Sắc lệnh số 17 do Chủ tịch Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ban hành nhằm mục đích thiết lập một cơ quan chuyên trách giải quyết nạn mù chữ, đặt nền móng vững chắc cho phong trào Bình dân học vụ trên toàn quốc. Đây là một trong những văn bản pháp lý đặt nền móng đầu tiên của chính quyền cách mạng, thể hiện quyết tâm xóa nạn mù chữ và nâng cao dân trí cho nhân dân Việt Nam ngay sau khi giành được độc lập.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của Sắc lệnh

Sắc lệnh có phạm vi áp dụng rộng rãi trên toàn bộ lãnh thổ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đối tượng áp dụng bao gồm toàn thể nhân dân Việt Nam chưa biết chữ quốc ngữ, cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia vào công tác bình dân học vụ và giảng dạy xóa nạn mù chữ.

Thành lập cơ quan chuyên trách Bình dân học vụ

• Quyết định đặt ra một cơ quan chuyên trách có nhiệm vụ chăm lo việc học chữ của nhân dân, lấy tên gọi chính thức là Bình dân học vụ.
• Cơ quan Bình dân học vụ được đặt dưới sự kiểm soát, chỉ đạo và hướng dẫn trực tiếp của Bộ Quốc gia Giáo dục nhằm đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống giáo dục nước nhà.

Nhiệm vụ và phương thức hoạt động của Bình dân học vụ

• Tổ chức các lớp học chữ quốc ngữ miễn phí cho nhân dân lao động vào các buổi tối hoặc các khung giờ linh hoạt, đảm bảo không ảnh hưởng đến hoạt động lao động và sản xuất hàng ngày.
• Huy động tối đa các cơ sở vật chất sẵn có trong cộng đồng như trường học, đình chùa, nhà hội họp, hoặc nhà dân để làm địa điểm mở lớp học bình dân.
• Xây dựng chương trình học tập giản đơn, thiết thực, tập trung vào kỹ năng đọc và viết chữ quốc ngữ cơ bản để người dân nhanh chóng thoát nạn mù chữ.

Chính sách huy động lực lượng và tinh thần tự nguyện

• Kêu gọi tinh thần yêu nước, trách nhiệm xã hội của những người đã biết chữ, khuyến khích họ tích cực tham gia giảng dạy tự nguyện, không đòi hỏi thù lao cho người chưa biết chữ.
• Cổ vũ phong trào thi đua học tập sôi nổi trong toàn dân, coi việc đi học chữ vừa là quyền lợi, vừa là nghĩa vụ của mỗi công dân đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Hiệu lực thi hành

Sắc lệnh số 17 có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành bởi Chủ tịch Chính phủ lâm thời, mở đầu cho chiến dịch diệt giặc dốt trên quy mô toàn quốc, góp phần quan trọng vào công cuộc kiến thiết nước nhà.