Quyết định 246/2006/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành là văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho việc hình thành và phát triển Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã. Đây là bước đi chiến lược nhằm tạo ra kênh hỗ trợ tài chính chuyên biệt, thúc đẩy khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã đổi mới công nghệ, phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

- Mục tiêu thành lập và địa vị pháp lý của Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã

Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã được thành lập với mục tiêu cụ thể và địa vị pháp lý rõ ràng nhằm bảo đảm hoạt động hiệu quả:

• Mục tiêu thành lập: Hỗ trợ các hoạt động đổi mới và phát triển sản phẩm; cải tiến công nghệ, kỹ thuật; phát triển thị trường, mở rộng tiêu thụ sản phẩm; đồng thời xây dựng và nhân rộng các mô hình hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã mới, điển hình tiên tiến.
• Địa vị pháp lý: Quỹ là một tổ chức tài chính nhà nước, có tư cách pháp nhân, có vốn điều lệ, bảng cân đối kế toán riêng và con dấu riêng. Quỹ được phép mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và các ngân hàng thương mại hoạt động hợp pháp.
• Cơ quan quản lý: Liên minh Hợp tác xã Việt Nam được giao trách nhiệm quản lý và tổ chức điều hành trực tiếp hoạt động của Quỹ.
• Tên giao dịch quốc tế: Co-operative Assistance Fund (viết tắt là CAF), có trụ sở chính đặt tại thành phố Hà Nội.

- Phương thức hoạt động và phạm vi hỗ trợ của Quỹ

Quỹ vận hành linh hoạt thông qua nhiều phương thức huy động và hỗ trợ vốn khác nhau:

• Phương thức hoạt động:
  • Huy động và tiếp nhận các nguồn vốn đóng góp tự nguyện từ các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và các nguồn tài chính hợp pháp trong và ngoài nước.
  • Thực hiện hỗ trợ tài chính cho hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thông qua hai phương thức chủ yếu: cho vay đầu tư và hỗ trợ có hoàn lại vốn gốc.
  • Tiếp nhận, quản lý nguồn vốn ủy thác từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để thực hiện hỗ trợ đầu tư hoặc tài trợ theo đúng mục tiêu phát triển hợp tác xã.
  • Được phép sử dụng nguồn vốn nhàn rỗi (không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước) để mua trái phiếu Chính phủ theo quy định của pháp luật và Điều lệ Quỹ.
• Phạm vi hỗ trợ: Tập trung vào ba nhóm hoạt động cốt lõi bao gồm: đổi mới phát triển sản phẩm, công nghệ, kỹ thuật; tổ chức phát triển thị trường và xúc tiến tiêu thụ sản phẩm; xây dựng, phát triển và nhân rộng các mô hình hợp tác xã mới, điển hình tiên tiến.

- Cơ cấu nguồn vốn hoạt động của Quỹ

Nguồn vốn của Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã được hình thành từ ngân sách nhà nước và các nguồn lực xã hội hóa:

• Vốn điều lệ: Được ngân sách nhà nước cấp ban đầu là 100 (một trăm) tỷ đồng khi Quỹ chính thức đi vào hoạt động. Việc điều chỉnh hoặc bổ sung vốn điều lệ sẽ do Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định dựa trên đề nghị phối hợp của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam và Bộ Tài chính.
• Vốn hoạt động từ các nguồn khác:
  • Khoản đóng góp tự nguyện từ các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.
  • Đóng góp tự nguyện, viện trợ, tài trợ từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.
  • Vốn nhận ủy thác từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước phục vụ phát triển hợp tác xã.
  • Vốn từ các chương trình, dự án hỗ trợ phát triển hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong và ngoài nước.
  • Các nguồn vốn hợp pháp khác theo quy định của pháp luật hiện hành.

- Bộ máy quản lý và điều hành nghiệp vụ của Quỹ

Cơ cấu tổ chức của Quỹ được thiết lập chặt chẽ nhằm bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý dòng vốn:

• Hội đồng quản lý Quỹ: Gồm có 05 thành viên hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm. Chủ tịch Hội đồng quản lý là một lãnh đạo của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam. Bốn thành viên còn lại là đại diện của Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Giám đốc Quỹ. Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam có thẩm quyền quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm các thành viên này.
• Ban Kiểm soát Quỹ: Gồm có 03 thành viên. Trưởng Ban Kiểm soát do Hội đồng quản lý bổ nhiệm và miễn nhiệm. Các thành viên khác của Ban Kiểm soát do Hội đồng quản lý quyết định dựa trên đề nghị của Trưởng Ban Kiểm soát.
• Bộ máy điều hành nghiệp vụ: Gồm có Giám đốc, các Phó giám đốc, Kế toán trưởng và các bộ phận giúp việc chuyên môn. Trong đó, Giám đốc Quỹ do Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam bổ nhiệm, miễn nhiệm. Phó giám đốc và Kế toán trưởng do Giám đốc đề nghị và Hội đồng quản lý quyết định bổ nhiệm hoặc bãi nhiệm. Bộ phận giúp việc của bộ máy điều hành do Hội đồng quản lý quyết định thành lập hoặc giải thể trên cơ sở đề nghị của Giám đốc Quỹ.

- Nguyên tắc tài chính và điều kiện hỗ trợ vốn

Quỹ hoạt động dựa trên các nguyên tắc tài chính nghiêm ngặt để bảo toàn và phát triển nguồn vốn:

• Nguyên tắc chung: Hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, bảo đảm bảo toàn vốn và tự bù đắp chi phí quản lý phát sinh.
• Đối với phương thức hỗ trợ có hoàn lại đủ vốn gốc:
  • Phải phù hợp với khả năng nguồn lực tài chính thực tế của Quỹ.
  • Thời hạn hoàn lại khoản hỗ trợ tối đa không quá 03 năm.
  • Mức hỗ trợ tài chính tối đa bằng 80% kinh phí thực hiện phương án/dự án.
• Đối với phương thức cho vay đầu tư:
  • Lãi suất cho vay phải bảo đảm bù đắp được chi phí quản lý và dự phòng rủi ro phát sinh trong quá trình hoạt động.
  • Mức vốn cho vay tối đa không vượt quá 80% tổng mức đầu tư của dự án.
  • Thời hạn cho vay vốn tối đa là 05 năm.
  • Biện pháp bảo đảm tiền vay do Quỹ tự quyết định đối với từng trường hợp cụ thể và phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật.

- Điều khoản thi hành và trách nhiệm của các cơ quan liên quan

Quyết định quy định rõ hiệu lực thi hành và phân công trách nhiệm cụ thể cho các cơ quan quản lý nhà nước:

• Hiệu lực thi hành: Quyết định có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày đăng Công báo.
• Trách nhiệm của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam: Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng quản lý và Giám đốc Quỹ chịu trách nhiệm trực tiếp tổ chức thực hiện quyết định này.
• Trách nhiệm của Bộ Tài chính:
  • Phê duyệt Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã phù hợp với Quyết định này và các quy định hiện hành.
  • Quy định mức lãi suất cho vay phù hợp với từng thời kỳ biến động của thị trường.
  • Ban hành cơ chế quản lý tài chính cụ thể và thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tài chính đối với Quỹ.
• Trách nhiệm của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với các hoạt động của Quỹ theo đúng thẩm quyền và quy định của pháp luật.
• Trách nhiệm của các cơ quan khác: Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc Quyết định này.