Quyết định 74/QĐ-UBND năm 2020 của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi phê duyệt Danh mục các vùng hạn chế và vùng cho phép khai thác, sử dụng nước dưới đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thiết lập hành lang bảo vệ, quản lý và khai thác bền vững nguồn tài nguyên nước dưới đất trước các nguy cơ ô nhiễm, xâm nhập mặn và suy thoái nguồn nước.

1. Danh mục các vùng hạn chế khai thác nước dưới đất

Vùng hạn chế khai thác nước dưới đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi được phân chia cụ thể thành 4 vùng hạn chế chuyên biệt và các vùng hạn chế hỗn hợp (chồng lấn) dựa trên các tiêu chí về địa lý, mức độ ô nhiễm, xâm nhập mặn và hạ thấp mực nước:

• Vùng hạn chế 1: Là vùng bảo vệ nghiêm ngặt do có nguy cơ ô nhiễm, xâm nhập mặn trực tiếp hoặc liền kề các nguồn thải nguy hại.
  • Khu vực bãi rác/bãi chôn lấp chất thải rắn tập trung Nam Hội An 2: Thuộc xã Nghĩa Kỳ, huyện Tư Nghĩa với tổng diện tích khoanh định là 0,1 km2.
  • Khu vực liền kề biên mặn: Cách biên mặn về phía phần nước nhạt 1.000 m. Biên mặn phân bố chủ yếu tại khu vực phía bắc ven cửa sông Trà Bồng (từ xã Bình Thạnh đến thị trấn Châu Ổ, huyện Bình Sơn); phía đông ven biển (từ xã Bình Hải đến xã Bình Phú, huyện Bình Sơn); khu vực từ xã Tịnh Kỳ (TP. Quảng Ngãi) đến xã Đức Thắng (huyện Mộ Đức); khu vực cửa sông Thoa và đầm Lâm Bình (huyện Đức Phổ); và toàn bộ huyện đảo Lý Sơn. Tổng diện tích khoanh định ở phần đất liền là 142,48 km2, phần huyện đảo Lý Sơn là 6,80 km2.
  • Khu vực liền kề bãi chôn lấp chất thải rắn tập trung Nghĩa Kỳ: Khoanh định với bán kính không quá 1.000 m, trải rộng qua các xã Nghĩa Kỳ, Nghĩa Điền (huyện Tư Nghĩa) xuống xã Hành Thuận, thị trấn Chợ Chùa, xã Hành Dũng (huyện Nghĩa Hành) với tổng diện tích 29,26 km2.
  • Khu vực có giếng khai thác nước dưới đất bị ô nhiễm: Khoanh định trong bán kính từ 200 m đến 500 m xung quanh các giếng khai thác có chỉ tiêu vượt giới hạn cho phép, tổng diện tích là 2,17 km2.
• Vùng hạn chế 2: Là vùng có mực nước động trong giếng khai thác vượt quá mức cho phép hoặc mực nước dưới đất bị suy giảm liên tục, có nguy cơ bị hạ thấp quá mức. Vùng này phân bố chủ yếu tại các bãi giếng thuộc thành phố Quảng Ngãi, phần còn lại rải rác ở các huyện Tư Nghĩa, Mộ Đức, Đức Phổ với tổng diện tích khoanh định là 8,56 km2.
• Vùng hạn chế 3: Là vùng đã được đấu nối với hệ thống cấp nước tập trung hoặc chưa được đấu nối nhưng có điểm đấu nối liền kề của hệ thống cấp nước tập trung sẵn sàng cung cấp nước sạch. Phạm vi phân bố chủ yếu tại thành phố Quảng Ngãi và các khu công nghiệp với tổng diện tích là 69,65 km2.
• Vùng hạn chế 4: Khu dân cư, khu công nghiệp tập trung (không thuộc vùng hạn chế 3) nằm cách nguồn nước mặt đủ tiêu chí không quá 1.000 m. Tổng diện tích khoanh định ở đất liền là 7,68 km2; phần thuộc huyện đảo Lý Sơn (quanh khu vực hồ Thới Lới) là 2,69 km2.
• Vùng hạn chế hỗn hợp: Là các khu vực có sự chồng lấn diện tích giữa các vùng hạn chế nêu trên, bao gồm:
  • Chồng lấn giữa Vùng hạn chế 1 và Vùng hạn chế 2: Phân bố tại một số khoảnh nhỏ ở huyện Bình Sơn và huyện Nghĩa Hành với tổng diện tích 1,32 km2.
  • Chồng lấn giữa Vùng hạn chế 1 và Vùng hạn chế 3: Phân bố phổ biến tại ven biển các huyện Bình Sơn, Mộ Đức, Đức Phổ với tổng diện tích 16,98 km2.
  • Chồng lấn giữa Vùng hạn chế 1 và Vùng hạn chế 4: Phân bố tại xã Nghĩa Hiệp, huyện Tư Nghĩa (0,52 km2) và quanh khu vực hồ Thới Lới, huyện đảo Lý Sơn (2,69 km2).
  • Chồng lấn giữa Vùng hạn chế 2 và Vùng hạn chế 3: Phân bố hạn chế tại một số khoảnh thuộc thành phố Quảng Ngãi với tổng diện tích 1,35 km2.
  • Chồng lấn giữa Vùng hạn chế 2 và Vùng hạn chế 4: Phân bố tại một khoảnh nhỏ thuộc phường Trương Quang Trọng, thành phố Quảng Ngãi với diện tích 0,63 km2.

