Thông tư 15/2000/TT-BTM được Bộ Thương mại ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết việc kinh doanh xuất khẩu than sang Trung Quốc theo hình thức tiểu ngạch biên giới, góp phần quản lý chặt chẽ hoạt động xuất khẩu tài nguyên và ổn định kinh tế vùng biên.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Thông tư này áp dụng đối với các hoạt động xuất khẩu mặt hàng than đá sang Trung Quốc theo phương thức trao đổi, mua bán tiểu ngạch biên giới. Đối tượng áp dụng bao gồm các doanh nghiệp Việt Nam được phép kinh doanh xuất khẩu than theo quy định của pháp luật, các cơ quan quản lý nhà nước về thương mại, hải quan, biên phòng tại các tỉnh biên giới phía Bắc tiếp giáp với Trung Quốc.

- Điều kiện đối với doanh nghiệp xuất khẩu than tiểu ngạch

• Doanh nghiệp thực hiện xuất khẩu than sang Trung Quốc theo đường tiểu ngạch phải là các doanh nghiệp đầu mối được Bộ Thương mại chỉ định hoặc cho phép, có chức năng kinh doanh xuất khẩu than hợp pháp.
• Ưu tiên các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty Than Việt Nam và các doanh nghiệp địa phương có năng lực, uy tín tại các tỉnh biên giới phía Bắc.
• Doanh nghiệp phải có nguồn hàng than hợp pháp, được khai thác và chế biến từ các mỏ than được cấp phép theo quy định của pháp luật về khoáng sản.

- Quy định về cửa khẩu và phương thức giao nhận

• Hoạt động xuất khẩu than theo đường tiểu ngạch chỉ được thực hiện qua các cửa khẩu phụ, lối mở hoặc các điểm thông quan đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép mở và quản lý theo quy định về quản lý biên giới.
• Phương thức giao nhận than phải bảo đảm an toàn giao thông, trật tự an ninh vùng biên giới và không gây ô nhiễm môi trường tại khu vực cửa khẩu.

- Quản lý chất lượng và giá cả xuất khẩu

• Than xuất khẩu phải đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định hiện hành của Nhà nước và thỏa thuận trong hợp đồng mua bán.
• Giá xuất khẩu than sang Trung Quốc theo đường tiểu ngạch phải được xây dựng trên cơ sở giá thị trường, bảo đảm hiệu quả kinh tế và không được thấp hơn mức giá tối thiểu do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định nhằm tránh thất thu thuế và bảo vệ tài nguyên quốc gia.

- Thủ tục hải quan, thuế và thanh toán

• Doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ thủ tục khai báo hải quan, kiểm hóa và nộp các khoản thuế, phí, lệ phí xuất khẩu theo đúng quy định của pháp luật về thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tiểu ngạch biên giới.
• Phương thức thanh toán trong giao dịch xuất khẩu than tiểu ngạch phải tuân thủ các quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về quản lý ngoại hối và thanh toán qua biên giới, khuyến khích thanh toán qua ngân hàng bằng đồng tiền tự do chuyển đổi hoặc đồng tiền của hai nước (VND và CNY).

- Công tác kiểm tra, giám sát và báo cáo

• Sở Thương mại các tỉnh biên giới phối hợp với cơ quan Hải quan, Biên phòng và các lực lượng chức năng địa phương tăng cường kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ hoạt động xuất khẩu than, ngăn chặn tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại hoặc xuất khẩu than không rõ nguồn gốc.
• Các doanh nghiệp được phép xuất khẩu than tiểu ngạch có trách nhiệm thực hiện chế độ báo cáo định kỳ về tình hình xuất khẩu, sản lượng, trị giá và những vướng mắc phát sinh gửi về Bộ Thương mại và Ủy ban nhân dân tỉnh liên quan để kịp thời xử lý.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 15/2000/TT-BTM có hiệu lực thi hành sau khi ban hành. Các quy định trước đây trái với Thông tư này đều bãi bỏ. Trong quá trình thực hiện, nếu có khó khăn, vướng mắc, các địa phương và doanh nghiệp cần kịp thời báo cáo Bộ Thương mại để xem xét, giải quyết.