Sắc lệnh số 58 do Chủ tịch Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Hồ Chí Minh ban hành nhằm quy định chi tiết về cơ cấu tổ chức bộ máy của Bộ Nội vụ, đặt nền móng cho việc hoàn thiện hệ thống hành chính nhà nước trong giai đoạn đầu thành lập nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Sắc lệnh này quy định trực tiếp về cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị cấu thành Bộ Nội vụ, bao gồm Văn phòng, Nha Thanh tra và các Nha chuyên môn. Đối tượng thi hành sắc lệnh là Bộ trưởng Bộ Nội vụ và các cơ quan, cá nhân liên quan trong bộ máy hành chính nhà nước thời kỳ bấy giờ.

Cơ cấu tổ chức chi tiết của Bộ Nội vụ

Theo quy định tại Sắc lệnh, cơ cấu tổ chức của Bộ Nội vụ được phân định rõ ràng thành các cấp quản lý và các đơn vị chuyên môn phụ trách từng lĩnh vực cụ thể:

• Văn phòng Bộ: Do một Đổng lý Văn phòng điều khiển, chịu trách nhiệm quản lý các công việc hành chính, tổng hợp chung của Bộ.
• Nha Thanh tra: Có nhiệm vụ kiểm soát và trình báo trực tiếp lên Bộ trưởng về các vấn đề hành chính và chính trị. Nha Thanh tra hoạt động dưới quyền chỉ đạo trực tiếp của Bộ trưởng Bộ Nội vụ và cơ cấu tổ chức cụ thể của đơn vị này được quy định bằng một Sắc lệnh riêng biệt.
• Năm Nha chuyên môn trực thuộc: Các đơn vị này chịu sự kiểm soát chung của một Đổng lý sự vụ. Mỗi Nha do một Giám đốc quản trị điều hành trực tiếp, bao gồm:
  • Nha công chức và kế toán: Chuyên trách về việc xây dựng quy chế, quản trị đội ngũ công chức và thực hiện công tác kế toán trong phạm vi nội bộ Bộ Nội vụ.
  • Nha Pháp chính: Phụ trách các công việc liên quan đến công tác pháp chế và quản lý hành chính.
  • Nha Thông tin tuyên truyền: Đảm nhận vai trò thu thập, xử lý và truyền bá các nguồn tin tức trong phạm vi cả nước.
  • Việt Nam công an vụ: Chịu trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ bảo vệ trị an, giữ gìn an ninh trật tự xã hội.
  • Nha dân tộc thiểu số: Tập trung nghiên cứu, xem xét các vấn đề chính trị và hành chính liên quan đến các dân tộc thiểu số; đồng thời thực hiện nhiệm vụ thắt chặt tinh thần đoàn kết, thân thiện giữa các dân tộc cùng sinh sống trên đất nước Việt Nam.

Thẩm quyền hướng dẫn và hiệu lực thi hành

• Thẩm quyền ban hành chi tiết: Sắc lệnh giao quyền cho Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành các nghị định để ấn định chi tiết về tổ chức, hoạt động của Văn phòng và các Nha trực thuộc sau này.
• Hiệu lực bãi bỏ: Sắc lệnh chính thức bãi bỏ Nghị định ngày 19 tháng 1 năm 1946 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ để thay thế bằng mô hình tổ chức mới thống nhất hơn.
• Trách nhiệm thi hành: Bộ trưởng Bộ Nội vụ chịu trách nhiệm chiểu theo các nội dung của Sắc lệnh này để nghiêm túc thi hành.