Thông tư số 26/2011/TT-BYT do Bộ Y tế ban hành quy định về Danh mục bệnh truyền nhiễm, phạm vi và đối tượng phải sử dụng vắc xin, sinh phẩm y tế bắt buộc nhằm chủ động phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh tại Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư này áp dụng đối với các cơ quan y tế, tổ chức và cá nhân liên quan đến hoạt động tiêm chủng phòng bệnh. Đối tượng bắt buộc sử dụng vắc xin, sinh phẩm y tế bao gồm người có nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm tại vùng đang có dịch hoặc người di chuyển đến vùng có dịch, cùng với trẻ em thuộc diện tiêm chủng bắt buộc trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng.

Danh mục bệnh truyền nhiễm và vắc xin, sinh phẩm y tế bắt buộc tại vùng có dịch hoặc đến vùng có dịch

Theo quy định tại Điều 1, có 21 nhóm bệnh truyền nhiễm cùng các loại vắc xin, sinh phẩm y tế tương ứng bắt buộc phải sử dụng bao gồm:

• Bệnh bạch hầu: Sử dụng vắc xin bạch hầu đơn giá, vắc xin phối hợp có chứa thành phần bạch hầu hoặc huyết thanh kháng bạch hầu (SAD).
• Bệnh bại liệt: Sử dụng vắc xin bại liệt đa giá hoặc vắc xin phối hợp có chứa thành phần bại liệt.
• Bệnh cúm: Sử dụng vắc xin cúm (bao gồm vắc xin cúm mùa và cúm đại dịch), huyết thanh kháng cúm (Gammaglobulin đa giá) hoặc Interferon.
• Bệnh dại: Sử dụng vắc xin dại và huyết thanh kháng dại (SAR).
• Bệnh ho gà: Sử dụng vắc xin ho gà đơn giá, vắc xin phối hợp có chứa thành phần ho gà hoặc huyết thanh kháng ho gà (Gammaglobulin).
• Bệnh lao: Sử dụng vắc xin phòng lao (BCG).
• Bệnh quai bị: Sử dụng vắc xin phòng quai bị đơn giá hoặc vắc xin phối hợp có chứa thành phần quai bị.
• Bệnh Rubella: Sử dụng vắc xin Rubella đơn giá hoặc vắc xin phối hợp có chứa thành phần Rubella.
• Bệnh sởi: Sử dụng vắc xin sởi đơn giá, vắc xin phối hợp có chứa thành phần sởi hoặc huyết thanh kháng sởi (Gammaglobulin đa giá).
• Bệnh sốt vàng: Sử dụng vắc xin sốt vàng.
• Bệnh tả: Sử dụng vắc xin tả.
• Bệnh thương hàn: Sử dụng vắc xin thương hàn.
• Bệnh thủy đậu: Sử dụng vắc xin thủy đậu.
• Bệnh tiêu chảy do Rotavirus: Sử dụng vắc xin Rotavirus.
• Bệnh uốn ván: Sử dụng vắc xin uốn ván đơn giá, vắc xin phối hợp có chứa thành phần uốn ván hoặc huyết thanh kháng uốn ván (SAT).
• Bệnh viêm gan vi rút A: Sử dụng vắc xin viêm gan A đơn giá hoặc vắc xin phối hợp có chứa thành phần viêm gan A.
• Bệnh viêm gan vi rút B: Sử dụng vắc xin viêm gan B đơn giá, vắc xin phối hợp có chứa thành phần viêm gan B, huyết thanh kháng viêm gan B (HEPABIG) hoặc Interferon.
• Bệnh viêm màng não do não mô cầu: Sử dụng vắc xin viêm não mô cầu.
• Bệnh viêm màng não, viêm phổi do phế cầu: Sử dụng vắc xin phế cầu.
• Bệnh Viêm não Nhật Bản: Sử dụng vắc xin viêm não Nhật Bản.
• Bệnh Viêm phổi, viêm màng não do Hemophilus influenza typ B: Sử dụng vắc xin H.influenza typ B đơn giá (Hib) hoặc vắc xin phối hợp có chứa thành phần Hib.

Quy định về phạm vi và điều kiện miễn trừ sử dụng bắt buộc

• Căn cứ áp dụng: Việc triển khai sử dụng vắc xin, sinh phẩm y tế bắt buộc được thực hiện dựa trên Quyết định công bố dịch của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Riêng đối với bệnh sốt vàng, đối tượng bắt buộc tiêm vắc xin là những người di chuyển đến từ vùng có dịch sốt vàng theo khuyến cáo từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
• Trường hợp miễn trừ: Những cá nhân đã được tiêm vắc xin, sinh phẩm y tế và vẫn đang trong thời hạn có miễn dịch bảo vệ thì không bắt buộc phải tiêm chủng lại. Thời hạn miễn dịch này phải được xác định dựa trên giấy chứng nhận tiêm chủng hợp lệ do cơ quan y tế có thẩm quyền cấp.

Danh mục bệnh, đối tượng và lịch tiêm chủng bắt buộc trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng

Đối với trẻ em, Thông tư quy định lịch tiêm chủng bắt buộc đối với một số bệnh truyền nhiễm phổ biến trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia bao gồm:

• Bệnh lao: Sử dụng vắc xin phòng lao (BCG) cho đối tượng trẻ em dưới 1 tuổi, thực hiện tiêm 1 lần duy nhất trong vòng 01 tháng đầu sau khi sinh.
• Bệnh bại liệt: Sử dụng vắc xin bại liệt dạng uống cho đối tượng trẻ em dưới 1 tuổi, với lịch uống cụ thể gồm 3 lần: lần thứ nhất khi trẻ đủ 2 tháng tuổi, lần thứ hai khi trẻ đủ 3 tháng tuổi, và lần thứ ba khi trẻ đủ 4 tháng tuổi.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Thông tư 26/2011/TT-BYT chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 9 năm 2011. Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu các đơn vị, địa phương gặp khó khăn, vướng mắc thì cần kịp thời phản ánh về Bộ Y tế (thông qua Cục Y tế dự phòng) để được xem xét, hướng dẫn và giải quyết.