Thông tư 12/2010/TT-BVHTTDL do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành quy định mẫu về tổ chức, hoạt động và tiêu chí của Trung tâm Văn hóa - Thể thao xã. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thiết lập khung khổ chuẩn hóa cho việc xây dựng, vận hành và đánh giá các thiết chế văn hóa, thể thao cấp cơ sở, góp phần nâng cao đời sống tinh thần và thể chất cho nhân dân tại địa bàn xã.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư này áp dụng đối với các Trung tâm Văn hóa - Thể thao xã trên phạm vi cả nước. Các thiết chế văn hóa, thể thao thuộc các Bộ, ngành, lực lượng vũ trang, các thiết chế tín ngưỡng, tôn giáo và các khu vui chơi giải trí chuyên biệt trên địa bàn xã không thuộc đối tượng điều chỉnh của Thông tư này.

Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Trung tâm

Trung tâm Văn hóa - Thể thao xã hoạt động với các vai trò và quyền hạn cụ thể sau:

• Chức năng: Tuyên truyền, phổ biến đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, vui chơi giải trí; bảo tồn, phát huy các hình thức sinh hoạt văn hóa, thể thao dân tộc; bồi dưỡng năng khiếu nghệ thuật, thể dục thể thao; nâng cao dân trí và mức hưởng thụ văn hóa, thể thao cho nhân dân; phục vụ các nhiệm vụ kinh tế - xã hội của địa phương.
• Nhiệm vụ: Xây dựng chương trình, kế hoạch hoạt động hàng tháng, quý, năm trình Ủy ban nhân dân (UBND) xã phê duyệt; tham mưu cho UBND xã về việc tăng cường lãnh đạo và thực hiện xã hội hóa văn hóa - thể thao; phối hợp với các ngành, đoàn thể tổ chức hoạt động; hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ cho các nhà văn hóa, câu lạc bộ ở khu dân cư; quản lý đội ngũ cán bộ, tài sản, tài chính; tổ chức hoạt động cho trẻ em và tham gia các hoạt động cấp huyện.
• Quyền hạn: Kiến nghị với UBND xã và cơ quan quản lý cấp trên về các vấn đề liên quan đến tổ chức, hoạt động; nhận đầu tư kinh phí từ ngân sách nhà nước cho cơ sở vật chất, trang thiết bị và trợ cấp cán bộ; cử cán bộ tham gia tập huấn, liên hoan, hội diễn; mời chuyên gia chuyên môn hướng dẫn hoặc dàn dựng chương trình; liên kết với các tổ chức, cá nhân để hoạt động dịch vụ văn hóa, thể thao, vui chơi giải trí theo quy định pháp luật.

Cơ cấu tổ chức và nhân sự

Mô hình tổ chức của Trung tâm được thiết lập nhằm đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả quản lý:

• Thành lập và quản lý: Trung tâm do UBND cấp huyện thành lập trên cơ sở hợp nhất các cơ sở hiện có như nhà văn hóa, sân vận động, nhà tập luyện, câu lạc bộ, đài truyền thanh, trung tâm học tập cộng đồng. Trung tâm chịu sự lãnh đạo của UBND xã, sự chỉ đạo nghiệp vụ trực tiếp của Trung tâm Văn hóa - Thể thao cấp huyện và sự quản lý nhà nước của Phòng Văn hóa và Thông tin cấp huyện.
• Cơ cấu nhân sự:
  • Chủ nhiệm: Là công chức xã phụ trách văn hóa - xã hội, chịu trách nhiệm toàn diện trước Chủ tịch UBND xã. Yêu cầu trình độ từ Trung cấp chuyên ngành văn hóa - xã hội hoặc thể dục thể thao trở lên.
  • Phó Chủ nhiệm: Do Chủ tịch UBND xã bổ nhiệm theo đề nghị của Chủ nhiệm Trung tâm.
  • Cán bộ chuyên môn nghiệp vụ không chuyên trách: Là những người đã qua đào tạo, tập huấn về văn nghệ quần chúng, hướng dẫn viên thể thao, biên tập viên tuyên truyền, thư viện, kỹ thuật viên âm thanh, ánh sáng...
  • Cộng tác viên: Là trưởng các ngành, đoàn thể địa phương và những người tự nguyện, có năng khiếu tham gia tổ chức hoạt động.

Cơ sở vật chất, trang thiết bị và nguồn kinh phí

Quy định về hạ tầng và tài chính để đảm bảo Trung tâm hoạt động ổn định:

