Giới thiệu về Thông báo 27/2019/TB-LPQT

Thông báo 27/2019/TB-LPQT do Bộ Ngoại giao ban hành nhằm công bố hiệu lực của Công ước về tạm quản hàng hóa (Convention on Temporary Admission), thường được gọi là Công ước Istanbul. Đây là một bước đi pháp lý quan trọng của Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, giúp đơn giản hóa và hài hòa hóa các thủ tục hải quan đối với hàng hóa tạm nhập tái xuất giữa Việt Nam và các quốc gia thành viên khác.

Nội dung cốt lõi của Phần mở đầu và các Điều khoản đầu (Điều 1 - Điều 4)

Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên của Công ước đặt nền móng pháp lý, định nghĩa các khái niệm cơ bản và xác định phạm vi áp dụng của cơ chế tạm quản hàng hóa quốc tế:

• Phần mở đầu: Khẳng định mục tiêu của các bên ký kết trong việc thúc đẩy thương mại và hợp tác quốc tế thông qua việc đơn giản hóa, hài hòa hóa các thủ tục hải quan. Việc tạo điều kiện thuận lợi cho việc tạm quản hàng hóa được xem là nhân tố thúc đẩy sự phát triển của các hoạt động kinh tế, văn hóa, khoa học và thể thao giữa các quốc gia.
• Điều 1: Định nghĩa các thuật ngữ pháp lý - Quy định chi tiết các khái niệm then chốt để đảm bảo sự hiểu biết và áp dụng thống nhất giữa các quốc gia thành viên. Các định nghĩa bao gồm:
  • Tạm quản (Temporary admission): Chế độ hải quan cho phép đưa vào một lãnh thổ hải quan nhất định một số loại hàng hóa cụ thể được miễn hoàn toàn hoặc một phần thuế và phí nhập khẩu, không bị áp dụng các biện pháp cấm hoặc hạn chế nhập khẩu mang tính chất kinh tế, với điều kiện hàng hóa đó phải được tái xuất khẩu trong một thời hạn nhất định và không bị thay đổi tình trạng ngoại trừ hao mòn tự nhiên.
  • Thuế và phí nhập khẩu: Các khoản thuế hải quan và tất cả các khoản thuế, phí hoặc lệ phí khác thu khi nhập khẩu hoặc liên quan đến nhập khẩu hàng hóa.
  • Chứng từ tạm quản (Temporary admission papers): Chứng từ hải quan quốc tế được thừa nhận là tờ khai hải quan, cho phép xác định hàng hóa và cung cấp sự bảo đảm được chấp nhận trên toàn cầu để bảo thanh toán thuế và phí nhập khẩu (ví dụ điển hình là Sổ ATA).
  • Hiệp hội bảo lãnh và Hiệp hội phát hành: Các tổ chức được cơ quan hải quan của một bên ký kết phê duyệt để bảo lãnh các khoản thuế hoặc phát hành chứng từ tạm quản.
• Điều 2: Nguyên tắc chung về tạm quản - Mỗi bên ký kết cam kết cấp phép tạm quản cho các loại hàng hóa (bao gồm cả phương tiện vận tải) được quy định trong các Phụ lục của Công ước. Chế độ này được thực hiện với sự miễn giảm thuế nhập khẩu tối đa và giảm thiểu các rào cản phi thuế quan, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho dòng chảy hàng hóa tạm thời qua biên giới.
• Điều 3: Cấu trúc và tính linh hoạt của các Phụ lục - Xác định rằng các Phụ lục của Công ước là một bộ phận cấu thành không thể tách rời. Tuy nhiên, Công ước cho phép các quốc gia thành viên có quyền lựa chọn chấp nhận một hoặc nhiều Phụ lục cụ thể tùy thuộc vào điều kiện kinh tế và chính sách quản lý của quốc gia mình, tạo ra sự linh hoạt tối đa trong quá trình thực thi.
• Điều 4: Đơn giản hóa thủ tục hành chính - Quy định nghĩa vụ của các cơ quan hải quan trong việc giảm thiểu tối đa các thủ tục giấy tờ. Khuyến khích việc sử dụng chứng từ tạm quản quốc tế (như Sổ ATA) để thay thế cho các tờ khai hải quan quốc gia và các biện pháp bảo đảm tài chính riêng lẻ, giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể chi phí và thời gian thông quan.

Ý nghĩa thực tiễn đối với hệ thống pháp luật và doanh nghiệp Việt Nam

Việc thực thi các điều khoản đầu tiên của Công ước theo Thông báo 27/2019/TB-LPQT mang lại những tác động tích cực sau:

• Chuẩn hóa quy trình hải quan: Giúp hệ thống hải quan Việt Nam đồng bộ hóa các khái niệm và quy trình quản lý hàng tạm nhập tái xuất theo tiêu chuẩn quốc tế, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý.
• Hỗ trợ doanh nghiệp tối đa: Doanh nghiệp Việt Nam khi tham gia các hoạt động triển lãm, hội chợ thương mại, hoặc đưa thiết bị chuyên môn ra nước ngoài (và ngược lại) sẽ được hưởng lợi từ việc đơn giản hóa thủ tục, giảm bớt gánh nặng tài chính liên quan đến việc đặt cọc thuế nhập khẩu.
• Thúc đẩy thu hút đầu tư và tổ chức sự kiện: Tạo môi trường thông thoáng để Việt Nam đăng cai các sự kiện quốc tế lớn, thu hút các nhà đầu tư và chuyên gia nước ngoài mang theo trang thiết bị hiện đại vào làm việc tạm thời.