Sắc lệnh số 8/SL được ban hành bởi Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nhằm thống nhất chế độ đo lường trên toàn quốc, thiết lập một hệ thống đo lường chuẩn mực và đồng bộ phục vụ cho đời sống kinh tế, xã hội và các hoạt động giao dịch thương mại.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Sắc lệnh này áp dụng đối với mọi hoạt động đo lường, sản xuất, kinh doanh và sử dụng dụng cụ đo lường trong các giao dịch trên toàn lãnh thổ Việt Nam. Đối tượng chịu sự điều chỉnh bao gồm các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động sản xuất dụng cụ đo lường, các thương nhân và người dân thực hiện các giao dịch dân sự, thương mại.

Hệ thống đo lường quốc gia (Mét hệ)

Sắc lệnh chính thức quy định áp dụng hệ thống đo lường "mét hệ" làm chuẩn mực chung. Các đơn vị đo lường cụ thể được ấn định như sau:

• Đo chiều dài: Đơn vị chuẩn là mét (m) theo đúng bản vị quốc tế. Các bội số gồm décamét (dam) bằng 10m, hectomét (hm) bằng 100m, kilomét (km) bằng 1.000m. Các ước số gồm décimét (dm) bằng 1/10m, centimét (cm) bằng 1/100m, milimét (mm) bằng 1/1.000m.
• Đo diện tích: Đơn vị chuẩn là mét vuông (m2), được định nghĩa là một hình vuông mỗi cạnh dài 1 mét. Các bội số gồm décamét vuông (dam2) bằng 100m2, hectomét vuông (hm2) bằng 10.000m2, kilomét vuông (km2) bằng 1.000.000m2. Riêng về ruộng đất, sử dụng đơn vị a (a) bằng 100m2 và hecta (ha) bằng 10.000m2. Các ước số gồm décimét vuông (dm2) bằng 1/100m2, centimét vuông (cm2) bằng 1/10.000m2, milimét vuông (mm2) bằng 1/1.000.000m2.
• Đo thể tích: Đơn vị chuẩn là mét khối (m3) hoặc Ste (St), được định nghĩa là một khối vuông mỗi cạnh dài 1 mét. Các bội số gồm décamét khối (dam3), hectomét khối (hm3), kilomét khối (km3). Các ước số gồm décimét khối (dm3), centimét khối (cm3), milimét khối (mm3).
• Đo dung tích: Đơn vị chuẩn là lít (l) theo đúng bản vị quốc tế. Các bội số gồm décalit (dal) bằng 10 lít, hectolit (hl) bằng 100 lít, kilolit (kl) bằng 1.000 lít. Các ước số gồm décilit (dl) bằng 1/10 lít, centilit (cl) bằng 1/100 lít, mililit (ml) bằng 1/1.000 lít.
• Đo trọng lượng: Đơn vị chuẩn là kilogam (kg) theo đúng bản vị quốc tế. Các bội số gồm Tạ (bằng 100 kg) và Tấn (bằng 1.000 kg). Các ước số gồm Hectogam (hg) bằng 1/10 kg, décagam (dag) bằng 1/100 kg, gam (g) bằng 1/1.000 kg, décigam (dg) bằng 1/10 g, centigam (cg) bằng 1/100 g, miligam (mg) bằng 1/1.000 g.

Quy định về dụng cụ đo lường bắt buộc trong giao dịch

Trong mọi sự giao dịch, việc sử dụng các dụng cụ đo lường chuẩn là bắt buộc, cụ thể:

• Đo chiều dài: Bắt buộc dùng đơn vị mét cùng tất cả các bội số và ước số của mét.
• Đo dung tích: Bắt buộc dùng đơn vị lít. Các bội số được phép dùng gồm: 2 lít, 5 lít (hoặc 1/2 décalit), 10 lít (hoặc 1 décalit), 20 lít (hoặc 2 décalit), 50 lít (hoặc 1/2 hectolit), 100 lít (hoặc 1 hectolit). Các ước số được phép dùng gồm: 1/2 lít, 1/5 lít, 1/10 lít, 1/20 lít, 1/100 lít.
• Đo trọng lượng: Bắt buộc dùng đơn vị kilogam. Các bội số được phép dùng gồm: 2 kg, 5 kg, 10 kg, 20 kg, 50 kg. Các ước số được phép dùng trải dài từ 500 gam (5 hectogam) xuống đến 1 miligam (1/1.000 gam) theo các định mức quy định chi tiết trong văn bản.
• Các loại cân được phép sử dụng: Chỉ cho phép sử dụng 3 loại cân gồm cân tay, cân đĩa và cân bàn. Quy trình, cách thức sản xuất các dụng cụ đo lường này sẽ do Bộ trưởng Bộ Kinh tế quy định chi tiết bằng nghị định.

Chế độ kiểm soát và chế tài xử phạt vi phạm

Để đảm bảo tính nghiêm minh và thống nhất của chế độ đo lường, Sắc lệnh thiết lập các quy định kiểm soát chặt chẽ và hình phạt nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm:

• Nghĩa vụ khai báo: Các nhà chế tạo dụng cụ đo lường để bán bắt buộc phải làm tờ khai đăng ký với cơ quan kinh tế cấp tỉnh nơi sản xuất.
• Xử phạt hành vi sản xuất dụng cụ đo lường không đúng tiêu chuẩn: Phạt tiền từ 1.000 đồng đến 10.000 đồng và phạt tù từ 01 tháng đến 02 năm, hoặc áp dụng một trong hai hình phạt này.
• Xử phạt hành vi sản xuất dụng cụ bị cấm: Phạt tiền từ 1.000 đồng đến 10.000 đồng và phạt tù từ 01 tháng đến 02 năm, hoặc áp dụng một trong hai hình phạt này.
• Xử phạt hành vi sản xuất không khai báo trước: Phạt tiền từ 1.000 đồng đến 10.000 đồng, đồng thời tịch thu toàn bộ dụng cụ đo lường đã làm ra.
• Xử phạt hành vi sử dụng dụng cụ đo lường bị cấm: Phạt tiền từ 100 đồng đến 1.000 đồng.
• Biện pháp khắc phục hậu quả: Tất cả các dụng cụ đo lường không đúng tiêu chuẩn, không được phép dùng hoặc bị cấm trong các trường hợp vi phạm nêu trên đều bị tịch thu và tiêu hủy hoàn toàn.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Sắc lệnh quy định rõ lộ trình thực hiện và trách nhiệm của các cơ quan liên quan:

• Hiệu lực thi hành: Các quy định về Hệ thống đo lường (Tiết I) có hiệu lực thi hành ngay sau khi Sắc lệnh được ban bố. Đối với các quy định về Dụng cụ đo lường (Tiết II) và Kiểm soát - Trừng phạt (Tiết III), Bộ trưởng Bộ Kinh tế sẽ ban hành nghị định riêng để ấn định thời hạn áp dụng cụ thể cho từng loại dụng cụ và thời điểm bắt đầu áp dụng các hình phạt.
• Bãi bỏ quy định cũ: Tất cả các điều khoản, quy định trước đây trái với Sắc lệnh này đều chính thức bị bãi bỏ.
• Trách nhiệm thi hành: Bộ trưởng Bộ Kinh tế và Bộ trưởng Bộ Tư pháp chịu trách nhiệm thi hành các điều khoản được giao trong Sắc lệnh này.