Thông tư 196/2015/TT-BTC do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành quy định chi tiết về mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí bay qua vùng trời Việt Nam. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm điều chỉnh các hoạt động tài chính liên quan đến dịch vụ điều hành bay quá cảnh, đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước và quản lý hiệu quả hoạt động bay trong vùng trời cũng như vùng thông báo bay do Việt Nam quản lý.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Thông tư này quy định cụ thể về mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí bay qua vùng trời Việt Nam.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân sở hữu, sử dụng hoặc quản lý tàu bay thực hiện chuyến bay qua vùng trời Việt Nam (gọi chung là người khai thác tàu bay); các tổ chức cung cấp dịch vụ điều hành bay qua vùng trời Việt Nam; các cơ quan nhà nước có thẩm quyền và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

Quy định về đối tượng chịu phí và đối tượng không chịu phí

• Đối tượng chịu phí: Bao gồm các chuyến bay thường lệ; các chuyến bay không thường lệ; và các chuyến bay chuyên cơ có kết hợp vận chuyển thương mại (được áp dụng tương tự như chuyến bay thường lệ hoặc không thường lệ tùy theo tính chất khai thác).
• Đối tượng không chịu phí: Áp dụng đối với các chuyến bay qua vùng trời Việt Nam không vì mục đích thương mại, bao gồm: Chuyến bay chuyên cơ (không kết hợp thương mại); chuyến bay công vụ (tàu bay quân sự, hải quan, công an, hoặc tàu bay dân dụng dùng hoàn toàn cho mục đích công vụ nhà nước); chuyến bay thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn, vận chuyển hàng viện trợ nhân đạo, cứu trợ thiên tai, lũ lụt và các nhiệm vụ nhân đạo khác.

Mức thu phí bay qua vùng trời Việt Nam

Mức thu phí được phân chia cụ thể dựa trên trọng tải cất cánh tối đa (MTOW) của tàu bay, cự ly bay và tính chất chuyến bay (thường lệ hoặc không thường lệ):

• Đối với chuyến bay thường lệ bay qua vùng trời Việt Nam:
  • Trọng tải dưới 20 tấn: Mức phí là 115 USD (cự ly dưới 500 km) và 129 USD (cự ly từ 500 km trở lên).
  • Trọng tải từ 20 đến dưới 50 tấn: Mức phí là 176 USD (cự ly dưới 500 km) và 197 USD (cự ly từ 500 km trở lên).
  • Trọng tải từ 50 đến dưới 100 tấn: Mức phí là 255 USD (cự ly dưới 500 km) và 286 USD (cự ly từ 500 km trở lên).
  • Trọng tải từ 100 đến dưới 150 tấn: Mức phí là 330 USD (cự ly dưới 500 km) và 370 USD (cự ly từ 500 km trở lên).
  • Trọng tải từ 150 đến dưới 190 tấn: Mức phí là 384 USD (cự ly dưới 500 km) và 431 USD (cự ly từ 500 km trở lên).
  • Trọng tải từ 190 đến dưới 240 tấn: Mức phí là 420 USD (cự ly dưới 500 km) và 460 USD (cự ly từ 500 km trở lên).
  • Trọng tải từ 240 đến dưới 300 tấn: Mức phí là 450 USD (cự ly dưới 500 km) và 490 USD (cự ly từ 500 km trở lên).
  • Trọng tải từ 300 tấn trở lên: Mức phí là 480 USD (cự ly dưới 500 km) và 520 USD (cự ly từ 500 km trở lên).
• Đối với chuyến bay thường lệ bay qua vùng trời Việt Nam và vùng thông báo bay do Việt Nam quản lý:
  • Trọng tải dưới 20 tấn: Mức phí là 61 USD (tổng cự ly dưới 500 km) và 68 USD (tổng cự ly từ 500 km trở lên).
  • Trọng tải từ 20 đến dưới 50 tấn: Mức phí là 93 USD (tổng cự ly dưới 500 km) và 104 USD (tổng cự ly từ 500 km trở lên).
  • Trọng tải từ 50 đến dưới 100 tấn: Mức phí là 134 USD (tổng cự ly dưới 500 km) và 150 USD (tổng cự ly từ 500 km trở lên).
  • Trọng tải từ 100 đến dưới 150 tấn: Mức phí là 174 USD (tổng cự ly dưới 500 km) và 195 USD (tổng cự ly từ 500 km trở lên).
  • Trọng tải từ 150 đến dưới 190 tấn: Mức phí là 202 USD (tổng cự ly dưới 500 km) và 227 USD (tổng cự ly từ 500 km trở lên).
  • Trọng tải từ 190 đến dưới 240 tấn: Mức phí là 221 USD (tổng cự ly dưới 500 km) và 242 USD (tổng cự ly từ 500 km trở lên).
  • Trọng tải từ 240 đến dưới 300 tấn: Mức phí là 237 USD (tổng cự ly dưới 500 km) và 258 USD (tổng cự ly từ 500 km trở lên).
  • Trọng tải từ 300 tấn trở lên: Mức phí là 253 USD (tổng cự ly dưới 500 km) và 274 USD (tổng cự ly từ 500 km trở lên).
• Đối với chuyến bay không thường lệ: Áp dụng mức thu phí bằng 120% so với mức thu phí của chuyến bay thường lệ tương ứng nêu trên.

