Quyết định số 63/1998/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành phê duyệt Định hướng phát triển cấp nước đô thị Quốc gia đến năm 2020 nhằm định hướng cho việc phát triển ngành cấp nước đô thị phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đồng thời lập kế hoạch đầu tư phù hợp để phát triển hệ thống cấp nước các đô thị một cách ổn định và bền vững trong từng giai đoạn.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Quyết định này áp dụng đối với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cấp nước đô thị và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động quy hoạch, đầu tư, xây dựng, quản lý và sử dụng hệ thống cấp nước đô thị trên phạm vi toàn quốc.

Mục tiêu phát triển cấp nước đô thị quốc gia

Định hướng xác định rõ hai nhóm mục tiêu phát triển cụ thể theo từng giai đoạn như sau:

• Mục tiêu trước mắt (đến năm 2000): Mở rộng phạm vi và nâng cao chất lượng dịch vụ cấp nước đô thị, bảo đảm 80% dân số đô thị được cấp nước sạch với tiêu chuẩn trung bình từ 80 đến 100 lít/người/ngày. Riêng các thành phố lớn gồm Hà Nội, Hải Phòng và Thành phố Hồ Chí Minh phấn đấu đạt 100% dân số được cấp nước sạch với tiêu chuẩn từ 120 đến 150 lít/người/ngày. Bảo đảm cấp nước đầy đủ cho nhu cầu công nghiệp, văn hóa và xã hội. Thực hiện cải tạo, nâng cấp các công trình cũ, giảm tỷ lệ thất thoát nước xuống còn 40% ở các khu đô thị hiện có và 30% ở các khu đô thị mới. Chuyển đổi các công ty cấp nước thành doanh nghiệp công ích, từng bước xóa bỏ bao cấp, tính đúng tính đủ giá nước để trang trải chi phí đầu tư và phát triển.
• Mục tiêu lâu dài (đến năm 2020): Tiến hành điều tra, khảo sát và khai thác đi đôi với bảo vệ tài nguyên nước quốc gia tại các vùng miền khác nhau, đặc biệt chú ý tới các đô thị vùng ven biển, vùng khô hạn, vùng núi và cao nguyên. Phấn đấu đạt chỉ tiêu 100% dân số đô thị được cấp nước sạch với tiêu chuẩn từ 120 đến 150 lít/người/ngày; riêng Hà Nội, Hải Phòng và Thành phố Hồ Chí Minh đạt tiêu chuẩn từ 180 đến 200 lít/người/ngày. Đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao năng lực quản lý và tư vấn thiết kế. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới, hiện đại hóa hệ thống cấp nước và phát triển sản xuất thiết bị, vật tư chuyên ngành trong nước đạt chất lượng cao để hội nhập khu vực và quốc tế.

Các giải pháp chủ yếu thực hiện định hướng

Để đạt được các mục tiêu đề ra, Quyết định tập trung vào 5 nhóm giải pháp cốt lõi:

• Khai thác, sử dụng hợp lý và bảo vệ nguồn nước: Xây dựng chương trình điều tra, khảo sát, đánh giá tài nguyên nước và lập quy hoạch khai thác hợp lý. Thực hiện các dự án bảo vệ chống ô nhiễm nguồn nước, kiểm soát chặt chẽ việc khai thác nước ngầm cục bộ và bắt buộc phải có báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với các dự án cấp nước.
• Cải cách hệ thống tổ chức ngành cấp nước: Sắp xếp lại các tổ chức chưa hợp lý từ Trung ương đến địa phương, nâng cao vai trò quản lý điều hành của chính quyền địa phương và tăng cường năng lực toàn diện cho các công ty cấp nước.
• Đổi mới chính sách tài chính: Thực hiện xã hội hóa ngành cấp nước, huy động nguồn lực từ mọi thành phần kinh tế, cộng đồng dân cư và các nguồn tài trợ quốc tế. Ban hành cơ chế giá nước mới nhằm bảo đảm các công ty cấp nước tự chủ về tài chính và tiến tới trang trải được chi phí thoát nước thải sinh hoạt đô thị.
• Hiện đại hóa công nghệ và sản xuất thiết bị: Áp dụng công nghệ hiện đại tại các thành phố lớn, khu công nghiệp, khu chế xuất và khu du lịch. Đối với các địa phương khác, áp dụng công nghệ thích hợp gắn với cải tạo công trình hiện có để tiết kiệm chi phí. Đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất của thiết bị để chủ động thay thế phụ tùng.
• Phát triển nguồn nhân lực: Xây dựng chương trình đào tạo đồng bộ cho mọi đối tượng từ cán bộ quản lý đến công nhân vận hành. Tăng cường năng lực cho các cơ sở đào tạo chuyên ngành và khuyến khích sự đóng góp của các chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài, phấn đấu đến năm 2005 đáp ứng đủ cán bộ, công nhân kỹ thuật đã qua đào tạo.

Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành

• Trách nhiệm của Bộ Xây dựng: Bộ Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với các Bộ: Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Công nghiệp, Y tế và các cơ quan liên quan để triển khai thực hiện, cụ thể hóa nội dung Định hướng và lập kế hoạch đầu tư xây dựng hệ thống cấp nước đô thị hiệu quả trên cả nước.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.