Quyết định 82/2002/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành quy định về việc thành lập, tổ chức và hoạt động của Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam. Quyết định này được ban hành nhằm mục đích huy động các nguồn vốn từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, đồng thời tiếp nhận các nguồn vốn đầu tư của Nhà nước để hỗ trợ cho các chương trình, dự án, hoạt động và nhiệm vụ bảo vệ môi trường trên phạm vi cả nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Quyết định này áp dụng đối với Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam, các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan bao gồm Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, cùng các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tham gia đóng góp, tài trợ, nhận hỗ trợ hoặc hợp tác với Quỹ trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

Địa vị pháp lý và nguyên tắc hoạt động của Quỹ

• Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam là tổ chức tài chính nhà nước trực thuộc Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường, chịu sự quản lý nhà nước về tài chính của Bộ Tài chính.
• Quỹ có tư cách pháp nhân, có vốn điều lệ, bảng cân đối kế toán riêng, con dấu riêng và được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước cũng như các ngân hàng trong và ngoài nước.
• Tên giao dịch tiếng Anh của Quỹ là Vietnam Environment Protection Fund (viết tắt là VEPF). Trụ sở chính đặt tại Hà Nội, có thể thành lập văn phòng đại diện tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và văn phòng giao dịch ở nước ngoài khi cần thiết.
• Quỹ hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, nhưng phải bảo đảm hoàn vốn điều lệ và bù đắp chi phí quản lý. Quỹ được phép đồng tài trợ tài chính với các Quỹ Môi trường ngành, địa phương và các loại hình quỹ khác.

Nhiệm vụ của Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam

• Huy động các nguồn tài chính trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật để tạo nguồn vốn đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường.
• Hỗ trợ tài chính cho các chương trình, dự án, hoạt động phòng, chống, khắc phục ô nhiễm, suy thoái và sự cố môi trường mang tính quốc gia, liên ngành, liên vùng hoặc các vấn đề cục bộ có ảnh hưởng lớn dưới các hình thức: Cho vay với lãi suất ưu đãi; Hỗ trợ lãi suất vay vốn cho dự án đầu tư bảo vệ môi trường khi vay từ các tổ chức tín dụng khác; Tài trợ cho một số hoạt động, nhiệm vụ bảo vệ môi trường theo quy định tại Điều lệ Quỹ.
• Tiếp nhận và quản lý nguồn vốn ủy thác từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để hỗ trợ đầu tư hoặc tài trợ cho các nhiệm vụ bảo vệ môi trường.
• Chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức thẩm định và xét chọn các hoạt động, nhiệm vụ, dự án bảo vệ môi trường xin tài trợ hoặc hỗ trợ đầu tư.
• Sử dụng vốn nhàn rỗi không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước (và có sự thỏa thuận của bên cung cấp vốn) để mua trái phiếu Chính phủ theo quy định.

Quyền hạn của Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam

• Tổ chức cơ quan điều hành và các đơn vị nghiệp vụ hoạt động phù hợp với Điều lệ, mục tiêu và nhiệm vụ được giao.
• Kiểm tra định kỳ và đột xuất các đơn vị sử dụng vốn của Quỹ. Quỹ có quyền rút vốn vay, đình chỉ tài trợ hoặc hỗ trợ lãi suất đối với các chủ đầu tư vi phạm cam kết hoặc vi phạm quy định nhà nước, đồng thời có quyền khởi kiện các chủ đầu tư này ra cơ quan có thẩm quyền.
• Mời chuyên gia của các Bộ, ngành và tổ chức liên quan tham gia Hội đồng thẩm định các dự án, hoạt động bảo vệ môi trường xin tài trợ hoặc hỗ trợ đầu tư.
• Được hưởng chế độ lương, thưởng, phúc lợi theo quy định hiện hành áp dụng đối với doanh nghiệp nhà nước.
• Từ chối mọi yêu cầu cung cấp thông tin và nguồn lực của Quỹ từ bất kỳ tổ chức, cá nhân nào nếu yêu cầu đó trái với quy định của pháp luật và Điều lệ Quỹ.
• Trực tiếp quan hệ với các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để kêu gọi, thu hút, tiếp nhận tài trợ hoặc huy động vốn đầu tư theo kế hoạch được giao.
• Cử cán bộ, nhân viên ra nước ngoài công tác, học tập, tham quan, khảo sát theo quy định của pháp luật.

Nguồn vốn hoạt động của Quỹ

• Vốn điều lệ do ngân sách nhà nước cấp là 200 tỷ đồng, được cấp đủ trong vòng 2 năm kể từ ngày có quyết định thành lập. Việc thay đổi vốn điều lệ do Thủ tướng Chính phủ quyết định trên cơ sở đề nghị của Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
• Tiền đền bù thiệt hại về môi trường (khoản thu vào ngân sách nhà nước) của các tổ chức, cá nhân theo quy định pháp luật.
• Trích 50% tiền thu phí bảo vệ môi trường theo quy định pháp luật.
• Trích 10% kinh phí dành cho hoạt động quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường hàng năm.
• Tiền đóng góp tự nguyện, viện trợ, tài trợ từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.
• Vốn nhận ủy thác từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước dành cho lĩnh vực bảo vệ môi trường và các khoản thu khác theo quy định.

Bộ máy quản lý và điều hành của Quỹ

• Hội đồng quản lý: Gồm 5 thành viên hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, bao gồm đại diện lãnh đạo Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (Thứ trưởng làm Chủ tịch Hội đồng), đại diện có thẩm quyền của các Bộ: Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và một lãnh đạo Cục Môi trường thuộc Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường. Thành viên Hội đồng do Bộ trưởng Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường bổ nhiệm.
• Ban Kiểm soát: Trưởng Ban do Hội đồng quản lý bổ nhiệm và miễn nhiệm. Các thành viên hoạt động kiêm nhiệm do Hội đồng quản lý quyết định theo đề nghị của Trưởng Ban Kiểm soát.
• Cơ quan điều hành nghiệp vụ: Gồm Giám đốc (do một lãnh đạo Cục Môi trường kiêm nhiệm, được Bộ trưởng Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường bổ nhiệm theo đề xuất của Hội đồng quản lý), một Phó Giám đốc, Kế toán trưởng và bộ phận giúp việc. Trong giai đoạn đầu, Quỹ được phép sử dụng bộ máy của Cục Môi trường để điều hành hoạt động.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Quyết định này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày, kể từ ngày ký. Bộ trưởng Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường cùng Bộ trưởng Bộ Tài chính chịu trách nhiệm hướng dẫn thực hiện Quyết định này. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Quyết định.