Thông tư số 08/2014/TT-TTCP do Thanh tra Chính phủ ban hành quy định chi tiết về thẩm quyền, nội dung thanh tra trách nhiệm thực hiện pháp luật về thanh tra đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân và người đứng đầu thuộc thẩm quyền quản lý của cơ quan hành chính nhà nước các cấp.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư này điều chỉnh hoạt động thanh tra trách nhiệm thực hiện pháp luật về thanh tra. Trình tự, thủ tục tiến hành thanh tra được áp dụng theo quy định của Luật Thanh tra và Nghị định số 86/2011/NĐ-CP. Đối tượng áp dụng bao gồm thủ trưởng cơ quan hành chính nhà nước, thủ trưởng cơ quan thanh tra nhà nước, trưởng đoàn thanh tra, thành viên đoàn thanh tra, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị và cá nhân trong các cơ quan hành chính nhà nước có trách nhiệm thực hiện pháp luật về thanh tra, cùng các tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân

• Thủ trưởng cơ quan hành chính nhà nước: Có trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra việc thanh tra trách nhiệm; giải quyết khó khăn, vướng mắc, xử lý kịp thời kiến nghị của cơ quan thanh tra; ban hành kết luận thanh tra và chỉ đạo tổ chức thực hiện kết luận thanh tra.
• Đối tượng thanh tra và các bên liên quan: Có trách nhiệm báo cáo, giải trình, cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin, tài liệu theo yêu cầu; thực hiện nghiêm túc các yêu cầu, kết luận, kiến nghị và quyết định xử lý về thanh tra của người có thẩm quyền.

Thẩm quyền thanh tra trách nhiệm thực hiện pháp luật về thanh tra

• Thanh tra Chính phủ: Tiến hành thanh tra trách nhiệm đối với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh; các đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước và cơ quan khác do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập. Trong quá trình thanh tra, có quyền xem xét, đánh giá việc thực hiện pháp luật về thanh tra của các cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý của các đối tượng trên.
• Thanh tra bộ, cơ quan ngang bộ: Thanh tra trách nhiệm đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân thuộc quyền quản lý trực tiếp của bộ; các đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước do Bộ trưởng quyết định thành lập.
• Thanh tra tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Thanh tra trách nhiệm đối với các sở, ngành chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh; UBND cấp huyện; các đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước do Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định thành lập.
• Thanh tra sở: Thanh tra trách nhiệm đối với các cơ quan, tổ chức, đơn vị và cá nhân thuộc quyền quản lý trực tiếp của sở.
• Thanh tra quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh: Thanh tra trách nhiệm đối với các phòng, ban chuyên môn thuộc UBND cấp huyện; UBND cấp xã; các đơn vị sự nghiệp công lập và đơn vị khác do Chủ tịch UBND cấp huyện quyết định thành lập.

Nội dung thanh tra trách nhiệm thực hiện pháp luật về thanh tra

Nội dung thanh tra được quy định cụ thể và toàn diện theo ba nhóm lĩnh vực chính:

1. Thanh tra trách nhiệm về tổ chức, chỉ đạo hoạt động thanh tra, xử lý kiến nghị, thực hiện kết luận và bổ nhiệm ngạch thanh tra

• Trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước: Thanh tra việc chỉ đạo xây dựng, phê duyệt và tổ chức thực hiện kế hoạch thanh tra; việc xử lý kiến nghị của cơ quan thanh tra; việc tổ chức thực hiện kết luận thanh tra (bao gồm ban hành quyết định xử lý sai phạm về kinh tế, hành chính, kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức và áp dụng biện pháp khắc phục sơ hở trong cơ chế, chính sách).
• Trách nhiệm của Thủ trưởng cơ quan thanh tra nhà nước và cơ quan được giao chức năng thanh tra chuyên ngành: Thanh tra việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn trong tổ chức, chỉ đạo hoạt động thanh tra; việc phối hợp với cơ quan Điều tra, Viện kiểm sát để phát hiện, xử lý hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm; việc xử lý và phối hợp giải quyết chồng chéo về phạm vi, đối tượng, nội dung, thời gian thanh tra.
• Bổ nhiệm các ngạch thanh tra: Kiểm tra việc khai hồ sơ, xác định điều kiện, tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và kết quả bổ nhiệm vào các ngạch thanh tra viên.

