Quyết định 99/2009/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 29 tháng 7 năm 2009 phê duyệt Đề án Phát triển thành phố cửa khẩu quốc tế Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020. Đây là văn bản pháp lý quan trọng định hình chiến lược phát triển toàn diện cho Móng Cái trở thành một cực tăng trưởng kinh tế biên mậu trọng điểm phía Bắc.

Quan điểm và mục tiêu phát triển thành phố cửa khẩu quốc tế Móng Cái

Đề án xác định rõ các quan điểm chỉ đạo và mục tiêu cụ thể nhằm đưa Móng Cái phát triển bứt phá:

• Quan điểm phát triển: Xây dựng Móng Cái thành trung tâm phát triển kinh tế của vành đai kinh tế ven biển vịnh Bắc Bộ và là động lực phát triển mạnh của vùng Đông Bắc. Thành phố đóng vai trò hạt nhân của khu kinh tế mở, thúc đẩy hợp tác hữu nghị biên giới với Trung Quốc. Lấy thương mại, dịch vụ, du lịch và giao thông quốc tế làm động lực phát triển chính.
• Mục tiêu đến năm 2020: Trở thành đô thị loại II biên giới, hiện đại, xanh và thân thiện với môi trường, bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh.
• Chỉ tiêu kinh tế: GDP bình quan đầu người đạt khoảng 60 đến 65 triệu đồng vào năm 2020. Tốc độ tăng trưởng GDP bình quan đạt 11,0% - 12,0%/năm. Trong đó, dịch vụ tăng trưởng 12,0% - 14,0%/năm, công nghiệp - xây dựng tăng 14,0% - 16,0%/năm, nông - lâm - thủy sản tăng 5,0% - 6,0%/năm. Tốc độ tăng trưởng tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 14,0%/năm.
• Chỉ tiêu xã hội và môi trường: Quy mô dân số đạt khoảng 120 nghìn người vào năm 2015 và đạt 175 nghìn người vào năm 2020. Hạ tầng đô thị đồng bộ, đạt tiêu chuẩn đô thị kiểu mẫu, sử dụng công nghệ sạch và bảo đảm diện tích cây xanh bình quan đầu người trên 10m2.

Nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng kết cấu hạ tầng

Để đạt được các mục tiêu đề ra, Đề án vạch rõ các nhiệm vụ trọng tâm:

• Phát triển kinh tế: Xây dựng Móng Cái thành đầu mối trao đổi hàng hóa, dịch vụ giữa ASEAN và Trung Quốc, đồng thời là trung tâm du lịch lớn của khu vực phía Bắc. Phát triển kinh tế gắn liền với đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và bảo vệ an ninh biên giới.
• Hạ tầng giao thông đường bộ: Nâng cấp Quốc lộ 18 đạt tiêu chuẩn cấp III miền núi, riêng đoạn Đông Triều - Móng Cái và Móng Cái - Trà Cổ nâng lên cấp II đồng bằng. Xây dựng đường cao tốc Mông Dương - Móng Cái (104 km), Mông Dương - Vân Đồn - Hải Hà, và đường ven biển Quảng Ninh - Hải Phòng - Ninh Bình. Nâng cấp đường 335 từ Móng Cái đi Mũi Ngọc đạt cấp II đồng bằng vào năm 2020. Xây dựng tuyến đường dọc biên giới Móng Cái - Bắc Phong Sinh - Hoành Mô - Bắc Cương.
• Hạ tầng giao thông đường sắt, đường thủy và cảng biển: Quy hoạch quỹ đất xây dựng nhà ga cho tuyến đường sắt Hạ Long - Móng Cái và tuyến đường sắt liên vận từ Phòng Thành (Trung Quốc) đi Hải Phòng. Nâng cấp cảng Vạn Gia thành cảng biển tổng hợp công suất 5 - 7 triệu tấn/năm. Nạo vét luồng lạch vào các cảng Núi Đỏ, Dân Tiến, Vạn Ninh và quy hoạch lại hệ thống cảng sông Ka Long.
• Hạ tầng kỹ thuật đô thị: Xây dựng cầu Bắc Luân 2. Nâng cấp hệ thống cấp nước từ hồ Tràng Vinh và hồ Đoàn Tĩnh. Phát triển hệ thống thoát nước, xử lý nước thải sinh hoạt và công nghiệp, phấn đấu mật độ đường cống thoát nước chính đạt 6,5km/km2 vào năm 2020. Hiện đại hóa lưới điện, ngầm hóa lưới điện nội đô và phủ sáng 100% các tuyến phố chính.
• Định hướng không gian đô thị: Mở rộng thành phố về phía Tây (đến cầu Thính Coóng), phía Nam (đến đảo Vạn Gia, xã Vạn Ninh, Hải Tiến), phía Bắc (xã Hải Sơn, Bắc Sơn) và phía Đông (Trà Cổ, Bình Ngọc). Khai thác đảo Vĩnh Thực cho du lịch biển đảo cao cấp. Quy hoạch khu mậu dịch tự do, phi thuế quan tại đầu cầu Bắc Luân 2.

