Thông tư 16/2009/TT-BXD do Bộ Xây dựng ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư số 04/2008/TT-BXD hướng dẫn quản lý đường đô thị. Văn bản này tập trung điều chỉnh các khái niệm pháp lý cốt lõi về đường đô thị, hành lang an toàn, mở rộng phạm vi áp dụng quản lý thống nhất hạ tầng giao thông tại các khu đô thị mới, đồng thời phân định rõ thẩm quyền tham mưu quản lý nhà nước của Sở Xây dựng tại các địa phương.

Đối tượng áp dụng của Thông tư bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng, giao thông đô thị tại địa phương, các tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động quy hoạch, xây dựng, quản lý, khai thác và sử dụng hệ thống đường đô thị trên phạm vi cả nước.

• Đường đô thị (hay đường phố): Được định nghĩa lại một cách chuẩn xác là hệ thống đường bộ nằm trong phạm vi nội thành, nội thị, được giới hạn cụ thể bởi chỉ giới đường đỏ theo quy hoạch đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.
• Hành lang an toàn đường đô thị: Được xác định rõ ràng là bề rộng tính từ chỉ giới xây dựng đến chỉ giới đường đỏ theo quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Việc làm rõ ranh giới này giúp tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho công tác quản lý trật tự xây dựng và bảo vệ không gian an toàn giao thông đô thị.

• Thông tư bổ sung quy định đối với các tuyến đường nằm ngoài phạm vi nội thành, nội thị nhưng nằm trong ranh giới của các khu đô thị, khu đô thị mới hoặc đô thị mới. Theo đó, toàn bộ các tuyến đường này đều được thống nhất quản lý như đối với đường đô thị, đảm bảo tính đồng bộ, nhất quán trong công tác vận hành, bảo trì và khai thác hạ tầng kỹ thuật đô thị.

• Các hành vi vi phạm quy định cấm đối với hoạt động xây dựng, quản lý, khai thác và sử dụng đường đô thị sẽ bị xử lý nghiêm khắc. Cơ sở pháp lý để xử phạt được áp dụng theo các quy định tại Nghị định số 23/2009/NĐ-CP ngày 27/02/2009 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng; kinh doanh bất động sản; khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; quản lý phát triển nhà và công sở.

• Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương được quy định rõ là cơ quan chuyên môn tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước về kết cấu hạ tầng giao thông đô thị trên địa bàn. Quy định này giúp thống nhất đầu mối quản lý hạ tầng kỹ thuật đô thị tại địa phương, tránh chồng chéo chức năng nhiệm vụ giữa các sở, ngành.

Thông tư 16/2009/TT-BXD có hiệu lực thi hành kể từ ngày 14 tháng 8 năm 2009. Trong quá trình triển khai thực hiện thực tế, nếu các địa phương, tổ chức hoặc cá nhân gặp khó khăn, vướng mắc, cần kịp thời tổng hợp và gửi ý kiến về Bộ Xây dựng để nghiên cứu, xem xét giải quyết.