Thông tư 15/2009/TT-BCT do Bộ Công thương ban hành quy định chi tiết về tiêu chuẩn trình độ, năng lực của Giám đốc điều hành mỏ. Văn bản này áp dụng đối với việc bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, ký hợp đồng, gia hạn hợp đồng và miễn nhiệm Giám đốc điều hành mỏ của các tổ chức, cá nhân được phép khai thác khoáng sản rắn theo quy định của pháp luật về khoáng sản (ngoại trừ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, nguyên liệu sản xuất xi măng, dầu khí và các loại nước nóng, nước khoáng thiên nhiên).

Vai trò và trách nhiệm của Giám đốc điều hành mỏ

Giám đốc điều hành mỏ chịu trách nhiệm toàn diện về các nhiệm vụ được giao theo quy định của pháp luật. Tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản bắt buộc phải có Giám đốc điều hành mỏ đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn trình độ và năng lực; tuyệt đối không được tiến hành hoạt động khai thác nếu thiếu vị trí này.

Tiêu chuẩn trình độ chuyên môn của Giám đốc điều hành mỏ

Tiêu chuẩn chuyên môn được phân định cụ thể theo từng phương pháp khai thác mỏ như sau:

• Khai thác bằng phương pháp hầm lò: Phải là kỹ sư khai thác mỏ chuyên ngành khai thác hầm lò hoặc kỹ sư xây dựng công trình ngầm và mỏ. Đồng thời, phải có thời gian làm việc trực tiếp tại công đoạn khai thác ở mỏ hầm lò tối thiểu là 05 năm.
• Khai thác bằng phương pháp lộ thiên: Phải là kỹ sư khai thác mỏ chuyên ngành khai thác lộ thiên hoặc kỹ sư khai thác hầm lò có ít nhất 03 năm làm việc trực tiếp tại mỏ lộ thiên. Trường hợp là kỹ sư địa chất thăm dò thì phải được huấn luyện về kỹ thuật khai thác mỏ và có thời gian làm việc trực tiếp tại mỏ lộ thiên ít nhất là 05 năm.
• Khai thác mỏ phi kim loại lộ thiên không dùng vật liệu nổ công nghiệp hoặc khai thác thủ công đơn giản: Yêu cầu trình độ từ trung cấp kỹ thuật khai thác mỏ hoặc trung cấp địa chất thăm dò trở lên. Nếu có bằng trung cấp, phải có ít nhất 03 năm làm việc trực tiếp tại mỏ lộ thiên. Đối với trung cấp địa chất thăm dò, bắt buộc phải qua khóa huấn luyện về kỹ thuật khai thác mỏ.

Tiêu chuẩn về năng lực quản lý và điều hành

Bên cạnh trình độ chuyên môn, Giám đốc điều hành mỏ phải đáp ứng các yêu cầu năng lực sau:

• Nắm vững toàn bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về khoáng sản và các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản.
• Hiểu rõ các quy trình, quy chuẩn, tiêu chuẩn thiết kế và khai thác mỏ, định mức kỹ thuật, an toàn lao động và các quy định về quản lý, sử dụng vật liệu nổ công nghiệp.
• Có năng lực tổ chức, quản lý và kinh nghiệm thực tiễn trong điều hành kỹ thuật khai thác, kỹ thuật an toàn và bảo vệ môi trường; có khả năng xây dựng phương án phòng ngừa, ứng phó sự cố và quản lý rủi ro.
• Có khả năng tổ chức thực hiện việc cải tiến, đổi mới công nghệ và kỹ thuật khai thác khoáng sản.

Quy định đối với Giám đốc điều hành mỏ là người nước ngoài

Trường hợp Giám đốc điều hành mỏ là người nước ngoài, ngoài việc đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về chuyên môn và năng lực nêu trên, cá nhân đó phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam cho phép cư trú và làm việc hợp pháp tại Việt Nam.

Thủ tục thông báo bổ nhiệm và hồ sơ liên quan

Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày ra quyết định bổ nhiệm hoặc ký hợp đồng lao động, tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản phải gửi hồ sơ thông báo đến cơ quan quản lý có thẩm quyền:

• Gửi Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp thuộc Bộ Công Thương đối với các mỏ do Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép.
• Gửi Sở Công Thương địa phương đối với các mỏ do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp phép.

Hồ sơ thông báo bao gồm các tài liệu sau:

• Sơ yếu lý lịch của Giám đốc điều hành mỏ theo mẫu quy định.
• Quyết định bổ nhiệm hoặc Hợp đồng lao động thuê Giám đốc điều hành mỏ.
• Bản sao hợp lệ các văn bằng chuyên môn tương ứng.
• Bản sao hợp lệ Giấy chứng nhận bồi dưỡng năng lực quản lý, điều hành và các chứng chỉ liên quan khác (nếu có).

Trong vòng 07 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ, nếu phát hiện hồ sơ thiếu sót hoặc nhân sự không đạt tiêu chuẩn, cơ quan tiếp nhận phải thông báo bằng văn bản yêu cầu bổ sung hoặc nêu rõ lý do từ chối. Sau thời hạn này, nếu không có ý kiến phản hồi bằng văn bản thì hồ sơ được coi là hợp lệ và nhân sự đủ điều kiện điều hành.

Công tác huấn luyện kỹ thuật và bồi dưỡng năng lực

Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp phối hợp với Sở Công Thương và các đơn vị đào tạo có chức năng để tổ chức huấn luyện kỹ thuật khai thác mỏ cho các đối tượng bắt buộc. Định kỳ, các cơ quan này sẽ tổ chức bồi dưỡng, cập nhật kiến thức pháp luật, cơ chế chính sách mới cho đội ngũ Giám đốc điều hành mỏ và cấp Giấy chứng nhận sau khi hoàn thành khóa học.

Chế tài xử lý vi phạm

Các tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản vi phạm các quy định tại Thông tư này sẽ bị xử lý vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định số 150/2004/NĐ-CP và Nghị định số 77/2007/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực khoáng sản, hoặc các quy định pháp luật liên quan khác.

Quy định chuyển tiếp và hiệu lực thi hành

Đối với những Giám đốc điều hành mỏ đã được bổ nhiệm hoặc ký hợp đồng trước ngày Thông tư này có hiệu lực nhưng chưa qua huấn luyện kỹ thuật theo quy định, đơn vị sử dụng lao động phải báo cáo cơ quan quản lý để tổ chức huấn luyện bổ sung trong thời hạn tối đa là 06 tháng kể từ ngày Thông tư có hiệu lực.

Thông tư 15/2009/TT-BCT có hiệu lực thi hành sau 45 ngày kể từ ngày ký ban hành. Chánh Văn phòng Bộ, Chánh Thanh tra Bộ, Vụ trưởng các Vụ chức năng thuộc Bộ Công Thương, Cục trưởng Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp, Giám đốc Sở Công Thương các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các tổ chức, cá nhân hoạt động khai thác khoáng sản chịu trách nhiệm thi hành văn bản này.