Thông tư 13/2014/TT-BTP do Bộ trưởng Bộ Tư pháp ban hành, có hiệu lực thi hành từ ngày 15 tháng 6 năm 2014, hướng dẫn chi tiết việc thực hiện pháp điển hệ thống quy phạm pháp luật theo quy định của Pháp lệnh pháp điển hệ thống quy phạm pháp luật năm 2012 và Nghị định số 63/2013/NĐ-CP của Chính phủ.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư này hướng dẫn các hoạt động nghiệp vụ, quy trình phối hợp, thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong việc thực hiện pháp điển hệ thống quy phạm pháp luật tại Việt Nam. Đối tượng áp dụng trực tiếp bao gồm tổ chức pháp chế thuộc các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật thuộc Bộ Tư pháp, cùng các đơn vị, cá nhân có liên quan đến công tác pháp điển.

Trách nhiệm của tổ chức pháp chế và Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật

• Giúp Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ lập Đề nghị xây dựng đề mục pháp điển.
• Chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng, trình ban hành kế hoạch chung thực hiện pháp điển và phân công đơn vị thực hiện; theo dõi, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện kế hoạch.
• Tổ chức kiểm tra kết quả pháp điển thuộc thẩm quyền của Bộ, cơ quan ngang Bộ.
• Chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan giúp Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ ký hợp đồng và quản lý đội ngũ cộng tác viên thực hiện pháp điển.

Thẩm quyền thực hiện pháp điển

• Việc xác định cơ quan có thẩm quyền thực hiện pháp điển đối với quy phạm pháp luật trong văn bản quy phạm pháp luật được thực hiện theo quy định tại Điều 4 Pháp lệnh pháp điển.
• Trường hợp cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản không đồng thời là cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản sửa đổi, bổ sung hoặc có sự chuyển giao chức năng, nhiệm vụ thì các cơ quan này phối hợp với Bộ Tư pháp thống nhất cơ quan thực hiện pháp điển theo nguyên tắc pháp luật.

Quy trình lập Đề nghị xây dựng đề mục

• Xác định văn bản có giá trị pháp lý cao nhất điều chỉnh một nhóm quan hệ xã hội nhất định để làm cơ sở xác định tên đề mục và chủ đề sắp xếp đề mục.
• Lập Danh mục văn bản dự kiến đưa vào đề mục, sắp xếp theo thứ bậc hiệu lực pháp lý từ cao xuống thấp (theo mẫu số 01).
• Trình Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ để gửi lấy ý kiến của cơ quan liên quan về Đề nghị xây dựng đề mục.
• Hoàn thiện Đề nghị xây dựng đề mục trình Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ xem xét, quyết định gửi Bộ Tư pháp.

Xây dựng kế hoạch và phân công đơn vị thực hiện pháp điển

• Căn cứ Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Danh mục các đề mục và phân công cơ quan thực hiện, tổ chức pháp chế xây dựng, trình ban hành kế hoạch chung để thực hiện pháp điển của Bộ, cơ quan ngang Bộ và phân công đơn vị thực hiện.
• Cơ quan được phân công chủ trì phối hợp với cơ quan liên quan xây dựng, ban hành kế hoạch thực hiện đối với mỗi đề mục, xác định cụ thể cơ quan thực hiện đối với từng văn bản trong đề mục.

Thu thập văn bản và xử lý mâu thuẫn, chồng chéo

• Đơn vị thực hiện pháp điển tiến hành thu thập văn bản quy phạm pháp luật theo quy định.
• Trên cơ sở kết quả rà soát văn bản, cơ quan thực hiện xác định nội dung mâu thuẫn, chồng chéo hoặc không còn phù hợp với thực tế để xử lý hoặc kiến nghị xử lý. Trường hợp kết quả rà soát chưa cập nhật tình trạng pháp lý hoặc văn bản chưa được rà soát thì tiến hành rà soát hoặc kiến nghị rà soát theo quy định.

