Thông tư 293-TT/RĐ được Tổng cục Quản lý ruộng đất ban hành ngày 18 tháng 11 năm 1985 nhằm hướng dẫn giải quyết các tranh chấp về đất bãi sa bồi ven sông, ven biển, bảo đảm việc quản lý và sử dụng đất đai hiệu quả, ổn định tình hình an ninh trật tự tại các địa phương.
Phạm vi và đối tượng áp dụng
Thông tư này áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước về ruộng đất, Ủy ban nhân dân các cấp, các tổ chức kinh tế tập thể (hợp tác xã, tập đoàn sản xuất), các tổ chức quốc doanh và cá nhân có liên quan đến việc quản lý, sử dụng và giải quyết tranh chấp đất bãi sa bồi ven sông, ven biển trên phạm vi cả nước.
Nguyên tắc quản lý và sử dụng đất bãi sa bồi
- Đất bãi sa bồi ven sông, ven biển là tài sản thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý. Việc giao đất, cho thuê đất hoặc đưa vào sử dụng phải tuân thủ quy hoạch phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản của địa phương.
- Ưu tiên giao đất bãi sa bồi cho các tổ chức kinh tế quốc doanh, hợp tác xã và tập đoàn sản xuất để tổ chức sản xuất quy mô lớn, áp dụng kỹ thuật tiến bộ. Trường hợp tập thể chưa có nhu cầu hoặc chưa đủ khả năng khai thác thì mới giao cho cá nhân sử dụng có thời hạn để tránh lãng phí đất đai.
Nguyên tắc giải quyết tranh chấp đất bãi sa bồi
- Giải quyết tranh chấp địa giới hành chính: Đối với các tranh chấp về đất bãi sa bồi liên quan đến địa giới hành chính giữa các xã, huyện hoặc tỉnh, việc xác định ranh giới phải căn cứ vào dòng chảy chính (lạch sâu) của sông, các tài liệu bản đồ lịch sử và thực tế quản lý qua các thời kỳ. Việc giải quyết phải hướng tới sự đồng thuận, không làm ảnh hưởng đến quan hệ đoàn kết giữa các địa phương.
- Giải quyết tranh chấp giữa các tổ chức và cá nhân: Các tranh chấp giữa hợp tác xã với hợp tác xã, giữa hợp tác xã với cá nhân, hoặc giữa các cá nhân với nhau phải được hòa giải từ cơ sở. Căn cứ giải quyết dựa trên quá trình khai hoang, phục hóa, công sức đóng góp tôn tạo đất bãi và hiệu quả sử dụng đất thực tế.
- Thẩm quyền giải quyết: Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm hòa giải và giải quyết các tranh chấp trong nội bộ địa phương. Nếu không hòa giải được hoặc tranh chấp liên quan đến nhiều xã, Ủy ban nhân dân cấp huyện sẽ đứng ra giải quyết. Đối với các tranh chấp phức tạp liên quan đến ranh giới giữa các huyện hoặc tỉnh, thẩm quyền giải quyết thuộc về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc Tổng cục Quản lý ruộng đất phối hợp với các bộ, ngành liên quan trình Hội đồng Bộ trưởng quyết định.
Biện pháp tổ chức thực hiện và xử lý vi phạm
- Các địa phương phải tiến hành điều tra, khảo sát, đo đạc và lập bản đồ phân loại đất bãi sa bồi để đưa vào diện quản lý chặt chẽ.
- Nghiêm cấm hành vi tự ý bao chiếm, chuyển nhượng trái phép hoặc gây mất an ninh trật tự tại các khu vực đất bãi sa bồi đang tranh chấp. Mọi hành vi vi phạm sẽ bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.
Hiệu lực thi hành
Thông tư 293-TT/RĐ-1985 có hiệu lực kể từ ngày ban hành (ngày 18 tháng 11 năm 1985). Các quy định trước đây của Tổng cục Quản lý ruộng đất hoặc các địa phương trái với Thông tư này đều bãi bỏ.
| TỔNG CỤC QUẢN LÝ RUỘNG ĐẤT | CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
| Số: 293-TT/RĐ | Hà Nội, ngày 22 tháng 10 năm 1985 |
Ở một số xã ven sông lớn thuộc các tỉnh phía Bắc thường xảy ra tranh chấp đất bãi sa bồi. Nguyên nhân chủ yếu là do đất bãi khi lở, khi bồi, trong khi đó chính quyền địa phương chưa kịp thời điều chỉnh lại cho hợp lý, một số người tự động tranh chiếm đất bãi, gây ảnh hưởng không tốt cho sản xuất và đoàn kết nông thôn.
Ngày 1-7-1980, Hội đồng Chính phủ (nay là Hội đồng Bộ trưởng) đã có Quyết định số 201-CP xác định rõ thẩm quyền của các cấp giải quyết tranh chấp ruộng đất. Căn cứ vào quyết định này và sau khi thảo luận với một số ngành, cơ quan có liên quan, Tổng cục Quản lý ruộng đất hướng dẫn việc giải quyết tranh chấp bãi sa bồi như sau:
Ranh giới do hai bên thương lượng trong quá trình điều chỉnh đất bãi để ổn định sản xuất thì không coi là địa giới hành chính (trừ trường hợp có sự trùng lặp). Trường hợp người xã này sản xuất trên đất bãi của xã khác thì coi là xâm canh và người đó phải chấp hành đầy đủ các quy định về quản lý hành chính đối với đất đai của xã có bãi.
Tình hình tranh chấp bãi sa bồi thường xảy ra sau mỗi mùa lũ và có khi diễn biến phức tạp, vì vậy cần chủ động ngăn ngừa bằng cách tăng cường giáo dục chính sách và pháp luật đất đai trong nhân dân, đồng thời phải có kế hoạch quản lý, phân phối, điều chỉnh đất bãi kịp thời trước vụ sản xuất. Trong quá trình phân phối điều chỉnh, giải quyết tranh chấp bãi bồi cần có biên bản, sổ sách, quyết định theo đúng thủ tục hành chính để làm cơ sở pháp lý cho việc quản lý, sử dụng đất đai.
Căn cứ vào nội dung Thông tư này, Tổng cục yêu cầu Uỷ ban nhân dân các tỉnh và thành phố trực thuộc Trung ương có bãi sa bồi chỉ đạo địa phương mình giải quyết tốt những vụ tranh chấp đất bãi ven sông. Trong quá trình thực hiện nếu có khó khăn, phản ánh kịp thời để Tổng cục giúp đỡ hoặc đề nghị lên Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng giải quyết.
| Tôn Gia Huyên (Đã ký) |