Quyết định 31/2000/QĐ-BVHTT do Bộ trưởng Bộ Văn hóa thông tin ban hành kèm theo Quy chế thi người đẹp (hoa hậu, hoa khôi) nhằm thiết lập hành lang pháp lý chặt chẽ, thống nhất quản lý nhà nước đối với các hoạt động tổ chức thi sắc đẹp trong nước và quốc tế diễn ra tại Việt Nam.

Quy chế này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia vào công tác tổ chức, các thí sinh đăng ký dự thi người đẹp quy mô từ cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, cấp vùng, miền, liên tỉnh đến quy mô cấp Quốc gia và Quốc tế tổ chức tại Việt Nam.

Thẩm quyền và thời hạn cấp phép tổ chức thi người đẹp

Quy chế phân định rõ thẩm quyền cấp phép tổ chức các cuộc thi tuyển chọn người đẹp dựa trên quy mô tổ chức:

• Sở Văn hoá - Thông tin tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có thẩm quyền cấp Giấy phép tổ chức đối với các cuộc thi có quy mô trong phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đó.
• Bộ Văn hoá - Thông tin có thẩm quyền cấp Giấy phép tổ chức đối với các cuộc thi có quy mô cấp vùng, miền, liên tỉnh, liên thành phố trực thuộc Trung ương, quy mô toàn quốc (Quốc gia) và các cuộc thi tuyển chọn Người đẹp Quốc tế tổ chức tại Việt Nam.
• Về thời hạn giải quyết hồ sơ: Trong vòng 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ đối với cuộc thi trong nước, và trong vòng 30 ngày đối với cuộc thi quốc tế tổ chức tại Việt Nam, cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải cấp phép; trường hợp từ chối phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
• Về thời hạn hiệu lực của giấy phép: Giấy phép tổ chức thi người đẹp trong nước có giá trị sử dụng trong vòng 1 năm kể từ ngày cấp. Đối với cuộc thi người đẹp quốc tế tổ chức tại Việt Nam, giấy phép có giá trị trong vòng 2 năm. Nếu quá thời hạn trên mà đơn vị được cấp phép chưa tổ chức thì phải tiến hành thủ tục xin phép lại.

Trách nhiệm tổ chức và thành phần Ban giám khảo

Công tác tổ chức và chấm thi được quy định chặt chẽ nhằm bảo đảm tính khách quan, công bằng và chuyên nghiệp:

• Cơ quan xin phép tổ chức thi có trách nhiệm thành lập Ban tổ chức cuộc thi, chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về mọi hoạt động diễn ra trong khuôn khổ cuộc thi. Ban tổ chức có quyền thành lập Ban giám khảo và tổ thư ký để phục vụ công tác chấm thi.
• Thành phần Ban giám khảo bắt buộc phải có sự tham gia của các chuyên gia, nhà hoạt động chuyên môn thuộc các lĩnh vực: Chuyên gia về nhân trắc học, mỹ học; Nghệ sỹ thuộc các ngành tạo hình, sân khấu, nhiếp ảnh; Nhà nghiên cứu thuộc lĩnh vực Khoa học xã hội và nhân văn; cùng các Nhà hoạt động xã hội.

Điều kiện tiêu chuẩn đối với thí sinh dự thi

Quy chế đặt ra các tiêu chuẩn khắt khe đối với thí sinh tham gia các cuộc thi sắc đẹp:

