Quyết định 4226/QĐ-BKHCN năm 2013 do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành là một văn bản pháp lý quan trọng trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm. Quyết định này chính thức công bố 13 Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) liên quan đến phương pháp thử nghiệm nguy cơ cháy, được xây dựng trên cơ sở chấp nhận hoàn toàn hoặc tương đương với các tiêu chuẩn quốc tế của Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế (IEC). Việc ban hành các tiêu chuẩn này đóng vai trò then chốt trong việc đồng bộ hóa hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật của Việt Nam với quốc tế, phục vụ đắc lực cho công tác kiểm định an toàn cháy nổ đối với các thiết bị điện, điện tử và vật liệu liên quan.

- Thông tin tổng quan về Quyết định 4226/QĐ-BKHCN

Quyết định được ban hành bởi Bộ Khoa học và Công nghệ vào năm 2013 nhằm mục đích thiết lập một hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật chuẩn xác, thống nhất cho hoạt động thử nghiệm nguy cơ cháy. Các tiêu chuẩn được công bố trong quyết định này tập trung chủ yếu vào hai nhóm phương pháp thử nghiệm chính: phương pháp thử bằng sợi dây nóng đỏ và phương pháp thử bằng ngọn lửa thử nghiệm. Đây là những cơ sở kỹ thuật quan trọng giúp các phòng thử nghiệm, nhà sản xuất và cơ quan quản lý đánh giá chính xác khả năng chịu nhiệt, chống cháy và tốc độ lan truyền lửa của các loại vật liệu, đặc biệt là vật liệu polyme và các linh kiện trong thiết bị điện.

- Chi tiết 13 Tiêu chuẩn quốc gia về thử nghiệm nguy cơ cháy được công bố

Dưới đây là danh mục chi tiết 13 Tiêu chuẩn quốc gia được ban hành kèm theo Quyết định 4226/QĐ-BKHCN, phân chia cụ thể theo các nhóm phương pháp thử nghiệm:

Nhóm 1: Các tiêu chuẩn về phương pháp thử bằng sợi dây nóng đỏ (Glow-wire test methods)

• TCVN 9900-2-10:2013 (tương đương IEC 60695-2-10:2000): Quy định về thiết bị thử nghiệm sợi dây nóng đỏ và quy trình thử nghiệm chung. Tiêu chuẩn này thiết lập các yêu cầu kỹ thuật đối với nguồn nhiệt, hệ thống đo nhiệt độ và quy trình vận hành cơ bản để đảm bảo tính đồng nhất trong các phép thử tiếp theo.
• TCVN 9900-2-11:2013 (tương đương IEC 60695-2-11:2000): Hướng dẫn phương pháp thử khả năng cháy bằng sợi dây nóng đỏ áp dụng trực tiếp đối với các sản phẩm hoàn chỉnh. Phương pháp này giúp đánh giá nguy cơ cháy của toàn bộ thiết bị khi xảy ra sự cố quá nhiệt ở các bộ phận bên trong.
• TCVN 9900-2-12:2013 (tương đương IEC 60695-2-12:2010): Quy định phương pháp xác định chỉ số cháy bằng sợi dây nóng đỏ (GWFI - Glow-Wire Flammability Index) đối với các mẫu vật liệu thử nghiệm. Chỉ số này phản ánh nhiệt độ tối đa mà vật liệu không bị bùng cháy hoặc tự dập tắt trong khoảng thời gian quy định.
• TCVN 9900-2-13:2013 (tương đương IEC 60695-2-13:2010): Quy định phương pháp xác định nhiệt độ bắt cháy bằng sợi dây nóng đỏ (GWIT - Glow-Wire Ignition Temperature) đối với vật liệu. Đây là chỉ số quan trọng để xác định giới hạn an toàn nhiệt của vật liệu trước khi xảy ra hiện tượng bắt cháy liên tục.

Nhóm 2: Các tiêu chuẩn về ngọn lửa thử nghiệm và thiết bị xác nhận (Test flames and apparatus)

• TCVN 9900-11-2:2013 (tương đương IEC 60695-11-2:2003): Quy định chi tiết về ngọn lửa thử nghiệm trộn trước có công suất 1 kW. Tiêu chuẩn này bao gồm các yêu cầu về thiết bị tạo lửa, cách bố trí hệ thống thử nghiệm xác nhận và các hướng dẫn kỹ thuật liên quan để đảm bảo ngọn lửa đạt chuẩn.
• TCVN 9900-11-3:2013 (tương đương IEC 60695-11-3:2012): Quy định về thiết bị và phương pháp thử nghiệm xác nhận đối với ngọn lửa thử nghiệm có công suất 500 W.
• TCVN 9900-11-4:2013 (tương đương IEC 60695-11-4:2011): Quy định về thiết bị và phương pháp thử nghiệm xác nhận đối với ngọn lửa thử nghiệm có công suất nhỏ 50 W.
• TCVN 9900-11-40:2013 (tương đương IEC 60695-11-40:2003): Cung cấp các hướng dẫn chung về thử nghiệm xác nhận đối với các loại ngọn lửa thử nghiệm, giúp các phòng thí nghiệm chuẩn hóa quy trình đo lường đặc tính ngọn lửa.

Nhóm 3: Các phương pháp thử nghiệm bằng ngọn lửa cụ thể (Specific flame test methods)

• TCVN 9900-11-5:2013 (tương đương IEC 60695-11-5:2004): Quy định phương pháp thử bằng ngọn lửa hình kim. Tiêu chuẩn này hướng dẫn chi tiết về thiết bị, cách bố trí thử nghiệm xác nhận nhằm mô phỏng các ngọn lửa nhỏ có thể phát sinh từ các linh kiện bị lỗi trong thiết bị điện.
• TCVN 9900-11-10:2013 (tương đương IEC 60695-11-10:2003): Quy định phương pháp thử bằng ngọn lửa 50 W theo cả hai phương nằm ngang và thẳng đứng để đánh giá tốc độ cháy lan và khả năng tự tắt của vật liệu.
• TCVN 9900-11-11:2013 (tương đương IEC/TS 60695-11-11:2008): Hướng dẫn xác định thông lượng nhiệt đặc trưng để mồi cháy từ một nguồn lửa không tiếp xúc trực tiếp, giúp đánh giá nguy cơ cháy gián tiếp do bức xạ nhiệt.
• TCVN 9900-11-20:2013 (tương đương IEC 60695-11-20:2003): Quy định phương pháp thử nghiệm khả năng chịu lửa bằng ngọn lửa có công suất mạnh 500 W.
• TCVN 9900-11-21:2013 (tương đương IEC 60695-11-21:2005): Quy định phương pháp thử bằng ngọn lửa 500 W thẳng đứng, áp dụng chuyên biệt cho các loại vật liệu polyme có dạng cấu trúc ống.

- Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Theo quy định tại Điều 2, Quyết định 4226/QĐ-BKHCN chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Việc ban hành quyết định này bắt buộc các tổ chức thử nghiệm, các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu thiết bị điện, điện tử và vật liệu xây dựng liên quan phải nghiên cứu, áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật mới này vào quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm. Điều này góp phần nâng cao tính an toàn phòng chống cháy nổ cho các công trình và thiết bị sử dụng điện tại Việt Nam, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế nhờ sự tương thích hoàn toàn với tiêu chuẩn IEC.