Tổng quan về Quyết định 65-CP năm 1964

Quyết định số 65-CP do Hội đồng Chính phủ ban hành ngày 17 tháng 4 năm 1964 (do Phó Thủ tướng Lê Thanh Nghị ký thay Thủ tướng Chính phủ) ban hành kèm theo Quy định về công tác lập kế hoạch vận tải. Đây là văn bản pháp lý quan trọng thiết lập hệ thống phối hợp chặt chẽ giữa ngành giao thông vận tải và các ngành sản xuất, xây dựng, kinh doanh nhằm tối ưu hóa năng lực vận chuyển, phục vụ phát triển kinh tế quốc dân và củng cố quốc phòng trong thời kỳ kinh tế kế hoạch hóa.

Vai trò và tầm quan trọng của công tác lập kế hoạch vận tải

Quy định khẳng định giao thông vận tải là một ngành sản xuất vật chất đặc biệt, đóng vai trò then chốt kết nối sản xuất với tiêu thụ, bảo đảm lưu thông hàng hóa trong và ngoài nước, phục vụ đời sống nhân dân và quốc phòng. Việc lập kế hoạch vận tải đồng bộ mang lại các lợi ích cốt lõi sau:

• Bảo đảm tính cân đối của kế hoạch Nhà nước trong mọi giai đoạn sản xuất và xây dựng.
• Tạo cơ sở để khai thác và sử dụng các phương tiện vận tải một cách hợp lý, tiết kiệm nhất nhằm hạ giá thành vận tải và giảm chi phí lưu thông.
• Khắc phục triệt để tình trạng thiếu phối hợp, số liệu không ổn định giữa các ngành sản xuất, xây dựng với ngành giao thông vận tải trong giai đoạn trước đó.

Trách nhiệm của các bên trong công tác vận tải

Để đưa công tác lập kế hoạch vận tải đi vào nền nếp, quy định phân định rõ trách nhiệm của từng chủ thể tham gia:

• Bên chủ hàng (các cơ quan, xí nghiệp, địa phương có hàng): Có trách nhiệm chủ động lập kế hoạch vận tải song song với việc xây dựng kế hoạch sản xuất, xây dựng và kinh doanh của đơn vị mình.
• Bên vận tải (ngành giao thông vận tải và các xí nghiệp vận tải):
  • Kịp thời nắm bắt yêu cầu vận chuyển về cả khối lượng và tiến độ thời gian của bên chủ hàng.
  • Phân bổ hợp lý khối lượng vận chuyển giữa các phương thức vận tải gồm đường sắt, đường bộ, đường sông và đường biển.
  • Nghiên cứu sử dụng tối ưu các phương tiện vận tải cơ giới, thô sơ và các phương tiện chủ lực của các ngành khác để bảo đảm kế hoạch vận tải chung.
  • Phối hợp chặt chẽ với bên chủ hàng và chủ động dự trữ phương tiện vận tải để ứng phó với các biến động phát sinh trong quá trình thực hiện.

Vai trò điều phối và giải quyết tranh chấp của Ủy ban Kế hoạch

Ủy ban Kế hoạch Nhà nước và Ủy ban Kế hoạch các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương đóng vai trò là cơ quan tổng hợp kế hoạch với các nhiệm vụ:

• Cân đối các chỉ tiêu sản xuất, lưu thông và vận tải giữa bên chủ hàng và bên vận tải để xác định các con số kế hoạch chính thức.
• Hỗ trợ các ngành rà soát, điều chỉnh kế hoạch vận tải 6 tháng cuối năm sau khi kiểm điểm tình hình thực hiện kế hoạch 6 tháng đầu năm nhằm bảo đảm hoàn thành chỉ tiêu cả năm của Nhà nước.
• Cơ chế giải quyết bất đồng: Trường hợp bên vận tải và bên chủ hàng không thống nhất được kế hoạch, vụ việc sẽ được báo cáo lên Ủy ban Kế hoạch cùng cấp giải quyết. Nếu vẫn không đồng ý với quyết định của Ủy ban Kế hoạch cùng cấp, các bên báo cáo lên Ủy ban hành chính cấp tương đương quyết định. Đối với các Bộ, cơ quan trực thuộc Hội đồng Chính phủ hoặc Ủy ban hành chính cấp tỉnh/thành phố không thống nhất với Ủy ban Kế hoạch Nhà nước thì trình Hội đồng Chính phủ xét và quyết định cuối cùng.

Quy trình và thời hạn lập kế hoạch vận tải

Quy định thiết lập một quy trình lập kế hoạch chặt chẽ theo các mốc thời gian cụ thể:

• Kế hoạch năm: Khi nhận được chỉ thị và số kiểm tra lập kế hoạch của Nhà nước, bên chủ hàng phải chủ động trao đổi với bên vận tải để lập kế hoạch vận tải sơ bộ gửi cho bên vận tải. Khi gửi kế hoạch sản xuất chính thức cho Ủy ban Kế hoạch Nhà nước, đồng thời phải gửi kế hoạch vận tải cho cấp tương đương. Sau khi Nhà nước công bố kế hoạch chính thức, hai bên tiến hành ký kết hợp đồng vận tải theo đúng quy định về chế độ hợp đồng kinh tế của Nhà nước.
• Kế hoạch quý: Bên chủ hàng có trách nhiệm gửi kế hoạch vận tải hàng hóa của quý tiếp theo cho bên vận tải trước khi bắt đầu quý đó ít nhất 20 ngày.
• Kế hoạch tháng: Áp dụng đối với các đơn vị cơ sở, bên chủ hàng phải gửi kế hoạch vận tải hàng hóa của tháng tiếp theo cho bên vận tải trước khi bắt đầu tháng ít nhất 10 ngày.
• Điều chỉnh kế hoạch: Sau 6 tháng đầu năm thực hiện, nếu phát sinh nhu cầu điều chỉnh kế hoạch cho 6 tháng cuối năm, hai bên phải chủ động thương lượng. Việc tự điều chỉnh chỉ được thực hiện khi có sự đồng thuận của cả hai bên, không gây ảnh hưởng đến kế hoạch vận tải chung của Nhà nước và phải báo cáo lên Ủy ban Kế hoạch cùng Hội đồng trọng tài cấp tương đương.

Điều khoản thi hành và hướng dẫn thực hiện

Quyết định giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan đầu ngành để hướng dẫn chi tiết:

• Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch Nhà nước và Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải có trách nhiệm căn cứ vào trình tự lập kế hoạch chung của Nhà nước để quy định thời gian cụ thể và ban hành các biểu mẫu hướng dẫn các ngành thực hiện thống nhất.
• Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan trực thuộc Hội đồng Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban hành chính các tỉnh, khu tự trị, thành phố trực thuộc trung ương chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.
• Quy định chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.