Quyết định số 2720/2005/QĐ-UBND do Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang ban hành ngày 21 tháng 11 năm 2005 (có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2006) quy định chi tiết về việc thu thủy lợi phí và tiền nước (phí sử dụng nguồn nước) trên địa bàn tỉnh An Giang. Văn bản này thay thế Quyết định số 56/QĐ.UB ngày 01 tháng 4 năm 1991 và các quy định trước đây trái với Quyết định này.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết và chuyên sâu toàn bộ nội dung cốt lõi của Quy định ban hành kèm theo Quyết định số 2720/2005/QĐ-UBND:

1. Quy định chung và trách nhiệm tổ chức thực hiện

• Phạm vi điều chỉnh: Quy định các quan hệ về thu, nộp, quản lý và sử dụng nguồn thu từ thủy lợi phí, tiền nước nhằm mục đích tổ chức quản lý, khai thác, duy tu, bảo dưỡng và bảo vệ các công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh An Giang.
• Trách nhiệm của các cơ quan ban ngành:
  • Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Cục Thuế hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra việc thực hiện quy định.
  • Cục Thuế hướng dẫn nghiệp vụ quản lý thu, thực hiện thỏa thuận và quyết định ủy nhiệm thu, thanh toán kịp thời tiền ủy nhiệm thu theo đúng chế độ.
  • Chánh Văn phòng UBND tỉnh, Giám đốc các Sở, Cục trưởng Cục Thuế, Chủ tịch UBND các cấp huyện, xã và Thủ trưởng các đơn vị liên quan chịu trách nhiệm thi hành.

2. Đối tượng không phải nộp và đối tượng được miễn, giảm thủy lợi phí

Nhằm hỗ trợ sản xuất nông nghiệp và an sinh xã hội, quy định xác định rõ các trường hợp đặc biệt được miễn, giảm nghĩa vụ tài chính:

• Đối tượng không phải nộp thủy lợi phí, tiền nước:
  • Diện tích đất canh tác lúa mùa nổi.
  • Các tổ chức, cá nhân tự đầu tư nguồn nước riêng biệt (như đào giếng) để phục vụ sản xuất nông nghiệp quy mô nhỏ thuộc phạm vi hộ gia đình.
• Chính sách miễn, giảm thủy lợi phí:
  • Miễn 100% trong năm đầu tiên: Áp dụng đối với diện tích đất mới chuyển vụ hoặc tăng vụ sản xuất.
  • Miễn 100% cho hộ nghèo: Hỗ trợ trực tiếp các hộ gia đình thuộc diện nghèo theo tiêu chí quy định.
  • Giảm 70% mức thu: Áp dụng đối với các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.
  • Miễn, giảm do thiên tai, dịch bệnh gây mất mùa (tính theo sản lượng thiệt hại):
    • Thiệt hại dưới 30% sản lượng: Giảm 50% mức thu thủy lợi phí.
    • Thiệt hại từ 30% đến 50% sản lượng: Giảm 70% mức thu thủy lợi phí.
    • Thiệt hại trên 50% sản lượng: Miễn hoàn toàn (100%) thủy lợi phí.
  • Thủ tục xét duyệt miễn giảm: Thực hiện nghiêm túc theo quy định tại Khoản 1 Điều 16 Nghị định số 143/2003/NĐ-CP của Chính phủ.

3. Biểu mức thu thủy lợi phí và tiền nước chi tiết

Mức thu được tính bằng đồng Việt Nam (VND) và phân chia cụ thể theo phương thức tưới tiêu cũng như mục đích sử dụng nguồn nước:

• Mức thu thủy lợi phí đối với sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, diêm nghiệp và thủy sản:
  • Trường hợp tưới tiêu bằng trọng lực (sử dụng nguồn nước tự nhiên hoặc công trình thủy lợi tạo nguồn do Nhà nước đầu tư như kênh, mương):
    • Đất trồng lúa, nếp: Thu theo diện tích đất của vụ sản xuất chính trong năm (không thu riêng lẻ từng vụ). Không thu thủy lợi phí đối với vụ nuôi cá tận dụng trong mùa nước nổi tại các vùng đất trồng lúa, nếp. Mức thu cụ thể: Đất sản xuất từ 2 đến 3 vụ/năm là 120.000 đồng/ha/năm; Đất sản xuất 1 vụ/năm là 60.000 đồng/ha/năm.
    • Đất luân canh (trồng lúa - màu hoặc lúa - tôm): 120.000 đồng/ha/năm.
    • Đất chuyên trồng màu, rau, cây công nghiệp, cây ăn trái: 60.000 đồng/ha/năm.
    • Ao, hầm nuôi cá: 350 đồng/m2 mặt nước/năm.
  • Trường hợp tưới tiêu bằng động lực (sử dụng máy bơm, trạm bơm):
    • Tổ chức làm dịch vụ cung ứng nguồn nước có nghĩa vụ nộp thủy lợi phí cho Nhà nước theo các mức quy định tại trường hợp tưới tiêu bằng trọng lực nêu trên.
    • Người dân (hộ dùng nước trực tiếp) không phải nộp khoản thủy lợi phí này cho Nhà nước. Phí dịch vụ bơm nước tưới tiêu thực tế sẽ do tổ chức làm dịch vụ và hộ dùng nước tự thỏa thuận thống nhất.
• Mức thu tiền nước đối với các mục đích ngoài sản xuất nông nghiệp:
  • Cấp nước cho nhà máy nước sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ: 100 đồng/m3 (khoản tiền nước này được hạch toán trực tiếp vào giá bán nước sạch của nhà máy).
  • Bè nuôi cá trên sông, rạch, kênh: 350 đồng/m2 mặt nước/năm.
  • Khai thác diện tích mặt nước trên sông, rạch để nuôi trồng thủy sản: 350 đồng/m2 mặt nước/năm.
  • Sử dụng công trình thủy lợi để kinh doanh du lịch, giải trí: Thu bằng 4% trên tổng doanh thu của hoạt động kinh doanh này.
  • Các đối tượng khác: Các đối tượng thuộc diện thu tiền nước theo Nghị định 143/2003/NĐ-CP nhưng chưa được chi tiết hóa tại quyết định này thì tạm thời chưa tiến hành thu.

4. Cơ chế quản lý, phân bổ và sử dụng nguồn thu

Quy định thiết lập cơ chế phân cấp ngân sách rõ ràng và quy trình lập kế hoạch tài chính chặt chẽ nhằm tái đầu tư hiệu quả cho hệ thống thủy lợi:

• Cơ quan thu và tỷ lệ điều tiết ngân sách:
  • Cơ quan thuế chịu trách nhiệm tổ chức thu và nộp toàn bộ số tiền thủy lợi phí, tiền nước thu được vào ngân sách nhà nước.
  • Tỷ lệ phân chia nguồn thu giữa các cấp ngân sách: Ngân sách cấp tỉnh hưởng 40%; Ngân sách cấp huyện (huyện, thị xã, thành phố) hưởng 60%.
• Nguyên tắc sử dụng nguồn thu:
  • Toàn bộ nguồn thu từ thủy lợi phí, tiền nước kết hợp với nguồn ngân sách nhà nước cấp được dùng để chi cho công tác duy tu, bảo dưỡng thường xuyên, sửa chữa và bảo vệ các công trình thủy lợi.
  • Việc đầu tư, sửa chữa hệ thống kênh mương được thực hiện theo phân cấp quản lý công trình thủy lợi của tỉnh, sử dụng nguồn thu được điều tiết về từng cấp ngân sách (40/60) và nguồn ngân sách bổ sung của cấp đó.
• Quy trình lập kế hoạch chi: Hàng năm, UBND cấp huyện và Trung tâm Khai thác bảo vệ công trình thủy lợi có trách nhiệm lập kế hoạch chi sự nghiệp thủy lợi, thông qua Sở Tài chính và Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thẩm định, trước khi trình UBND tỉnh phê duyệt chính thức.

5. Khen thưởng, xử lý vi phạm và tổ chức tuyên truyền

• Khen thưởng: Các tổ chức, cá nhân hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thu, nộp thủy lợi phí và tiền nước sẽ được xem xét khen thưởng theo quy định chung của Nhà nước.
• Xử lý vi phạm: Mọi hành vi làm thất thoát, chiếm dụng, trì hoãn nộp, sử dụng sai mục đích hoặc gây cản trở quá trình thu nộp thủy lợi phí, tiền nước sẽ bị xử lý nghiêm khắc theo quy định của pháp luật hiện hành tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.
• Công tác tuyên truyền: Thủ trưởng các Sở, ban ngành cấp tỉnh, Chủ tịch UBND cấp huyện, cấp xã có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với các tổ chức đoàn thể, quần chúng để tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân, giúp người dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa của việc nộp thủy lợi phí và tự giác chấp hành nghiêm chỉnh.