Thông tư 172/2016/TT-BTC do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành quy định chi tiết về mức thu, chế độ thu, nộp lệ phí cấp giấy phép hoạt động xây dựng. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thống nhất quản lý tài chính trong lĩnh vực xây dựng, áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước khi tham gia các hoạt động xây dựng tại Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư này điều chỉnh toàn diện các hoạt động liên quan đến mức thu, chế độ thu và nộp lệ phí cấp giấy phép hoạt động xây dựng. Đối tượng áp dụng cụ thể bao gồm:

• Tổ chức được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng.
• Cá nhân được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng.
• Nhà thầu nước ngoài được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động xây dựng.
• Các cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện việc cấp các loại chứng chỉ, giấy phép nêu trên.
• Các tổ chức, cá nhân khác có liên quan trực tiếp đến công tác thu, nộp lệ phí.
• Lưu ý loại trừ: Các tổ chức xã hội – nghề nghiệp có đủ điều kiện tự cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng theo quy định tại Khoản 5 Điều 44 Nghị định số 59/2015/NĐ-CP không thuộc đối tượng áp dụng của Thông tư này.

Người nộp lệ phí và tổ chức thu lệ phí

• Người nộp lệ phí: Là các tổ chức được cấp chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng, cá nhân được cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng và các nhà thầu nước ngoài được cấp giấy phép hoạt động xây dựng tại Việt Nam.
• Tổ chức thu lệ phí: Các cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng cho tổ chức, cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng cho cá nhân và cấp giấy phép hoạt động xây dựng cho nhà thầu nước ngoài theo quy định pháp luật về quản lý dự án đầu tư xây dựng. Các cơ quan này có trách nhiệm tổ chức thu, kê khai và nộp lệ phí theo đúng hướng dẫn.

Quy định chi tiết về mức thu lệ phí

Mức thu lệ phí được phân định rõ ràng theo từng loại chứng chỉ, giấy phép và hình thức cấp, cụ thể như sau:

• Lệ phí cấp chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng cho tổ chức:
  • Trường hợp cấp lần đầu: Mức thu là 1.000.000 (một triệu) đồng/chứng chỉ.
  • Trường hợp cấp lại, cấp bổ sung, điều chỉnh hoặc chuyển đổi: Mức thu bằng 50% mức cấp lần đầu, tương đương 500.000 (năm trăm nghìn) đồng/chứng chỉ.
• Lệ phí cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng cho cá nhân:
  • Trường hợp cấp lần đầu: Mức thu là 300.000 (ba trăm nghìn) đồng/chứng chỉ.
  • Trường hợp cấp lại, cấp bổ sung, điều chỉnh hoặc chuyển đổi: Mức thu bằng 50% mức cấp lần đầu, tương đương 150.000 (một trăm năm mươi nghìn) đồng/chứng chỉ.
• Lệ phí cấp giấy phép hoạt động xây dựng cho nhà thầu nước ngoài: Mức thu cố định là 2.000.000 (hai triệu) đồng/giấy phép.
• Đồng tiền thu lệ phí: Toàn bộ các khoản lệ phí nêu trên đều được thu bằng Đồng Việt Nam (VNĐ).

Quy trình kê khai và nộp lệ phí

Công tác quản lý, kê khai và nộp lệ phí được thực hiện chặt chẽ theo các nguyên tắc tài chính hiện hành:

• Kê khai và quyết toán: Tổ chức thu lệ phí có trách nhiệm thực hiện kê khai lệ phí theo định kỳ hàng tháng và tiến hành quyết toán lệ phí theo năm theo đúng quy định của pháp luật về quản lý thuế.
• Nộp ngân sách nhà nước: Tổ chức thu lệ phí phải nộp toàn bộ 100% số tiền lệ phí thu được vào ngân sách nhà nước theo đúng Mục lục Ngân sách nhà nước hiện hành.
• Nguồn chi phí hoạt động: Cơ quan nhà nước thu lệ phí không được giữ lại phần trăm lệ phí để chi tiêu trực tiếp. Nguồn chi phí trang trải cho việc cấp chứng chỉ, giấy phép và tổ chức thu lệ phí sẽ do ngân sách nhà nước bố trí trong dự toán hàng năm của cơ quan đó theo chế độ, định mức quy định.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

• Hiệu lực thi hành: Thông tư 172/2016/TT-BTC chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2017.
• Thay thế văn bản cũ: Thông tư này thay thế hoàn toàn Thông tư số 33/2012/TT-BTC ngày 01 tháng 3 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ thu, nộp và quản lý sử dụng lệ phí trong lĩnh vực xây dựng.
• Quy định chuyển tiếp và áp dụng liên quan: Các nội dung khác liên quan đến việc thu, nộp, quản lý lệ phí không được hướng dẫn trực tiếp tại Thông tư này sẽ được thực hiện theo quy định của Luật phí và lệ phí, Nghị định số 120/2016/NĐ-CP, các văn bản hướng dẫn Luật quản lý thuế và các quy định về chứng từ thu phí, lệ phí hiện hành.
• Giải quyết vướng mắc: Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc, các tổ chức, cá nhân có liên quan cần kịp thời phản ánh về Bộ Tài chính để được xem xét, hướng dẫn và giải quyết.