2. Vùng cho phép khai thác, sử dụng nước dưới đất

Vùng cho phép khai thác, sử dụng nước dưới đất là toàn bộ phần diện tích nằm ngoài phạm vi của các vùng hạn chế 1, 2, 3 và 4 nêu trên. Cụ thể phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện khoảng cách và ranh giới sau:

• Có khoảng cách trên 1.000 m tính từ biên mặn.
• Có khoảng cách trên 3.000 m tính từ khu vực bãi rác/bãi chôn lấp chất thải rắn tập trung tại xã Nghĩa Kỳ.
• Có khoảng cách trên 200 m tính từ khu vực có giếng khai thác nước dưới đất bị ô nhiễm.
• Nằm ngoài phạm vi khu vực có mực nước khai thác lớn hơn mực nước giới hạn cho phép (ngoài Vùng hạn chế 2).
• Nằm ngoài phạm vi khu vực đã có hoặc đã được quy hoạch, đấu nối hệ thống cấp nước tập trung (ngoài Vùng hạn chế 3).
• Có khoảng cách trên 1.000 m tính từ nguồn nước mặt được khoanh định theo Vùng hạn chế 4.

3. Trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong việc tổ chức thực hiện

Quyết định phân định rõ ràng trách nhiệm quản lý nhà nước giữa Sở Tài nguyên và Môi trường và Ủy ban nhân dân cấp huyện, thành phố:

• Sở Tài nguyên và Môi trường:
  • Chủ trì tổ chức công bố công khai Danh mục và Bản đồ phân các vùng hạn chế và vùng cho phép khai thác, sử dụng nước dưới đất trên địa bàn tỉnh.
  • Xây dựng và thực hiện Phương án tổ chức thực hiện việc hạn chế khai thác nước dưới đất theo đúng quy định tại Điều 13 Nghị định số 167/2018/NĐ-CP của Chính phủ.
  • Hướng dẫn UBND các huyện, thành phố triển khai thực hiện các nội dung thuộc danh mục quản lý trên địa bàn.
  • Hằng năm, tổng hợp số liệu báo cáo UBND tỉnh và Cục Quản lý tài nguyên nước về tình hình đăng ký, cấp phép thăm dò, khai thác, sử dụng nước dưới đất.
  • Định kỳ 05 năm một lần (hoặc trong trường hợp cần thiết), tiến hành rà soát, trình UBND tỉnh xem xét quyết định điều chỉnh Danh mục các vùng hạn chế và vùng cho phép khai thác cho phù hợp với thực tiễn phát triển.
• Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố:
  • Chịu trách nhiệm tổng hợp toàn bộ tình hình khai thác, sử dụng nước dưới đất trên địa bàn quản lý.
  • Thường xuyên rà soát, chủ động đề xuất điều chỉnh, bổ sung Danh mục các vùng hạn chế và vùng cho phép khai thác trên địa bàn gửi Sở Tài nguyên và Môi trường tổng hợp, trình UBND tỉnh.

4. Hiệu lực và trách nhiệm thi hành

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Chánh Văn phòng UBND tỉnh; Thủ trưởng các sở, ban, ngành của tỉnh; Chủ tịch UBND các huyện, thành phố; Chủ tịch UBND các xã, phường, thị trấn và các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc các quy định tại Quyết định này.