Ngày 21 tháng 02 năm 1946, Chủ tịch Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã ban hành Sắc lệnh số 23 về việc thành lập Việt Nam Công an vụ thuộc Bộ Nội vụ. Đây là một văn bản pháp lý có ý nghĩa lịch sử to lớn, đặt nền móng vững chắc cho sự hình thành, thống nhất và phát triển của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam trong giai đoạn đầu của chính quyền cách mạng non trẻ.

Sắc lệnh này áp dụng đối với toàn bộ hệ thống tổ chức công an, cảnh sát, liêm phóng trên phạm vi cả nước, đồng thời xác định rõ vị trí, chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Việt Nam Công an vụ dưới sự quản lý trực tiếp của Bộ trưởng Bộ Nội vụ.

• Sắc lệnh quy định hợp nhất các tổ chức công an riêng rẽ trước đó bao gồm lực lượng Liêm phóng và Cảnh sát toàn quốc thành một tổ chức duy nhất lấy tên là Việt Nam Công an vụ.
• Sự hợp nhất này nhằm tập trung quyền lực, thống nhất chỉ huy, tránh sự chồng chéo về chức năng nhiệm vụ giữa các lực lượng giữ gìn trật tự và an ninh trong bối cảnh đất nước đang đối mặt với thù trong giặc ngoài.

• Tìm kiếm và thu thập các tin tức, tài liệu liên quan đến an ninh quốc gia, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các âm mưu phá hoại chính quyền cách mạng của các thế lực phản động.
• Giữ gìn trật tự, trị an xã hội, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân và phòng chống các loại tội phạm hình sự.
• Thực hiện các nhiệm vụ tư pháp, tiến hành điều tra các vụ án theo quy định của pháp luật và phối hợp chặt chẽ với cơ quan tư pháp trong việc thực thi công lý.

• Ở cấp Trung ương: Thành lập Nha Công an Việt Nam (Việt Nam Công an vụ) do một Giám đốc đứng đầu và một Phó Giám đốc phụ tá, do Chủ tịch Chính phủ bổ nhiệm theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Nội vụ.
• Ở cấp Kỳ: Thành lập các Nha Công an Bắc Bộ, Nha Công an Trung Bộ và Nha Công an Nam Bộ để trực tiếp quản lý địa bàn rộng lớn theo đặc điểm từng vùng miền.
• Ở cấp Tỉnh và Thành phố: Thành lập các Ty Công an để giải quyết các công việc an ninh, trật tự tại địa phương.
• Ở cấp Quận (huyện): Thành lập các Quận Công an phụ trách địa bàn cấp cơ sở, trực tiếp tiếp xúc và bảo vệ nhân dân.

• Giám đốc Việt Nam Công an vụ chịu trách nhiệm trước Bộ trưởng Bộ Nội vụ về toàn bộ hoạt động của lực lượng công an trên toàn quốc.
• Các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Nha Công an các Kỳ và Ty Công an các tỉnh sẽ do Bộ trưởng Bộ Nội vụ bổ nhiệm hoặc chuẩn y theo đề nghị của Giám đốc Việt Nam Công an vụ, đảm bảo tính thống nhất và kỷ luật nghiêm minh từ trên xuống dưới.

Sắc lệnh số 23 có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành (ngày 21 tháng 02 năm 1946). Các quy định trước đây trái với Sắc lệnh này đều bị bãi bỏ. Bộ trưởng Bộ Nội vụ và các cơ quan liên quan chịu trách nhiệm thi hành Sắc lệnh này.