Thông tư số 08/2010/TT-BGDĐT được ban hành ngày 01 tháng 3 năm 2010 bởi Bộ Giáo dục và Đào tạo, quy định chi tiết về việc sử dụng phần mềm tự do mã nguồn mở trong các cơ sở giáo dục nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin, tiết kiệm chi phí bản quyền và nâng cao năng lực sáng tạo công nghệ trong ngành giáo dục.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư này áp dụng đối với các cơ sở giáo dục bao gồm: các đại học, học viện, trường đại học, trường cao đẳng, trường trung cấp chuyên nghiệp, cơ sở giáo dục phổ thông, trường mầm non, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm học tập cộng đồng, trung tâm ngoại ngữ - tin học và các cơ quan quản lý giáo dục trên phạm vi cả nước.

Giải thích các thuật ngữ cốt lõi

• Phần mềm mã nguồn mở: Là phần mềm được tác giả cung cấp kèm theo mã nguồn và người sử dụng không phải trả chi phí bản quyền để mua mã nguồn này.
• Phần mềm tự do mã nguồn mở: Là phần mềm mã nguồn mở có bản quyền tác giả và giấy phép sử dụng đi kèm, cho phép người dùng tự do sử dụng, sao chép, phân phối, nghiên cứu, sửa đổi mã nguồn và phân phối lại các phần mềm dẫn xuất đã qua chỉnh sửa.
• Phần mềm thương mại mã nguồn đóng: Là phần mềm được đăng ký thương hiệu, bán trên thị trường theo bản quyền sử dụng nhưng tác giả không công bố mã nguồn và người dùng không được phép khai thác mã nguồn.

Mục đích sử dụng phần mềm tự do mã nguồn mở trong ngành giáo dục

• Hỗ trợ nâng cao hiểu biết về lập trình, đổi mới tư duy, tạo môi trường nghiên cứu, sáng tạo và rút ngắn thời gian nghiên cứu khoa học.
• Tạo môi trường học tập, chia sẻ kinh nghiệm trong xã hội học tập; rèn luyện kỹ năng làm việc theo nhóm và theo cộng đồng.
• Hạn chế và hướng tới xóa bỏ hoàn toàn hành vi vi phạm bản quyền phần mềm trong các nhà trường.
• Tiết kiệm tối đa chi phí mua bản quyền phần mềm cho ngân sách nhà nước và người học.
• Tạo sự thích nghi linh hoạt với các sản phẩm tương đương với phần mềm thương mại mã nguồn đóng.
• Đảm bảo an toàn, an ninh cho hạ tầng hệ thống thông tin và dữ liệu giáo dục.
• Định hướng sử dụng các chuẩn mở trong giao dịch điện tử.

Định dạng chuẩn tài liệu mở trong giao dịch điện tử

Các cơ sở giáo dục áp dụng tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7978:2009 về định dạng tài liệu mở ODF (Open Document Format) cho các ứng dụng văn phòng theo Quyết định số 1761/QĐ-BKHCN ngày 27 tháng 8 năm 2009 của Bộ Khoa học và Công nghệ.

Danh mục phần mềm tự do mã nguồn mở yêu cầu sử dụng chính thức

Các phần mềm sau đây bắt buộc phải sử dụng chính thức trong công tác dạy học và văn phòng của các cơ sở giáo dục:

• Phần mềm văn phòng OpenOffice.Org: Đáp ứng tiêu chuẩn định dạng tài liệu mở ODF, bao gồm 6 mô đun: Soạn thảo văn bản (Writer), Bảng tính điện tử (Calc), Trình chiếu (Impress), Cơ sở dữ liệu (Base), Đồ họa (Draw), và Soạn thảo công thức toán học (Math).
• Bộ gõ tiếng Việt: Unikey.
• Trình duyệt web: Mozilla Firefox.
• Phần mềm thư điện tử máy trạm: Mozilla Thunderbird.
• Hệ điều hành: Các hệ điều hành phát triển trên nền Linux.

Danh mục phần mềm mã nguồn mở khuyến khích sử dụng

Bộ Giáo dục và Đào tạo khuyến khích các cơ sở giáo dục khai thác và sử dụng các phần mềm mã nguồn mở phục vụ cho các mục đích chuyên biệt bao gồm:

• Hệ điều hành máy chủ và máy trạm: Ubuntu, CentOS, Fedora Core, Debian, Hacao (tiếng Việt, máy cấu hình thấp), PurpyDingo.
• Bộ gõ tiếng Việt trên Linux: xvnkb, Scim.
• Quản lý học tập điện tử (e-Learning): Moodle, Dokeos.
• Quản lý thư viện và thư viện số: Greenstone, D-space, Emilda, phpmylibrary, Koha, OpenBiblio.
• Quản lý mạng lớp học: Mythware, i-Talc.
• Cổng thông tin điện tử (Portal): Liferay, Uportal, DotnetNuke, ExoPlatform.
• Diễn đàn trực tuyến: phpBB, Jforum, mvnForum, SMF.
• Quản lý nội dung (CMS): Alfresco, PHP-Nuke, Nuke-Viet, Joomla, Drupal.
• Công cụ hỗ trợ học tập và sáng tạo: FreeMind (vẽ bản đồ tư duy), Audacity (xử lý âm thanh), PhotoScape, GIMP (thay thế Photoshop), Inkscape (xử lý ảnh), PDFCreator (tạo tệp PDF), Wiki (tạo tài liệu mở).
• Hệ quản trị cơ sở dữ liệu: MySQL, PostgreSQL, Ingres, OpenDB.
• Blog và Hồ sơ điện tử: WordPress, B2evolution, Mahara.
• Hệ thống thư điện tử: Postfix, Zimbra, Sendmail.
• Công cụ phát triển Web và xuất bản: NVU, Bluefish (thay thế Frontpage, Dreamweaver), Scribus (thay thế QuarkXpress, Indesign).
• Nhắn tin, trao đổi trực tuyến: Pidgin.

