Giới thiệu chung về Quyết định 4223/QĐ-BKHCN

Quyết định 4223/QĐ-BKHCN năm 2018 do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành là một văn bản pháp lý quan trọng nhằm công bố các Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) mới trong lĩnh vực bức xạ và chiếu xạ. Việc ban hành quyết định này đóng vai trò then chốt trong việc hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật nước nhà, giúp các tổ chức, doanh nghiệp áp dụng công nghệ bức xạ một cách an toàn, chính xác và phù hợp với các thông lệ quốc tế uy tín như ISO và ASTM.

Nội dung chi tiết 08 Tiêu chuẩn quốc gia về bức xạ chiếu xạ

Tại Điều 1 của Quyết định, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chính thức công bố 08 Tiêu chuẩn quốc gia mới với các nội dung kỹ thuật chuyên sâu sau đây:

• TCVN 7413:2018 (ASTM F 1356:2016): Hướng dẫn chiếu xạ thịt gia súc và gia cầm tươi, đông lạnh hoặc chế biến để kiểm soát các vi sinh vật gây bệnh và các vi sinh vật khác. Tiêu chuẩn này đưa ra các nguyên tắc kỹ thuật trong việc sử dụng công nghệ chiếu xạ nhằm nâng cao tính an toàn vệ sinh thực phẩm, kéo dài thời gian bảo quản thịt mà không làm ảnh hưởng xấu đến chất lượng dinh dưỡng.
• TCVN 8230:2018 (ISO/ASTM 51539:2013): Hướng dẫn sử dụng dụng cụ chỉ thị nhạy bức xạ. Tiêu chuẩn này hỗ trợ các kỹ thuật viên trong việc lựa chọn và sử dụng các công cụ chỉ thị màu hoặc chỉ thị quang học để xác định nhanh chóng việc sản phẩm đã được trải qua quá trình chiếu xạ hay chưa.
• TCVN 8232:2018 (ISO/ASTM 51607:2013): Thực hành sử dụng hệ đo liều cộng hưởng thuận từ điện tử - alanin. Đây là hướng dẫn kỹ thuật chi tiết về việc vận hành hệ đo liều alanin, một phương pháp đo liều lượng bức xạ có độ chính xác cao thường dùng trong nghiên cứu và công nghiệp.
• TCVN 8233:2018 (ISO/ASTM 51650:2013): Thực hành sử dụng hệ đo liều xenlulose triaxetat. Tiêu chuẩn quy định phương pháp đo liều hấp thụ bằng màng xenlulose triaxetat (CTA), phục vụ cho công tác giám sát liều lượng trong các quy trình xử lý bức xạ công nghiệp.
• TCVN 8234:2018 (ISO/ASTM 51702:2013): Thực hành đo liều áp dụng cho thiết bị chiếu xạ gamma. Tiêu chuẩn này tập trung vào quy trình đo lường và kiểm soát liều lượng bức xạ tại các cơ sở vận hành thiết bị chiếu xạ sử dụng nguồn gamma.
• TCVN 12532:2018 (ISO/ASTM 51649:2015): Thực hành đo liều áp dụng cho thiết bị chiếu xạ chùm điện tử ở năng lượng từ 300 KeV đến 25 MeV. Hướng dẫn này áp dụng riêng cho các thiết bị gia tốc chùm điện tử, giúp xác định chính xác liều hấp thụ trong dải năng lượng từ trung bình đến cao.
• TCVN 12533:2018 (ISO/ASTM 52303:2015): Hướng dẫn lập bản đồ liều hấp thụ trong thiết bị chiếu xạ. Tiêu chuẩn này chỉ dẫn phương pháp xây dựng bản đồ phân bố liều lượng trong không gian chiếu xạ, đảm bảo mọi vị trí của sản phẩm đều nhận được lượng bức xạ đồng đều và nằm trong giới hạn cho phép.
• TCVN 12534:2018 (ASTM E 2232:2016): Hướng dẫn lựa chọn và sử dụng phương pháp toán học để tính liều hấp thụ trong các ứng dụng xử lý bằng bức xạ. Tiêu chuẩn cung cấp các công cụ và mô hình toán học hỗ trợ việc tính toán lý thuyết liều hấp thụ, giúp tối ưu hóa thiết kế quy trình công nghệ.

Hiệu lực thi hành

Theo Điều 2, Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, chiếu xạ thực phẩm, khử trùng thiết bị y tế và các ngành công nghiệp liên quan có trách nhiệm nghiên cứu và áp dụng nghiêm túc các tiêu chuẩn này vào hoạt động thực tế.

Ý nghĩa thực tiễn của Quyết định

Việc ban hành hệ thống 08 tiêu chuẩn quốc gia này mang lại những giá trị thực tiễn to lớn:

• Hài hòa hóa tiêu chuẩn quốc tế: Việc chuyển đổi các tiêu chuẩn ISO và ASTM thành tiêu chuẩn quốc gia giúp doanh nghiệp Việt Nam dễ dàng tiếp cận và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật khắt khe của thị trường xuất khẩu quốc tế.
• Nâng cao chất lượng và an toàn: Giúp các cơ sở chiếu xạ chuẩn hóa quy trình đo liều, kiểm soát tốt chất lượng sản phẩm sau chiếu xạ, đặc biệt là các mặt hàng nông - thủy sản và trang thiết bị y tế.
• Tạo hành lang pháp lý kỹ thuật minh bạch: Giúp các cơ quan quản lý nhà nước có cơ sở khoa học vững chắc để thanh tra, kiểm tra và đánh giá năng lực hoạt động của các cơ sở chiếu xạ tại Việt Nam.