Hiệp định tương trợ tư pháp trong lĩnh vực dân sự và thương mại giữa nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hòa An-giê-ri Dân chủ và Nhân dân được ký kết tại An-giê ngày 14 tháng 4 năm 2010. Đây là văn bản pháp lý quốc tế quan trọng thiết lập cơ chế hợp tác chính thức giữa cơ quan tư pháp hai nước nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân và pháp nhân của mỗi nước trên lãnh thổ của nước kia.

Chương 1: Nguyên tắc chung và bảo hộ pháp lý cho công dân, pháp nhân

Chương này đặt nền móng cho quan hệ tương trợ tư pháp giữa Việt Nam và An-giê-ri với các chính sách ưu đãi và bảo hộ pháp lý cốt lõi:

• Nghĩa vụ tương trợ tư pháp (Điều 1): Hai Bên cam kết thực hiện tương trợ tư pháp trong lĩnh vực dân sự và thương mại trên cơ sở yêu cầu của Bên kia.
• Bảo hộ pháp lý (Điều 2): Công dân và pháp nhân của mỗi Bên được hưởng sự bảo hộ pháp lý về quyền nhân thân và tài sản trên lãnh thổ của Bên kia tương tự như công dân và pháp nhân nước sở tại. Họ có quyền tự do tiếp cận các cơ quan tài phán để bảo vệ quyền lợi của mình.
• Miễn tạm ứng án phí (Điều 3): Công dân và pháp nhân của một Bên không bắt buộc phải nộp tiền tạm ứng án phí trước cơ quan tài phán của Bên kia chỉ vì lý do họ là người nước ngoài hoặc không thường trú, tạm trú tại nước đó.
• Trợ giúp pháp lý (Điều 4): Công dân của mỗi Bên được hưởng sự trợ giúp pháp lý tương tự như công dân nước sở tại với điều kiện tuân thủ pháp luật của Bên được yêu cầu. Giấy chứng nhận thu nhập thấp sẽ do cơ quan có thẩm quyền của nước mà người đó mang quốc tịch cấp (hoặc do cơ quan đại diện ngoại giao/lãnh sự cấp nếu người đó không cư trú tại một trong hai nước).
• Miễn hợp pháp hóa lãnh sự (Điều 5): Các giấy tờ, tài liệu được chuyển giao theo Hiệp định này được miễn mọi hình thức hợp pháp hóa, chỉ cần có chữ ký và con dấu chính thức của cơ quan có thẩm quyền cấp.
• Ngôn ngữ sử dụng (Điều 6): Tài liệu liên quan đến yêu cầu tương trợ tư pháp phải được lập bằng ngôn ngữ của Bên yêu cầu, kèm theo bản dịch có chứng thực sang ngôn ngữ của Bên được yêu cầu hoặc sang tiếng Pháp.

Chương 2: Phạm vi và thủ tục thực hiện tương trợ tư pháp

Chương này quy định chi tiết về phạm vi, quy trình thực hiện các hoạt động tương trợ tư pháp và ủy thác tư pháp giữa hai quốc gia:

• Phạm vi tương trợ tư pháp (Điều 7): Bao gồm việc tống đạt, chuyển giao giấy tờ, tài liệu tư pháp và ngoài tư pháp của Tòa án hoặc cơ quan tư pháp khác; thực hiện các hành vi tố tụng như lấy lời khai nhân chứng/đương sự, giám định, thu thập chứng cứ, trao đổi giấy tờ hộ tịch và các hành vi tố tụng khác.
• Từ chối tương trợ tư pháp (Điều 8): Yêu cầu tương trợ tư pháp sẽ bị từ chối nếu Bên được yêu cầu nhận thấy việc thực hiện gây phương hại đến chủ quyền, an ninh hoặc trật tự công cộng của nước mình.
• Cơ quan trung ương và chuyển yêu cầu (Điều 9): Bộ Tư pháp của mỗi Bên được chỉ định là "Cơ quan trung ương" để chuyển và nhận trực tiếp các yêu cầu tương trợ tư pháp. Điều khoản này cũng quy định chi tiết các nội dung bắt buộc phải có trong văn bản yêu cầu tương trợ tư pháp.
• Chi phí thực hiện (Điều 10): Hoạt động tương trợ tư pháp được thực hiện miễn phí, ngoại trừ các khoản thù lao phải chi trả cho người giám định.
• Chứng cứ tống đạt giấy tờ (Điều 11): Việc tống đạt được chứng minh bằng Giấy xác nhận có chữ ký và ngày nhận của người được tống đạt, hoặc Giấy chứng nhận của cơ quan có thẩm quyền xác nhận về phương thức và thời gian tống đạt. Trường hợp không tống đạt được phải thông báo rõ lý do cho Bên yêu cầu.
• Ủy thác tư pháp và thực hiện (Điều 12 & Điều 13): Quy định chi tiết nội dung văn bản ủy thác tư pháp. Việc thi hành ủy thác do cơ quan tư pháp thực hiện theo trình tự thủ tục của nước mình, hoặc theo thủ tục đặc biệt nếu không trái pháp luật nước mình. Cơ quan được yêu cầu phải thông báo kịp thời thời gian, địa điểm thực hiện để đương sự có thể tham gia.
• Triệu tập người làm chứng và người giám định (Điều 14): Cơ quan được yêu cầu có nghĩa vụ mời người làm chứng/giám định có mặt theo giấy triệu tập của Bên yêu cầu. Họ được thanh toán chi phí ăn ở, đi lại (gồm vé máy bay khứ hồi). Không áp dụng biện pháp cưỡng chế nếu họ không có mặt. Họ được hưởng quyền miễn trừ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc bắt giữ vì hành vi phạm tội trước khi triệu tập, trừ khi họ không rời đi sau 15 ngày kể từ khi sự hiện diện không còn cần thiết.
• Tống đạt qua cơ quan đại diện ngoại giao, lãnh sự (Điều 15): Mỗi Bên có thể trực tiếp tống đạt giấy tờ hoặc thực hiện ủy thác lấy lời khai đối với công dân nước mình thông qua cơ quan đại diện ngoại giao hoặc cơ quan lãnh sự, phù hợp với quy định pháp luật của mỗi Bên.

