Thông tư số 09/2022/TT-BTP do Bộ trưởng Bộ Tư pháp ban hành nhằm bãi bỏ một số nội dung liên quan đến sổ hộ khẩu, sổ tạm trú và các thông tin cá nhân không còn phù hợp trong các văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực trợ giúp pháp lý và hộ tịch. Đây là bước đi quan trọng nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, bảo đảm tính thống nhất với quy định của Luật Cư trú năm 2020 về việc dừng sử dụng sổ hộ khẩu, sổ tạm trú giấy.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư này điều chỉnh việc bãi bỏ một số quy định, biểu mẫu liên quan đến giấy tờ cư trú và thông tin cá nhân trong hoạt động trợ giúp pháp lý và đăng ký hộ tịch. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước về trợ giúp pháp lý, hộ tịch; các tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý, người thực hiện trợ giúp pháp lý; cơ quan đăng ký hộ tịch; cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trên phạm vi cả nước.

Bãi bỏ một số nội dung trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý

Thông tư thực hiện bãi bỏ các quy định và thông tin không còn cần thiết tại Thông tư số 08/2017/TT-BTP ngày 15 tháng 11 năm 2017 và Thông tư số 12/2018/TT-BTP ngày 28 tháng 8 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp, cụ thể:

• Bãi bỏ cụm từ “sổ hộ khẩu” tại điểm a khoản 3 Điều 33 của Thông tư số 08/2017/TT-BTP quy định chi tiết một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý và hướng dẫn giấy tờ trong hoạt động trợ giúp pháp lý.
• Bãi bỏ nội dung “cấp ngày… tại….” và nội dung “dân tộc” tại Mẫu số 02-TP-TGPL (Đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý) ban hành kèm theo Thông tư số 12/2018/TT-BTP.
• Bãi bỏ nội dung “ngày cấp… nơi cấp….” và nội dung “nghề nghiệp” tại Mẫu số 04-TP-TGPL (Đơn đề nghị thay đổi người thực hiện trợ giúp pháp lý) ban hành kèm theo Thông tư số 12/2018/TT-BTP.
• Bãi bỏ nội dung “ngày cấp… nơi cấp….”, nội dung “nghề nghiệp” và nội dung “dân tộc” tại Mẫu số 05-TP-TGPL (Đơn rút yêu cầu trợ giúp pháp lý) ban hành kèm theo Thông tư số 12/2018/TT-BTP.

Bãi bỏ một số nội dung trong lĩnh vực hộ tịch

Nhằm đồng bộ hóa dữ liệu dân cư và giảm thiểu giấy tờ khi thực hiện các thủ tục hành chính về hộ tịch, Thông tư bãi bỏ các yêu cầu xuất trình giấy tờ cư trú giấy tại Thông tư số 04/2020/TT-BTP ngày 28 tháng 5 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp:

• Bãi bỏ nội dung “sổ hộ khẩu, sổ tạm trú” tại khoản 1 Điều 8 liên quan đến hồ sơ yêu cầu đăng ký khai sinh cho người đã có hồ sơ, giấy tờ cá nhân.
• Bãi bỏ nội dung “sổ hộ khẩu, sổ tạm trú” tại điểm b khoản 3 Điều 9 liên quan đến hồ sơ đăng ký lại khai sinh.

Quy định chuyển tiếp đối với các hồ sơ đang giải quyết

Để bảo đảm quyền lợi của người dân và tính liên tục trong hoạt động giải quyết thủ tục hành chính, Thông tư đưa ra quy định chuyển tiếp rõ ràng:

• Các yêu cầu trợ giúp pháp lý, đề nghị thay đổi người thực hiện trợ giúp pháp lý, hoặc rút yêu cầu trợ giúp pháp lý đã được tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý tiếp nhận trước ngày 01 tháng 01 năm 2023 nhưng chưa giải quyết xong thì tiếp tục được giải quyết theo quy định của Thông tư số 12/2018/TT-BTP.
• Các hồ sơ yêu cầu đăng ký khai sinh cho người đã có hồ sơ, giấy tờ cá nhân hoặc hồ sơ đăng ký lại khai sinh đã được cơ quan đăng ký hộ tịch tiếp nhận trước ngày 01 tháng 01 năm 2023 nhưng chưa giải quyết xong thì tiếp tục được giải quyết theo quy định của Thông tư số 04/2020/TT-BTP.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Thông tư 09/2022/TT-BTP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2023.

Cục trưởng Cục Trợ giúp pháp lý, Cục trưởng Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực, Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ Tư pháp, Giám đốc Sở Tư pháp, Giám đốc Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành. Trong quá trình thực hiện, nếu có vướng mắc phát sinh, các đơn vị, cá nhân cần kịp thời phản ánh về Bộ Tư pháp để nghiên cứu, giải quyết.