• Cơ sở vật chất: Được Nhà nước giao đất thuộc quỹ đất phúc lợi văn hóa - xã hội. Quy hoạch tập trung tại trung tâm xã bao gồm Hội trường đa năng (dùng để học tập cộng đồng, biểu diễn văn nghệ, thông tin triển lãm, phòng đọc sách, đài truyền thanh, sinh hoạt câu lạc bộ, sân khấu ngoài trời) và cụm công trình thể dục thể thao (sân tập, nhà tập luyện, bể bơi...).
• Trang thiết bị: Nhà văn hóa phải trang bị đủ bàn ghế hội trường, phông màn, âm thanh, ánh sáng, nhạc cụ, đạo cụ, thiết bị truyền thanh, tủ sách báo. Công trình thể thao phải có dụng cụ chuyên dùng theo từng môn.
• Kinh phí hoạt động: Là đơn vị sự nghiệp được ngân sách địa phương (tỉnh, huyện, xã) đầu tư 100% kinh phí xây dựng, mua sắm trang thiết bị và bảo đảm kinh phí hoạt động thường xuyên. Cán bộ kiêm nhiệm và không chuyên trách được hưởng chế độ, phụ cấp theo quy định tại Nghị định 92/2009/NĐ-CP và Thông tư liên tịch 03/2010/TTLT-BNV-BTC-BLĐTB&XH. Trung tâm được chủ động tạo nguồn thu từ dịch vụ văn hóa - thể thao, hội phí câu lạc bộ và nguồn xã hội hóa.

Nội dung và phương thức hoạt động

Trung tâm thực hiện đa dạng các hoạt động nhằm phục vụ cộng đồng:

• Tuyên truyền cổ động trực quan, tuyên truyền miệng và lưu động phục vụ các ngày kỷ niệm lớn, sự kiện trọng đại và nhiệm vụ chính trị địa phương.
• Phát triển phong trào văn nghệ quần chúng, tổ chức liên hoan, giao lưu, bảo tồn các làn điệu dân ca, dân vũ truyền thống.
• Đẩy mạnh phong trào "Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại", bảo tồn các môn thể thao dân tộc, trò chơi dân gian và tổ chức giải thi đấu định kỳ.
• Xây dựng các câu lạc bộ sở thích; tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội; bảo vệ môi trường và an ninh trật tự.
• Hỗ trợ Ban chỉ đạo phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" xã triển khai xây dựng gia đình văn hóa, làng văn hóa.
• Phát triển thư viện, tủ sách, hướng dẫn nghiệp vụ cho cấp thôn, bản và phối hợp tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí cho trẻ em.

Hệ thống tiêu chí của Trung tâm Văn hóa - Thể thao xã

Thông tư đưa ra các tiêu chí cụ thể phân theo vùng địa lý để đánh giá hoạt động của Trung tâm:

• Khu vực Đô thị, đồng bằng:
  • Diện tích đất quy hoạch tối thiểu: 2.500m2 (không tính sân vận động).
  • Quy mô hội trường: Tối thiểu 250 chỗ ngồi; có ít nhất 5 phòng chức năng.
  • Sân bóng đá: Kích thước tối thiểu 90m x 120m.
  • Trang thiết bị và cán bộ: Đạt 100% yêu cầu chuẩn hóa.
  • Hoạt động: Tuyên truyền chính trị tối thiểu 12 cuộc/năm; liên hoan văn nghệ 4 cuộc/năm; duy trì từ 5 câu lạc bộ trở lên; thi đấu thể thao 6 cuộc/năm; thu hút tối thiểu 30% dân số hưởng thụ văn hóa và 25% dân số tập luyện thể thao thường xuyên; dành 30% thời gian hoạt động cho trẻ em.
• Khu vực Miền núi, hải đảo:
  • Diện tích đất quy hoạch tối thiểu: 1.500m2.
  • Quy mô hội trường: Tối thiểu 200 chỗ ngồi; có ít nhất 4 phòng chức năng.
  • Sân bóng đá: Kích thước tối thiểu 90m x 120m.
  • Trang thiết bị: Đạt tối thiểu 80% yêu cầu chuẩn hóa; có cộng tác viên thường xuyên.
  • Hoạt động: Tuyên truyền chính trị tối thiểu 4 cuộc/năm; liên hoan văn nghệ tối thiểu 2 cuộc/năm; duy trì từ 3 câu lạc bộ trở lên; thi đấu thể thao 4 cuộc/năm; thu hút tối thiểu 20% dân số hưởng thụ văn hóa và 20% dân số tập luyện thể thao thường xuyên; dành 20% thời gian hoạt động cho trẻ em.

Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành

Quy định về trách nhiệm triển khai và hiệu lực pháp lý của văn bản:

• Tổ chức thực hiện: UBND cấp tỉnh trình HĐND cùng cấp ban hành văn bản chỉ đạo về quy hoạch đất, hỗ trợ đầu tư, kinh phí, nhân sự và xã hội hóa. UBND cấp xã thực hiện đúng quy hoạch đất, cân đối ngân sách chi thường xuyên và chỉ đạo toàn diện hoạt động của Trung tâm. Các cơ quan chuyên môn cấp trên chịu trách nhiệm đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ. Các phường, thị trấn căn cứ điều kiện cụ thể để vận dụng thực hiện.
• Hiệu lực thi hành: Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 3 năm 2011.
• Văn bản bị bãi bỏ: Thông tư này bãi bỏ Thông tư liên tịch số 22/2007/TTL/BVHTT-UBTDTT ngày 24 tháng 7 năm 2007 và Quyết định số 2448/QĐ-BVHTTDL ngày 07 tháng 7 năm 2009.