Kỹ thuật thực hiện pháp điển theo đề mục

• Xác định và loại bỏ các nội dung không thực hiện pháp điển theo quy định.
• Xây dựng cấu trúc đề mục theo bố cục của văn bản có tên gọi được sử dụng làm tên gọi của đề mục và đưa toàn bộ nội dung được pháp điển của văn bản đó vào đề mục. Trường hợp văn bản này được sửa đổi, bổ sung thì cấu trúc đề mục được xây dựng trên cơ sở bố cục của văn bản hợp nhất.
• Trường hợp có văn bản hủy bỏ, bãi bỏ phần, chương, mục, điều, khoản, điểm của văn bản làm tên đề mục thì phải ghi chú rõ ràng về nội dung bị hủy bỏ, bãi bỏ, số, ký hiệu và thời điểm có hiệu lực của văn bản hủy bỏ, bãi bỏ đó.
• Đưa nội dung của văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành vào đề mục. Việc ghi số thứ tự của văn bản hướng dẫn cùng một hình thức được thực hiện theo quy định; nếu mỗi hình thức chỉ có một văn bản thì ghi số thứ tự là 1.
• Trường hợp nội dung của điều trong văn bản được pháp điển bị sửa đổi, bổ sung thì ghi chú rõ về nội dung sửa đổi, bổ sung, số, ký hiệu và thời điểm có hiệu lực của văn bản sửa đổi, bổ sung.
• Đối với văn bản không được bố cục theo điều, cơ quan thực hiện phân loại nội dung của văn bản và nội dung liên quan nhất trong đề mục để xác định số, tên và nội dung của điều trong đề mục.
• Trong quá trình thực hiện, nếu phát hiện nội dung mâu thuẫn, chồng chéo hoặc không phù hợp thực tế, cơ quan thực hiện tiến hành rà soát hoặc kiến nghị rà soát để xử lý.
• Trường hợp việc pháp điển đề mục do nhiều cơ quan thực hiện, cơ quan chủ trì gửi kết quả đến cơ quan phối hợp để thực hiện theo quy định.

Tổng hợp, xây dựng và thẩm định Hồ sơ kết quả pháp điển

• Tổng hợp kết quả: Đơn vị chủ trì thực hiện theo đề mục có trách nhiệm tổng hợp kết quả và lập Danh mục các văn bản đã được thu thập (theo mẫu số 02). Cơ quan, đơn vị phối hợp gửi kết quả pháp điển (được ký xác thực, đóng dấu) và bản điện tử đến đơn vị chủ trì để tổng hợp.
• Xây dựng Hồ sơ gửi thẩm định: Đơn vị chủ trì xây dựng Hồ sơ kết quả pháp điển, trình Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ ký xác thực và đóng dấu để gửi Bộ Tư pháp thẩm định. Bìa hồ sơ thực hiện theo mẫu số 03; trang đầu tiên của kết quả pháp điển ghi rõ “Kết quả pháp điển gửi thẩm định”.
• Tổ chức thẩm định: Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật có trách nhiệm giúp Bộ trưởng Bộ Tư pháp tổ chức thẩm định kết quả pháp điển theo đề mục.
• Hoàn thiện hồ sơ: Căn cứ kết luận của Hội đồng thẩm định, cơ quan chủ trì có trách nhiệm tiếp thu, chỉnh lý và hoàn thiện Hồ sơ kết quả pháp điển sau khi trao đổi, thống nhất với cơ quan phối hợp.

Pháp điển quy phạm pháp luật mới ban hành

• Khi có quy phạm pháp luật mới được ban hành, cơ quan thực hiện có trách nhiệm cập nhật, pháp điển bổ sung vào Bộ pháp điển.
• Tên gọi và số thứ tự của đề mục: Trường hợp văn bản làm tên đề mục được sửa đổi, bổ sung (kể cả thay đổi tên gọi) thì tên đề mục là tên gọi mới; cấu trúc đề mục xây dựng trên cơ sở bố cục của văn bản hợp nhất. Trường hợp có văn bản mới thay thế văn bản làm tên đề mục thì tên đề mục xây dựng lại là tên của văn bản thay thế và giữ nguyên số thứ tự. Nếu một văn bản mới thay thế nhiều văn bản làm tên của nhiều đề mục thì tên đề mục xây dựng lại là tên văn bản thay thế, số thứ tự là số thấp nhất của các đề mục đó.
• Loại bỏ đề mục: Trường hợp loại bỏ đề mục khỏi Bộ pháp điển thì giữ nguyên tên và số thứ tự của đề mục đó; các đề mục khác cùng chủ đề không bị thay đổi số thứ tự.
• Quy định ghi chú: Phải ghi chú rõ ràng đối với các trường hợp bổ sung điều, mục, chương, phần mới; hủy bỏ, bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ văn bản hướng dẫn; hoặc khi loại bỏ đề mục khỏi Bộ pháp điển (ghi rõ lý do loại bỏ).
• Xây dựng lại đề mục: Những quy phạm pháp luật còn hiệu lực của văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành văn bản bị thay thế phải được thực hiện pháp điển lại theo quy định. Kết quả pháp điển mới được trình bày theo mẫu số 04.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Thông tư 13/2014/TT-BTP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15 tháng 6 năm 2014. Tổ chức pháp chế thuộc các Bộ, cơ quan ngang Bộ có trách nhiệm giúp Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ tổ chức thực hiện. Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu có vướng mắc, các cơ quan, đơn vị cần kịp thời phản ánh về Bộ Tư pháp để nghiên cứu, giải quyết.