Năm 1957, Bộ Tư pháp ban hành Thông tư 2800-HCTP hướng dẫn về tổ chức bộ máy tư pháp để giải quyết những công việc tư pháp của các thị xã. Đây là văn bản pháp lý quan trọng trong giai đoạn củng cố chính quyền dân chủ nhân dân, nhằm định hình và kiện toàn hệ thống cơ quan tư pháp cấp cơ sở tại các đô thị, thị xã miền Bắc nước ta.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của Thông tư

• Phạm vi áp dụng: Công tác tổ chức, sắp xếp bộ máy và phân định thẩm quyền giải quyết các công việc tư pháp tại địa bàn các thị xã.
• Đối tượng áp dụng: Ủy ban hành chính các cấp, các Ty Tư pháp tỉnh, các cơ quan tư pháp thị xã và đội ngũ cán bộ, thẩm phán, nhân viên tư pháp hoạt động tại các thị xã.

Các nội dung cốt lõi về tổ chức bộ máy tư pháp thị xã

1. Mục tiêu thiết lập bộ máy tư pháp tại các thị xã

• Đảm bảo việc giải quyết nhanh chóng, kịp thời và đúng pháp luật các vụ việc tranh chấp dân sự, các vi phạm pháp luật nhỏ xảy ra trên địa bàn thị xã.
• Tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân tiếp cận với công lý, giảm bớt phiền hà và chi phí đi lại khi có yêu cầu giải quyết các công việc tư pháp.
• Góp phần giữ gìn an ninh trật tự, an toàn xã hội và thúc đẩy công cuộc khôi phục, phát triển kinh tế - xã hội tại các vùng đô thị sau chiến tranh.

2. Nguyên tắc tổ chức và mối quan hệ công tác

• Bộ máy tư pháp thị xã được tổ chức dưới sự chỉ đạo nghiệp vụ trực tiếp của Ty Tư pháp cấp tỉnh, đồng thời chịu sự quản lý hành chính của Ủy ban hành chính thị xã.
• Phân định rõ ràng giữa chức năng quản lý hành chính tư pháp và chức năng xét xử, đảm bảo tính khách quan và đúng quy định pháp luật trong quá trình thực thi nhiệm vụ.
• Chú trọng việc bố trí, sắp xếp đội ngũ cán bộ tư pháp có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực chuyên môn phù hợp với đặc thù công việc tại thị xã.

3. Nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể của tư pháp thị xã

• Tiếp nhận, thụ lý và giải quyết các tranh chấp dân sự, hôn nhân gia đình, đất đai hoặc các vi phạm hành chính, hình sự ít nghiêm trọng thuộc thẩm quyền được phân cấp.
• Thực hiện công tác hòa giải ở cơ sở, hướng dẫn nghiệp vụ cho các ban hòa giải tại các khối phố, phường thuộc thị xã nhằm giải quyết mâu thuẫn ngay từ khi mới phát sinh.
• Tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luật cho quần chúng nhân dân, giúp nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người dân đô thị.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 2800-HCTP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành năm 1957. Các cơ quan tư pháp địa phương, Ủy ban hành chính các tỉnh và thị xã có trách nhiệm phổ biến, quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc các hướng dẫn tại Thông tư này nhằm thống nhất bộ máy tư pháp trên toàn quốc.