Cơ chế, chính sách ưu đãi đặc thù cho thành phố Móng Cái

Quyết định ban hành các cơ chế, chính sách vượt trội nhằm thu hút đầu tư và nguồn nhân lực:

• Ưu đãi đầu tư và đất đai: Nhà đầu tư trong và ngoài nước khi thuê đất, mặt nước được giảm giá thuê trong 05 năm đầu kể từ khi dự án đi vào hoạt động. Cho phép chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nhà xưởng đã thuê hoặc mua cho các nhà đầu tư khác theo quy định pháp luật. Áp dụng các chính sách ưu đãi cao nhất của Nhà nước về đầu tư nước ngoài, khu công nghiệp, khu chế xuất và khu kinh tế cửa khẩu.
• Thu hút nguồn nhân lực: Cán bộ có trình độ, năng lực đến làm việc tại Móng Cái được hưởng ưu đãi về lương, nhà ở, phúc lợi xã hội và được giảm thuế thu nhập cá nhân. Đầu tư xây dựng trường đào tạo nghề, cao đẳng nghề trong các lĩnh vực công nghiệp, thương mại, du lịch và quản lý. Đào tạo kỹ năng kinh doanh, luật pháp và du lịch cho người dân và cán bộ công chức.
• Cơ chế tài chính - tiền tệ: Doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn được phép thanh toán bằng đồng Việt Nam (VND), đồng bản tệ của nước láng giềng và các ngoại tệ tự do chuyển đổi khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Quản lý hành chính nhà nước và hợp tác quốc tế

Đề án đưa ra các giải pháp cải cách hành chính và tăng cường đối ngoại:

• Quy hoạch đô thị: Cho phép thuê đơn vị tư vấn nước ngoài lập quy hoạch chung xây dựng thành phố cửa khẩu quốc tế Móng Cái để bảo đảm tính hiện đại, tầm nhìn quốc tế.
• Cải cách thủ tục xuất nhập cảnh: Tạo điều kiện thuận lợi tối đa trong việc cấp thị thực cho người nước ngoài qua cửa khẩu Móng Cái, đặc biệt ưu tiên cấp thị thực ngay tại cửa khẩu.
• Hợp tác song phương: Cho phép lãnh đạo thành phố Móng Cái trực tiếp trao đổi với lãnh đạo thành phố Đông Hưng (Trung Quốc) để thí điểm xây dựng khu hợp tác kinh tế biên giới với quy chế chung về xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh và lưu trú trên nguyên tắc tôn trọng pháp luật mỗi nước.

Tổ chức thực hiện và phân công trách nhiệm

Việc triển khai Đề án được phân công cụ thể cho các cơ quan trung ương và địa phương:

• Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh: Chịu trách nhiệm chủ trì thực hiện Đề án; phối hợp với các Bộ, ngành rà soát, điều chỉnh quy hoạch trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; chủ động huy động các nguồn vốn hợp pháp; phối hợp xây dựng bộ máy quản lý hành chính tinh gọn, hiệu quả.
• Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Bộ Tài chính: Cân đối ngân sách hàng năm để bố trí nguồn vốn hỗ trợ có mục tiêu từ ngân sách trung ương cho ngân sách địa phương thực hiện các dự án thuộc Đề án.

Danh mục các dự án ưu tiên đầu tư trọng điểm

Đề án kèm theo phụ lục chi tiết các công trình ưu tiên đầu tư chia làm hai giai đoạn:

Giai đoạn đến năm 2015:

• Xây dựng cầu Bắc Luân 2 và đường dẫn (2009 - 2010).
• Xây dựng cảng Vạn Gia công suất 3 – 5 triệu tấn/năm (2010 - 2015).
• Nâng cấp Quốc lộ 18A kéo dài đến Trà Cổ - Mũi Ngọc đạt tiêu chuẩn cấp III đồng bằng (2009 - 2013).
• Xây dựng đường ven sông biên giới Móng Cái và hạ tầng khu dân cư ven sông (2009 - 2015).
• Xây dựng hạ tầng khu mậu dịch tự do quy mô 200 ha (2009 - 2015).
• Đầu tư hạ tầng khu du lịch cao cấp đảo Vĩnh Thực – Vĩnh Trung (2010 - 2013).
• Xây dựng trường đào tạo nghề, đào tạo tiếng Trung, bệnh viện quốc tế Móng Cái, nhà máy xử lý rác thải và hệ thống xử lý nước thải nội thành.
• Xây dựng các công trình văn hóa, biểu tượng: Tượng đài Bác Hồ, Cụm thông tin cổ động biên giới tại mũi Sa Vĩ.

Giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2020:

• Xây dựng đường cao tốc Hạ Long – Móng Cái (2015 - 2018).
• Xây dựng đường và cầu kết nối ra đảo Vĩnh Thực (2015 - 2017).
• Xây dựng tuyến đường sắt Hạ Long – Móng Cái (2017 - 2020).
• Nâng cấp bến bãi, cửa khẩu Bắc Luân và xây dựng điểm thông quan Lục Phủ.
• Cải tạo sông Ka Long, mở rộng đường ra cảng Núi Đỏ, xây dựng đường vành đai 3 nối cầu Bắc Luân 2.
• Xây dựng các công trình công cộng quy mô lớn: Trung tâm hội chợ triển lãm, Sân vận động, Khu thể thao liên hợp và Nhà hát thành phố.

Hiệu lực thi hành

Quyết định 99/2009/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20 tháng 9 năm 2009. Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.