Quyết định số 567/QĐ-TTg được ban hành năm 2010 bởi Thủ tướng Chính phủ nhằm phê duyệt Chương trình phát triển vật liệu xây không nung đến năm 2020. Đây là một chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy việc sản xuất và sử dụng vật liệu xây dựng thân thiện với môi trường, tiết kiệm tài nguyên đất nông nghiệp, giảm thiểu khí thải gây hiệu ứng nhà kính và tận dụng hiệu quả các nguồn phế thải công nghiệp tại Việt Nam.

Đối tượng áp dụng của Quyết định bao gồm các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các Tập đoàn kinh tế, Tổng công ty Nhà nước, cùng các tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh và sử dụng vật liệu xây dựng trên phạm vi cả nước.

Quan điểm phát triển vật liệu xây không nung

• Phát triển vật liệu xây không nung phải phù hợp với Quy hoạch tổng thể phát triển vật liệu xây dựng ở Việt Nam đến năm 2020, đáp ứng nhu cầu thực tế của xã hội, bảo vệ môi trường và tiết kiệm năng lượng.
• Tận dụng tối đa các nguồn phế thải từ các ngành công nghiệp khác như tro xỉ nhiệt điện, xỉ lò cao để làm nguyên liệu sản xuất.
• Phát triển các cơ sở sản xuất có quy mô công suất hợp lý, áp dụng công nghệ tiên tiến, từng bước nội địa hóa thiết bị chế tạo và đa dạng hóa kích thước sản phẩm phù hợp với thực tế thi công.
• Khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia đầu tư sản xuất và kinh doanh loại vật liệu này.

Mục tiêu phát triển cụ thể đến năm 2020

• Tỷ lệ thay thế gạch đất sét nung: Đạt tỷ lệ từ 20% đến 25% vào năm 2015 và nâng lên đạt từ 30% đến 40% vào năm 2020 trong tổng số vật liệu xây dựng.
• Tận dụng phế thải công nghiệp: Hàng năm sử dụng khoảng 15 đến 20 triệu tấn phế thải công nghiệp (tro xỉ nhiệt điện, xỉ lò cao...) để sản xuất vật liệu xây không nung, giúp tiết kiệm khoảng 1.000 ha đất nông nghiệp và hàng trăm ha diện tích đất chứa bãi thải.
• Xóa bỏ lò gạch thủ công: Tiến tới xóa bỏ hoàn toàn các cơ sở sản xuất gạch đất sét nung bằng công nghệ lò thủ công lạc hậu trên phạm vi toàn quốc.

Định hướng phát triển chủng loại sản phẩm

• Gạch xi măng - cốt liệu: Chiếm tỷ lệ khoảng 74% vào năm 2015 và điều chỉnh về mức khoảng 70% vào năm 2020 trên tổng số vật liệu xây không nung.
• Gạch nhẹ: Đạt tỷ lệ khoảng 21% vào năm 2015 và tăng lên 25% vào năm 2020. Trong đó, gạch từ bê tông khí chưng áp (AAC) chiếm tỷ lệ 16% (năm 2015) và 20% (năm 2020); gạch từ bê tông bọt đạt tỷ lệ khoảng 5% từ năm 2015.
• Các loại gạch khác: Như đá chẻ, gạch đá ong, vật liệu từ đất đồi, phế thải xây dựng và gạch silicát đạt tỷ lệ khoảng 5% từ năm 2015.

Quy định bắt buộc và khuyến khích sử dụng

• Từ năm 2011, các công trình nhà cao tầng từ 9 tầng trở lên bắt buộc phải sử dụng tối thiểu 30% vật liệu xây không nung loại nhẹ (có khối lượng thể tích không lớn hơn 1000 kg/m³) trong tổng số vật liệu xây dựng của công trình.
• Nhà nước khuyến khích tất cả các công trình xây dựng khác ưu tiên sử dụng vật liệu xây không nung có độ rỗng lớn hơn 30% và các loại vật liệu xây không nung loại nhẹ.

Các nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Chương trình

• Giải pháp về cơ chế chính sách: Áp dụng các chính sách ưu đãi về thuế nhập khẩu, thuế thu nhập doanh nghiệp và các hỗ trợ khác theo quy định. Đặc biệt, các dự án chế tạo thiết bị sản xuất vật liệu nhẹ và sản xuất gạch xi măng - cốt liệu công suất từ 7 triệu viên quy tiêu chuẩn/năm trở lên được hưởng ưu đãi như các dự án thuộc chương trình cơ khí trọng điểm. Chi phí chuyển giao công nghệ được hỗ trợ theo Luật Chuyển giao công nghệ.
• Giải pháp về khoa học kỹ thuật: Nghiên cứu, hoàn thiện công nghệ sản xuất, ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, định mức kinh tế kỹ thuật liên quan đến thiết kế, thi công và nghiệm thu công trình sử dụng vật liệu xây không nung.
• Giải pháp về thông tin, tuyên truyền: Tổ chức tuyên truyền rộng rãi về lợi ích của việc sử dụng vật liệu xây không nung, phổ biến các công nghệ sản xuất tiên tiến và hướng dẫn kỹ thuật thi công cho các nhà thầu, chủ đầu tư.

Phân công trách nhiệm tổ chức thực hiện

• Bộ Xây dựng: Chịu trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành và địa phương để công bố, chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện Chương trình; ban hành văn bản hướng dẫn; lập danh mục thiết bị sản xuất được miễn thuế nhập khẩu; xây dựng lộ trình xóa bỏ lò gạch thủ công và định kỳ báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
• Bộ Tài nguyên và Môi trường: Rà soát, ban hành hướng dẫn nhằm quản lý chặt chẽ việc sử dụng đất nông nghiệp để sản xuất gạch đất sét nung.
• Bộ Tài chính: Chủ trì hướng dẫn thực hiện các chính sách ưu đãi về thuế liên quan đến sản xuất và sử dụng vật liệu xây không nung.
• Bộ Công Thương: Chủ trì nâng cao năng lực cơ khí trong nước để chế tạo thiết bị sản xuất vật liệu xây không nung.
• Bộ Khoa học và Công nghệ: Hướng dẫn việc sử dụng Quỹ chuyển giao công nghệ phục vụ cho việc đổi mới công nghệ sản xuất.
• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Lập quy hoạch vùng nguyên liệu sản xuất gạch đất sét nung, nghiêm cấm dùng đất nông nghiệp làm gạch nung; thực hiện xóa bỏ các lò gạch thủ công trên địa bàn và báo cáo định kỳ cho Bộ Xây dựng.

Hiệu lực thi hành

Quyết định 567/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các cơ quan, tổ chức liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.