• Đối với thí sinh dự thi các cuộc thi tuyển chọn Người đẹp Việt Nam: Phải là công dân Việt Nam, có địa chỉ thường trú tại Việt Nam; độ tuổi từ 16 đến 27 tuổi; chiều cao từ 1m60 trở lên; trình độ học vấn từ phổ thông trung học trở lên; chưa kết hôn (chưa có chồng) và chưa sinh con; có sức khỏe tốt, không mắc bệnh truyền nhiễm, có đạo đức tốt. Đồng thời, thí sinh phải trải qua các vòng thi tuyển ở cơ sở (đối với thi Hoa khôi cấp tỉnh) hoặc đã qua dự tuyển cấp tỉnh, vùng, miền (đối với thi tuyển chọn Quốc gia).
• Đối với thí sinh dự thi các cuộc thi Người đẹp Quốc tế tổ chức tại Việt Nam: Phải có thư mời chính thức từ Ban tổ chức; có giấy chứng nhận đoạt giải Hoa hậu quốc gia của nước sở tại (thời gian đoạt giải không quá 1 năm tính đến thời điểm thi quốc tế tại Việt Nam); được cơ quan nhà nước có thẩm quyền của nước sở tại cho phép dự thi; và được cơ quan xuất nhập cảnh Việt Nam cấp phép nhập cảnh hợp pháp.
• Tất cả thí sinh tham gia đều phải cam kết tuân thủ nghiêm túc quy chế cuộc thi, pháp luật Việt Nam và giữ gìn thuần phong mỹ tục của dân tộc; mọi hành vi vi phạm sẽ dẫn đến việc bị tước quyền dự thi.

Trình tự tổ chức các vòng thi

Các cuộc thi sắc đẹp phải tuân thủ trình tự các bước đánh giá khoa học và toàn diện:

• Vòng sơ khảo (tuyển chọn người đẹp vào chung khảo): Tiến hành tuyển chọn hình thể do nữ bác sỹ nhân trắc học thực hiện dưới sự giám sát trực tiếp của một nữ thành viên Ban giám khảo. Tiếp theo là phần trình diễn trang phục bao gồm áo dài truyền thống, trang phục dạ hội (hoặc tự chọn), trang phục áo tắm liền mảnh và phần thi ứng xử.
• Vòng chung khảo (quyết định danh hiệu Hoa hậu - Á hậu, Hoa khôi - Á khôi): Thực hiện các nội dung trình diễn trang phục và thi ứng xử tương tự như vòng sơ khảo để đưa ra kết quả xếp hạng cuối cùng.

Quy định về danh hiệu và tước danh hiệu

Việc sử dụng danh hiệu và chế tài xử lý vi phạm đối với người đoạt giải được quy định rõ ràng:

• Danh hiệu "Hoa hậu" và "Á hậu" chỉ được sử dụng và trao cho người đoạt giải tại các cuộc thi quy mô cấp Quốc gia hoặc Quốc tế.
• Danh hiệu "Hoa khôi" và "Á khôi" được trao cho người đoạt giải tại các cuộc thi quy mô cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương hoặc quy mô vùng, miền.
• Các danh hiệu phụ khác do nhà tài trợ đề xuất trao tặng phải nhận được sự đồng ý và phê duyệt từ Ban tổ chức cuộc thi.
• Cơ chế tước danh hiệu: Người đang nắm giữ danh hiệu Hoa hậu, Á hậu, Hoa khôi, Á khôi nếu có hành vi vi phạm pháp luật gây ảnh hưởng xấu đến uy tín, hình ảnh và danh hiệu đã được trao sẽ bị cơ quan tổ chức cuộc thi ra quyết định tước danh hiệu.

Trách nhiệm quản lý nhà nước và hiệu lực thi hành

Công tác hậu kiểm và giám sát sau cuộc thi được phân cấp cụ thể:

• Cục Văn hoá - Thông tin cơ sở thuộc Bộ Văn hoá - Thông tin chịu trách nhiệm hướng dẫn, theo dõi và kiểm tra việc thực hiện Quy chế này trên phạm vi toàn quốc.
• Sở Văn hoá - Thông tin các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm hướng dẫn, theo dõi và kiểm tra việc thực hiện tại địa phương mình quản lý.
• Trong thời hạn tối đa 15 ngày kể từ ngày cuộc thi kết thúc, đơn vị tổ chức có trách nhiệm gửi báo cáo bằng văn bản về kết quả cuộc thi cho cơ quan đã cấp phép tổ chức.
• Mọi tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm các quy định tại Quy chế này sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.

Quyết định 31/2000/QĐ-BVHTT và Quy chế kèm theo có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày ký ban hành. Quy chế này chính thức thay thế cho Quy chế về tổ chức các cuộc thi tuyển chọn Người đẹp số 46/VH-QĐ ngày 18/9/1989 do Bộ Văn hoá ban hành trước đây.