Tổ chức thu, quản lý và nộp ngân sách nhà nước

• Bản chất nguồn thu: Phí bay qua vùng trời Việt Nam là khoản thu thuộc Ngân sách nhà nước và không thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT).
• Trách nhiệm của Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam:
  • Thực hiện thu đúng, thu đủ và kịp thời khoản phí này.
  • Nộp 100% số tiền phí thu được vào Ngân sách trung ương (hạch toán vào tiểu mục 2316, chương 021). Chi phí tổ chức thu phí được bù đắp từ nguồn doanh thu giá dịch vụ của chính Tổng công ty.
  • Hàng tháng, trong vòng 20 ngày đầu của tháng tiếp theo, thực hiện kê khai với cơ quan thuế nơi đặt trụ sở chính và nộp số tiền phí thực thu trong tháng vào Ngân sách trung ương (bao gồm cả lãi tiền gửi và lãi chênh lệch tỷ giá phát sinh giữa ngày thu được tiền và ngày phát hành hóa đơn).
  • Xác định danh mục các đường hàng không bay qua vùng trời Việt Nam và vùng thông báo bay để báo cáo Cục Hàng không Việt Nam.
• Trách nhiệm của Cục Hàng không Việt Nam: Công bố chính thức danh mục các đường hàng không bay qua vùng trời Việt Nam và vùng thông báo bay do Việt Nam quản lý.
• Xử lý nợ khó đòi: Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam được giảm trừ vào số phải thu đối với các khoản phí quá hạn 03 năm không có khả năng thu hồi do người khai thác tàu bay bị phá sản hoặc khách hàng đã dừng khai thác bay qua vùng trời Việt Nam. Tuy nhiên, Tổng công ty vẫn phải tiếp tục theo dõi các khoản nợ này trong thời gian tối thiểu là 10 năm và tối đa là 15 năm để tiếp tục đôn đốc thu hồi; nếu thu hồi được phải nộp toàn bộ vào Ngân sách trung ương.

Công tác lập dự toán và quyết toán nguồn thu

• Lập và giao dự toán: Hàng năm, trước ngày 15 tháng 7, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam lập dự toán thu phí gửi Cục Hàng không Việt Nam tổng hợp trình Bộ Giao thông vận tải. Bộ Giao thông vận tải tổng hợp vào dự toán ngân sách chung gửi Bộ Tài chính trước ngày 20 tháng 7. Sau khi Bộ Tài chính phê duyệt, dự toán sẽ được giao ngược lại cho các đơn vị để triển khai thực hiện.
• Quyết toán nguồn thu: Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam thực hiện kê khai, nộp và quyết toán phí theo quy định của Luật Quản lý thuế. Khi kết thúc năm tài chính, Tổng công ty lập báo cáo quyết toán số thu trình Cục Hàng không Việt Nam kiểm tra, xét duyệt để báo cáo Bộ Giao thông vận tải và Bộ Tài chính.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 196/2015/TT-BTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày 16 tháng 01 năm 2016 và được áp dụng bắt đầu từ năm tài chính 2016. Thông tư này thay thế hoàn toàn Quyết định số 151-TC/TCDN ngày 25 tháng 02 năm 1995 của Bộ Tài chính về việc điều chỉnh mức thu điều hành bay quá cảnh. Đồng thời, các quy định về mức thu và tỷ lệ nộp phí về ngân sách nhà nước tại Thông tư liên tịch số 03/2015/TTLT-BGTVT-BTC ngày 27/02/2015 cũng được thực hiện theo quy định tại Thông tư này kể từ năm tài chính 2016.