2. Thanh tra trách nhiệm thực hiện quy định về hoạt động thanh tra

• Thẩm quyền ban hành quyết định thanh tra: Đánh giá việc thực hiện quy định về thẩm quyền, căn cứ ban hành, nội dung quyết định thanh tra hành chính và chuyên ngành; trình tự giao nhiệm vụ thanh tra độc lập cho thanh tra viên hoặc công chức chuyên ngành.
• Công bố quyết định thanh tra: Kiểm tra việc thực hiện thông báo, thời gian, địa điểm, thành phần và hình thức công bố quyết định thanh tra.
• Thời hạn thanh tra: Đánh giá số lượng cuộc thanh tra kết luận đúng hạn hoặc chậm trễ; xác định rõ nguyên nhân và trách nhiệm đối với các cuộc thanh tra chậm trễ hoặc tồn đọng từ năm trước chuyển sang.
• Quy trình tiến hành một cuộc thanh tra: Kiểm tra toàn diện ba giai đoạn: chuẩn bị thanh tra (nắm tình hình, thu thập thông tin, phê duyệt kế hoạch, xây dựng đề cương báo cáo); tiến hành thanh tra (thu thập, xác minh tài liệu, ghi nhật ký đoàn thanh tra); kết thúc thanh tra (xây dựng báo cáo kết quả, dự thảo kết luận, ban hành và công bố kết luận thanh tra, lập và bàn giao hồ sơ).
• Nhiệm vụ, quyền hạn của Trưởng đoàn, thành viên Đoàn thanh tra và người ra quyết định: Đánh giá việc phân công nhiệm vụ, áp dụng các biện pháp thực hiện quyền thanh tra, việc chỉ đạo, kiểm tra và giám sát hoạt động của Đoàn thanh tra.
• Báo cáo kết quả và kết luận thanh tra: Kiểm tra hình thức, nội dung, thời gian xây dựng, lấy ý kiến thành viên và ban hành báo cáo kết quả cũng như kết luận thanh tra.
• Công khai kết luận thanh tra: Đánh giá việc thực hiện các hình thức công khai (họp công bố, đăng tải phương tiện thông tin đại chúng, đưa lên trang thông tin điện tử, niêm yết tại trụ sở) và thời gian, nội dung công khai.
• Giám sát, kiểm tra hoạt động của Đoàn thanh tra: Xem xét số lượng cuộc thanh tra được giám sát, kiểm tra và kết quả xử lý sau giám sát, kiểm tra.

3. Thanh tra trách nhiệm quản lý nhà nước về công tác thanh tra và xử lý vi phạm

• Ban hành văn bản hướng dẫn: Kiểm tra việc ban hành các văn bản pháp luật về thanh tra theo thẩm quyền về tính hợp pháp, hợp lý, khả thi và kết quả thực hiện.
• Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật: Đánh giá việc xây dựng kế hoạch, nội dung, hình thức tuyên truyền, tập huấn pháp luật về thanh tra cho cán bộ, công chức, viên chức và công dân.
• Thực hiện thanh tra trách nhiệm: Kiểm tra việc xây dựng, ban hành kế hoạch và tiến hành thanh tra trách nhiệm thực hiện pháp luật về thanh tra đối với các cơ quan, đơn vị thuộc quyền quản lý.
• Chế độ thông tin, báo cáo và lưu trữ: Đánh giá việc thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, đột xuất, chuyên đề (về hình thức, chất lượng, thời hạn) và công tác quản lý, khai thác, lưu trữ hồ sơ thanh tra.
• Khen thưởng và xử lý vi phạm: Kiểm tra việc thực hiện các tiêu chuẩn, thủ tục khen thưởng người có thành tích xuất sắc; việc xử lý vi phạm pháp luật về thanh tra đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền hoặc đối tượng thanh tra (về trình tự, thủ tục, thẩm quyền, hình thức và kết quả xử lý).

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Thông tư 08/2014/TT-TTCP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15 tháng 12 năm 2014. Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp và các cơ quan, tổ chức có liên quan chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện. Trong quá trình triển khai, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các cơ quan, đơn vị cần kịp thời phản ánh về Thanh tra Chính phủ để được xem xét sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.