Kho phần mềm tự do mã nguồn mở dùng chung cho ngành giáo dục

• Kho phần mềm được xây dựng tập trung nhằm lưu trữ, phổ biến và chia sẻ trên mạng giáo dục EduNet, giúp tiết kiệm chi phí và tránh trùng lặp trong đầu tư.
• Địa chỉ truy cập chính thức: http://opensource.moet.gov.vn, http://manguonmo.moet.gov.vn và www.edu.net.vn/media.
• Tất cả website của các cơ sở giáo dục có trách nhiệm thiết lập đường liên kết dẫn đến kho phần mềm này.

Quy định về giảng dạy, tài liệu và nghiên cứu khoa học

• Thống nhất thuật ngữ: Khi biên soạn chương trình giảng dạy công nghệ thông tin, phải sử dụng các thuật ngữ chung chỉ chức năng (như hệ điều hành, soạn thảo văn bản, bảng tính điện tử, trình chiếu, cơ sở dữ liệu) thay vì dùng tên riêng của các phần mềm thương mại mã nguồn đóng.
• Cập nhật chương trình giảng dạy: Giáo viên, giảng viên có trách nhiệm chủ động đưa phần mềm tự do mã nguồn mở vào nội dung giảng dạy, từng bước thay thế hoàn toàn các chương trình cứng dựa trên phần mềm thương mại mã nguồn đóng.
• Tài liệu, giáo trình: Cho phép sử dụng giáo trình, sách giáo khoa biên soạn trên nền phần mềm tự do mã nguồn mở có giá trị tương đương để thay thế các tài liệu dựa trên các sản phẩm của Microsoft (Windows, Word, Excel, Powerpoint, Access).
• Hoạt động nghiên cứu tại các trường đại học, cao đẳng: Thành lập các trung tâm, nhóm nghiên cứu phát triển phần mềm mã nguồn mở; khuyến khích sinh viên thực hiện đồ án, luận văn tốt nghiệp trên nền tảng mã nguồn mở; khuyến khích đăng ký đề tài khoa học và phát triển sản phẩm mới từ nguồn mở.

Tôn trọng bản quyền và quản lý mua sắm dịch vụ

• Tôn trọng bản quyền: Khi phát triển các phần mềm dẫn xuất từ phần mềm tự do mã nguồn mở gốc, người phát triển bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều khoản giấy phép của phần mềm gốc đó.
• Mua sắm dịch vụ: Ưu tiên tự khai thác và phát triển trong nội bộ. Trong trường hợp cần thiết, cơ sở giáo dục được phép mua các phiên bản doanh nghiệp có tính năng cao cấp hoặc dịch vụ hỗ trợ đi kèm, nhưng phải giải trình rõ tính cần thiết, quy mô đáp ứng và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Bồi dưỡng nhân sự và tuyển dụng

• Nội dung khai thác, sử dụng phần mềm tự do mã nguồn mở là một phần bắt buộc trong chương trình bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng công nghệ thông tin cho giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục.
• Kiến thức về các phần mềm quy định tại Điều 5 của Thông tư này được ưu tiên đưa vào nội dung các kỳ thi tuyển dụng, sát hạch giáo viên và cán bộ quản lý.

Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành

• Cục Công nghệ thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo): Chịu trách nhiệm chỉ đạo, đôn đốc, hướng dẫn thực hiện; tổ chức tập huấn, hỗ trợ công nghệ và phát triển các mô đun kiến thức tin học văn phòng dùng chung cho toàn ngành.
• Các Vụ chuyên môn (GD Đại học, GD Chuyên nghiệp, GD Thường xuyên, GD Trung học, GD Tiểu học): Quán triệt triển khai nội dung Thông tư vào các hướng dẫn chuyên môn hàng năm.
• Thời hạn hoàn thành: Đến tháng 9 năm 2010, tất cả các cơ sở giáo dục phải hoàn tất việc triển khai cài đặt và sử dụng các phần mềm OpenOffice.Org, Unikey và Firefox.
• Chế độ báo cáo: Hàng năm, các cơ sở giáo dục phải lập báo cáo chi tiết về danh mục phần mềm đã triển khai, tỷ lệ máy tính sử dụng, kinh phí thực hiện, các khó khăn vướng mắc và đề xuất gửi về Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Hiệu lực thi hành: Thông tư này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15 tháng 4 năm 2010.