Chương 3: Công nhận và cho thi hành bản án, quyết định của Tòa án và Trọng tài

Chương này thiết lập cơ chế pháp lý để các phán quyết tư pháp của nước này có hiệu lực thi hành tại nước kia:

• Các điều kiện công nhận và cho thi hành (Điều 16): Áp dụng đối với quyết định dân sự, thương mại và phần quyết định dân sự trong bản án hình sự nếu đáp ứng đủ các điều kiện: Quyết định do cơ quan có thẩm quyền tuyên; các bên được triệu tập hợp pháp; bản án đã có giá trị chung thẩm; không trái với trật tự công cộng của Bên thi hành.
• Yêu cầu và hồ sơ kèm theo (Điều 17): Người yêu cầu gửi trực tiếp cho cơ quan có thẩm quyền của nước nơi cần thi hành, kèm theo: Bản sao xác thực bản án; giấy tờ xác nhận tính chung thẩm; bản gốc giấy tống đạt hoặc tài liệu thay thế; bản sao chứng thực việc triệu tập hợp lệ đối với bên vắng mặt.
• Thủ tục công nhận và cho thi hành (Điều 18): Được thực hiện theo pháp luật của Bên được yêu cầu. Cơ quan tư pháp không được xem xét lại nội dung bản án. Có thể công nhận và cho thi hành từng phần của bản án nếu bản án gồm nhiều phần độc lập.
• Công nhận và thi hành quyết định trọng tài (Điều 19): Hai Bên cam kết công nhận và thi hành các quyết định trọng tài được tuyên trên lãnh thổ của một trong các Bên, phù hợp với Công ước Niu-ước ngày 10 tháng 6 năm 1958 về công nhận và thi hành quyết định của trọng tài nước ngoài.
• Trao đổi thông tin và tài liệu (Điều 20): Cam kết thực hiện việc trao đổi thông tin, tài liệu pháp luật và thực tiễn xét xử trong lĩnh vực dân sự và thương mại khi có yêu cầu.

Chương 4: Tham vấn, hiệu lực và sửa đổi Hiệp định

Các quy định về mặt thủ tục ngoại giao, hiệu lực và sửa đổi Hiệp định:

• Tham vấn (Điều 21): Các Bên sẽ nhanh chóng tham vấn lẫn nhau qua đường ngoại giao về việc giải thích hoặc áp dụng Hiệp định khi có yêu cầu.
• Mối quan hệ với các điều ước khác (Điều 22): Hiệp định không làm ảnh hưởng đến các nghĩa vụ phát sinh từ các điều ước hoặc thỏa thuận quốc tế khác mà các Bên là thành viên.
• Phê chuẩn và hiệu lực (Điều 23): Hiệp định phải được phê chuẩn theo quy định Hiến pháp của mỗi Bên và có hiệu lực sau ba mươi (30) ngày kể từ ngày trao đổi văn kiện phê chuẩn. Hiệp định có hiệu lực vô thời hạn.
• Sửa đổi, bổ sung và chấm dứt hiệu lực (Điều 24): Hiệp định có thể được sửa đổi, bổ sung theo các điều kiện tương tự như khi ký kết. Mỗi Bên có thể chấm dứt hiệu lực bằng cách thông báo bằng văn bản qua đường ngoại giao, việc chấm dứt có hiệu lực sau sáu (06) tháng kể từ ngày Bên kia nhận được thông báo.
• Ngôn ngữ ký kết: Hiệp định được lập thành hai bản gốc bằng tiếng Việt, tiếng Ả-rập và tiếng Pháp, các văn bản có giá trị như nhau. Trong trường hợp có sự giải thích khác nhau, văn bản tiếng Pháp sẽ được dùng làm cơ sở.