Quyết định 435/QĐ-UBND năm 2020 của Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định phê duyệt Chương trình phát triển đô thị thị xã An Nhơn đến năm 2035 là một văn bản pháp lý quan trọng, định hình lộ trình phát triển toàn diện cho thị xã An Nhơn. Chương trình hướng tới mục tiêu nâng cấp đô thị, tối ưu hóa không gian lãnh thổ, phát triển hạ tầng đồng bộ và bền vững, đồng thời xác định rõ các chỉ tiêu phát triển, phân khu chức năng và phân bổ nguồn lực thực hiện.

Quan điểm và mục tiêu phát triển đô thị thị xã An Nhơn

Chương trình phát triển đô thị thị xã An Nhơn được xây dựng dựa trên các quan điểm chỉ đạo mang tính chiến lược và hệ thống mục tiêu rõ ràng theo từng giai đoạn:

• Quan điểm phát triển: Đảm bảo sự phù hợp tuyệt đối với Chương trình phát triển đô thị Quốc gia, Quy hoạch xây dựng vùng tỉnh Bình Định đến năm 2035 và Quy hoạch chung xây dựng đô thị An Nhơn đến năm 2035. Quá trình phát triển phải gắn liền với khả năng huy động nguồn lực thực tế của địa phương, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế. Đồng thời, chú trọng xây dựng hạ tầng đồng bộ, nâng cao năng lực quản lý của chính quyền, lồng ghép các yêu cầu về phát triển bền vững, đô thị xanh, tiết kiệm năng lượng và ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu.
• Mục tiêu cụ thể: Cụ thể hóa định hướng phát triển không gian đô thị theo quy hoạch chung; từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Đây là cơ sở pháp lý để lập danh mục đầu tư, xác định các khu vực ưu tiên phát triển theo từng giai đoạn 5 năm, thu hút các nguồn vốn đầu tư. Đặc biệt, chương trình đặt mục tiêu đưa thị xã An Nhơn đạt chuẩn đô thị loại III vào năm 2023 và chính thức trở thành thành phố vào năm 2025.

Các chỉ tiêu phát triển đô thị theo các giai đoạn đến năm 2035

Để hiện thực hóa mục tiêu nâng cấp đô thị, quyết định đưa ra các chỉ tiêu định lượng cụ thể về dân số, đất đai và hạ tầng kỹ thuật:

• Quy mô dân số: Đến năm 2025, tổng dân số toàn đô thị đạt khoảng 205.000 người (trong đó dân số nội thị chiếm từ 127.000 đến 130.000 người, ngoại thị khoảng 75.000 đến 80.000 người). Đến năm 2035, quy mô dân số tăng lên 235.000 người (nội thị đạt khoảng 148.000 đến 150.000 người, ngoại thị khoảng 85.000 đến 87.000 người).
• Quy mô đất đai và chỉ tiêu sử dụng đất: Đến năm 2025, chỉ tiêu đất xây dựng đô thị phải đạt tiêu chuẩn đô thị loại III, đất xây dựng dân dụng đạt khoảng 72m2/người. Đến năm 2035, đất dân dụng tăng lên khoảng 78m2/người, được phân bổ chi tiết gồm: đất đơn vị ở đạt 53,07m2/người; đất công cộng đạt 4,5m2/người; đất giáo dục trung học phổ thông đạt 0,43m2/người; đất cây xanh và thể dục thể thao đạt 5m2/người; đất giao thông đạt 15m2/người.
• Hạ tầng kỹ thuật và môi trường: Mạng lưới đường đô thị tính đến đường chính khu vực phải đạt mật độ từ 8,5km/km2 trở lên; tỷ lệ đất giao thông so với đất xây dựng đạt tối thiểu 13,4%. Đảm bảo tỷ lệ dân số được cấp nước sạch đạt 100%. Tỷ lệ thu gom nước thải sinh hoạt đạt từ 80% lượng nước cấp trở lên, với tỷ lệ xử lý nước thải đô thị đạt quy chuẩn kỹ thuật tối thiểu 25%. Tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải rắn đạt tuyệt đối 100%. Tỷ lệ cấp điện và chiếu sáng đô thị đạt 100%.

Định hướng phát triển các khu vực nội thị và ngoại thị

Cơ cấu hành chính của thị xã An Nhơn được quy hoạch thay đổi mạnh mẽ nhằm đáp ứng tiêu chuẩn thành phố:

• Giai đoạn đến năm 2025: Đô thị An Nhơn sẽ có 10 đơn vị hành chính đạt tiêu chuẩn phường. Cụ thể, bên cạnh 5 phường hiện hữu, sẽ tiến hành nâng cấp 5 xã lên phường bao gồm: Nhơn An, Nhơn Hậu, Nhơn Phúc, Nhơn Lộc và Nhơn Thọ. Khu vực ngoại thị sẽ còn lại 5 xã.
• Giai đoạn đến năm 2035: Ổn định toàn bộ cơ cấu hành chính nội và ngoại thị đã hình thành, cam kết không phát sinh thêm đơn vị hành chính mới nhằm tập trung nguồn lực phát triển chiều sâu.

