Thông tư 220NV/PC được ban hành năm 1946 bởi liên Bộ Nội vụ và Bộ Tư pháp nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, tập trung hướng dẫn chi tiết về việc thi hành thiết quân luật và lệnh giới nghiêm nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự công cộng trong tình thế khẩn cấp.
Phạm vi và đối tượng áp dụng
Văn bản áp dụng đối với các cơ quan hành chính, lực lượng quân sự, cơ quan tư pháp các cấp và toàn thể công dân cư trú hoặc hoạt động tại các địa phương bị đặt dưới tình trạng thiết quân luật hoặc lệnh giới nghiêm trên lãnh thổ Việt Nam.
Nội dung cốt lõi của Thông tư 220NV/PC năm 1946
- Định nghĩa và phân biệt thiết quân luật và lệnh giới nghiêm
- Thiết quân luật: Là biện pháp đặc biệt đặt một hoặc nhiều địa phương dưới sự quản lý trực tiếp và toàn diện của nhà chức trách quân sự khi an ninh quốc gia bị đe dọa nghiêm trọng hoặc có chiến sự xảy ra.
- Lệnh giới nghiêm: Là biện pháp hạn chế quyền tự do đi lại của người dân trong những giờ giấc nhất định tại các khu vực cần bảo vệ nghiêm ngặt hoặc đang có biến động về an ninh trật tự.
- Quyền hạn của nhà chức trách quân sự trong vùng thiết quân luật (Điều 1 đến Điều 4)
- Chuyển giao toàn bộ hoặc một phần quyền lực hành chính, trị an và cảnh sát từ chính quyền dân sự sang cho các ủy ban quân sự hoặc chỉ huy quân sự địa phương.
- Nhà chức trách quân sự có quyền thực hiện các biện pháp khẩn cấp như khám xét nhà ở, bắt giữ các đối tượng tình nghi gây nguy hại cho an ninh quốc gia mà không cần tuân thủ các thủ tục tố tụng thông thường trong thời bình.
- Có quyền cấm các cuộc hội họp, biểu tình, đình chỉ hoạt động của các hội nhóm và kiểm soát chặt chẽ việc đi lại của người dân trong khu vực.
- Kiểm duyệt hoặc đình chỉ các ấn phẩm báo chí, xuất bản phẩm, phương tiện thông tin liên lạc nếu xét thấy có khả năng gây phương hại đến hoạt động quân sự hoặc tiết lộ bí mật quốc phòng.
- Thẩm quyền tài phán và xử lý vi phạm
- Mọi hành vi vi phạm lệnh thiết quân luật hoặc lệnh giới nghiêm, cũng như các tội danh xâm phạm đến an ninh quốc gia, phá hoại công trình quân sự, giao thông liên lạc sẽ bị đưa ra xét xử tại Tòa án quân sự.
- Tòa án quân sự trong vùng thiết quân luật được áp dụng thủ tục xét xử đặc biệt, rút gọn để kịp thời răn đe và trừng trị các hành vi phá hoại.
Hiệu lực thi hành
Thông tư 220NV/PC có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành năm 1946, đóng vai trò là cơ sở pháp lý quan trọng trong thời kỳ đầu kháng chiến để giữ vững trật tự trị an và bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ.
| BỘ NỘI VỤ-BỘ TƯ PHÁP | VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA |
| Số: 220NV/PC | Hà nội, ngày 10 tháng 07 năm 1946 |
Sắc lệnh số 77 ngày 29 tháng 5 năm 1945 nói về việc thiết quân luật và lệnh giới nghiêm: hai phương pháp này có nhiều tính cách khác nhau, nên cần phải giải thích cho rõ ràng để việc áp dụng đạo sắc lệnh kể trên khỏi sai lạc.
Thiết quân luật và lệnh giới nghiêm đều là những phương pháp bất thường chỉ áp dụng trong những trường hợp đặc biệt.
Nhưng thiết quân luật có tính cách quan hệ hơn lệnh giới nghiêm.
Phương pháp này chỉ mang dùng khi nào sự an toàn của quốc gia có thể bị đe dọa vì một cuộc ngoại xâm hay một cuộc nổi loạn to.
Còn lệnh giới nghiêm là một phương pháp để duy trì trật tự, ở các phố xá trong một địa phương khi nào những việc trộm cướp, thủy tặc, hỏa tai xảy ra.
Vì mục đích khác nhau, nên thủ tục thi hành và hiệu lực của hai phương pháp đó khác nhau.
1. – những nơi (tỉnh, phủ, huyện,, châu, thành phố, thị xã) thiết quân luật;
2. – thời hạn thiết quân luật là bao nhiêu.
Sở dĩ có sự giao phó quyền cai trị và quyền xử án khinh tội và trọng tội cho các nhà chức trách về quân đội này là vì muốn trừ khử ngoại xâm hay tiêu diệt nội loạn cho dễ dàng. Những nhà chức trách quân sự nào có quyền điều khiển bộ máy cai trị sẽ do bộ Nội vụ và Bộ Quốc phòng ra nghị định chung để định rõ ràng sự cộng tác giữa hai cơ quan trong thời kỳ thiết quân luật.
a) bất cứ nhật dạ khám xét nhà công chúng. Những cấp chỉ huy nào có quyền ra lệnh khám xét sẽ do ông Bộ trưởng bộ Quốc phòng quy định,
b) trục xuất những thành tích bất hảo,
c) bắt các tư gia phải nộp súng đạn tịch thu những súng đạn của tư gia không tuân lệnh nộp.
d) ngăn cấm các cuộc hội họp biểu tình, báo chí có tính cách nguy hiểm cho sự an toàn chung.
Hết thời hạn định trong giấy yết thị, thì lệnh giới nghiêm sẽ hết hiệu lực. Nếu Ủy ban hành chánh xét cần phải gia thêm hạn thì mỗi lần gia thêm một hạn là 24 giờ phải ký một lệnh khác và phải cho yết thị cùng loan báo cho công chúng biết lại.
IV. – Cơ quan hành chánh cao nhất và tòa án chuyên môn không có sự thay đổi gì.
| T.M. BỘ TRƯỞNG BỘ NỘI VỤ | T.M. BỘ TRƯỞNG BỘ TƯ PHÁP |