bậc học và cấp học sẽ do Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Tài chính quy định chi tiết.

• Các trường phổ thông được tiếp tục thu tiền đóng góp để xây dựng trường sở theo quy định tại Quyết định số 248-TTg ngày 22-11-1973 của Thủ tướng Chính phủ.
• Thu lệ phí thi và lệ phí tuyển sinh khi tổ chức các kỳ thi hết cấp, thi tốt nghiệp và tuyển sinh vào năm học mới.
• Thu tiền bảo hiểm y tế và bảo hiểm tai nạn thân thể đối với học sinh tại tất cả các trường.
• Các trường đào tạo được phép thu tiền ở ký túc xá đối với học sinh, sinh viên nội trú.
• Nghiêm cấm các trường thu thêm bất kỳ khoản tiền nào khác ngoài học phí và các khoản thu đã được quy định nêu trên.

• Đối với trường phổ thông: Học phí do Cơ quan Tài chính địa phương trực tiếp thu.
• Đối với các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề: Học phí do Phòng tài vụ của từng trường trực tiếp thu.
• Toàn bộ số tiền học phí thu được từ các trường phải được nộp đầy đủ vào Kho bạc Nhà nước.
• Học phí được quản lý và sử dụng như một phần ngân sách bổ sung cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo, tuyệt đối không được khấu trừ vào nguồn ngân sách giáo dục và đào tạo được cấp hàng năm.
• Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ Tài chính chịu trách nhiệm quy định cụ thể việc thu, sử dụng học phí và xem xét, ban hành quy định chi tiết về việc trích quỹ học phí để chi hỗ trợ cho đời sống của đội ngũ giáo viên.

• Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với Bộ Tài chính và Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng, ban hành chế độ miễn, giảm học phí cụ thể dành cho học sinh, sinh viên thuộc diện chính sách xã hội và học sinh, sinh viên có hoàn cảnh nghèo khó.

Chế độ thu và sử dụng học phí mới chính thức được thi hành từ năm học 1993 - 1994 đối với các trường phổ thông. Đối với các trường đào tạo chuyên nghiệp và dạy nghề, chế độ này được áp dụng cho các khóa tuyển sinh vào trường từ năm 1993 trở đi. Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ Tài chính chịu trách nhiệm hướng dẫn thi hành. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.