Quy hoạch 07 khu vực phát triển đô thị đến năm 2035

Không gian đô thị An Nhơn được chia thành 07 khu vực phát triển với các tính chất, quy mô và định hướng chức năng riêng biệt:

• Khu vực 1 - Trung tâm đô thị (Diện tích khoảng 10,5 - 11 km2): Là vùng lõi hiện hữu của phường Bình Định mở rộng sang xã Nhơn An và phường Nhơn Hưng. Đây là trung tâm hành chính, chính trị, văn hóa, kinh tế, giáo dục và thể dục thể thao của thị xã. Định hướng tập trung cải tạo, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật khu dân cư hiện hữu, tái thiết các phân khu chức năng phù hợp với quy hoạch mới.
• Khu vực 2 - Cực phát triển phía Bắc (Diện tích khoảng 27,5 - 28 km2): Lấy phường Đập Đá làm trung tâm, mở rộng sang phường Nhơn Thành, một phần phường Nhơn Hưng, xã Nhơn Hậu và phía Tây Bắc xã Nhơn An. Khu vực này đóng vai trò là trung tâm thương mại, dịch vụ và dịch vụ hỗn hợp, kết hợp cải tạo đô thị cũ và xây dựng các khu đô thị mới.
• Khu vực 3 - Đô thị bản sắc riêng (Diện tích khoảng 13,5 - 14 km2): Gồm trung tâm phường Nhơn Hòa và một phần phía Nam phường Bình Định. Đây là cực phát triển phía Nam, hỗ trợ cho trung tâm hiện hữu và khu công nghiệp phía Nam Quốc lộ 19, đồng thời phát triển các khu ở sinh thái đặc thù dọc sông Tân An.
• Khu vực 4 - Đô thị hóa trọng điểm (Diện tích khoảng 41 - 41,5 km2): Gồm các xã Nhơn Phúc, Nhơn Lộc, trung tâm xã Nhơn Tân và trung tâm xã Nhơn Thọ. Đây là khu vực giàu tiềm năng, tập trung đô thị hóa nhanh để chuyển đổi thành các phường nội thị trước năm 2025.
• Khu vực 5 - Nông thôn, nông nghiệp phía Đông (Diện tích khoảng 27 - 27,5 km2): Gồm các xã Nhơn Hạnh, Nhơn Phong, một phần xã Nhơn An và cực Đông phường Nhơn Thành. Định hướng phát triển dân cư nông thôn kết hợp nông nghiệp đô thị và đóng vai trò là hành lang tiêu thoát lũ cho toàn đô thị.
• Khu vực 6 - Nông thôn, nông nghiệp phía Tây (Diện tích khoảng 35 - 35,5 km2): Gồm các xã Nhơn Mỹ, Nhơn Khánh, phía Nam xã Nhơn Hậu và phần phía Tây đường sắt thuộc Nhơn Hưng, Bình Định. Khu vực này phát triển nông nghiệp đặc trưng, dân cư nông thôn và là vùng tiếp nhận lũ thượng nguồn của thị xã.
• Khu vực 7 - Phát triển công nghiệp và bảo vệ cảnh quan (Diện tích khoảng 87 - 90 km2): Nằm ở phía Nam Quốc lộ 19, thuộc phía Nam phường Nhơn Hòa và các xã Nhơn Tân, Nhơn Thọ. Định hướng phát triển công nghiệp đa ngành (chế biến nông lâm sản, vật liệu xây dựng) lấy Khu công nghiệp Nhơn Hòa làm hạt nhân. Đồng thời, bảo vệ nghiêm ngặt diện tích rừng phòng hộ để giữ gìn cảnh quan và hạn chế lũ lụt.

Kế hoạch đầu tư, nguồn vốn và tổ chức thực hiện

Để đảm bảo tính khả thi của Chương trình phát triển đô thị, Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định đã quy định rõ phương án huy động vốn và phân công trách nhiệm cụ thể:

• Khu vực và dự án ưu tiên đầu tư đến năm 2025: Tập trung lập quy hoạch phân khu cho các xã dự kiến nâng cấp lên phường; lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 và triển khai các dự án đầu tư bằng nguồn vốn ngoài ngân sách tại các Khu vực 1, Khu vực 2 và Khu vực 3 nhằm tạo động lực phát triển đô thị mạnh mẽ.
• Nguồn vốn thực hiện: Kết hợp linh hoạt giữa vốn ngân sách nhà nước, vốn ngoài ngân sách và các nguồn vốn hợp pháp khác. Áp dụng đa dạng các hình thức huy động như hỗ trợ, đối ứng, vay, xã hội hóa, đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) và thu hút nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA).
• Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân thị xã An Nhơn: Chủ trì, phối hợp với các sở, ngành tổ chức thực hiện chương trình; chỉ đạo các xã, phường lập kế hoạch chỉnh trang đô thị trình duyệt; vận động nhân dân tham gia xây dựng đô thị; tăng cường quản lý đất đai và trự tự xây dựng đảm bảo mỹ quan đô thị.
• Trách nhiệm của Sở Xây dựng: Chịu trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ UBND thị xã An Nhơn triển khai thực hiện; kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh hoặc tham mưu, đề xuất UBND tỉnh giải quyết các vấn đề vượt thẩm quyền.
• Trách nhiệm của các sở, ban, ngành liên quan: Theo chức năng nhiệm vụ, phối hợp kiểm tra, đôn đốc thực hiện chương trình, giải quyết các khó khăn vướng mắc theo thẩm quyền để đảm bảo tiến độ đề ra.
• Hiệu lực thi hành: Chánh Văn phòng UBND tỉnh, Giám đốc Sở Xây dựng, Chủ tịch UBND thị xã An Nhơn, Thủ trưởng các sở, ban, ngành và các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này kể từ ngày ký.