Thông tư 32/2017/TT-BCA được ban hành bởi Bộ trưởng Bộ Công an quy định chi tiết về danh mục các đồ vật cấm đưa vào buồng tạm giữ, buồng tạm giam và các biện pháp xử lý vi phạm liên quan trong lực lượng Công an nhân dân, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2018.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Thông tư này quy định chi tiết về danh mục các đồ vật bị cấm mang vào buồng tạm giữ, buồng tạm giam, quy trình phát hiện, thu giữ và các hình thức xử lý vi phạm đối với hành vi đưa đồ vật cấm vào nơi giam giữ. Đối tượng áp dụng bao gồm người bị tạm giữ, người bị tạm giam tại các trại tạm giam, nhà tạm giữ (gọi chung là cơ sở giam giữ) trong lực lượng Công an nhân dân, cùng các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan.

Giải thích các khái niệm then chốt

• Buồng tạm giữ: Là nơi giam giữ người đang trong thời hạn tạm giữ hoặc gia hạn tạm giữ theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, được xây dựng theo thiết kế tiêu chuẩn của Bộ Công an và có treo biển hiệu rõ ràng.
• Buồng tạm giam: Là nơi giam giữ người trong thời hạn tạm giam, gia hạn tạm giam, người chờ chấp hành án phạt tù, người bị kết án tử hình hoặc buồng kỷ luật tùy theo từng đối tượng quản lý cụ thể.
• Đồ vật cấm: Là những đồ vật có khả năng được sử dụng để tự sát, trốn khỏi nơi giam giữ, gây thương tích, tổn hại sức khỏe, tính mạng của bản thân hoặc người khác, hoặc gây cản trở cho công tác thi hành tạm giữ, tạm giam và các hoạt động tố tụng hình sự.

Danh mục 11 nhóm đồ vật cấm đưa vào buồng tạm giữ, buồng tạm giam

Người bị tạm giữ, người bị tạm giam tuyệt đối không được mang các đồ vật sau vào buồng giam:

• Các loại vũ khí, vật liệu nổ, chất nổ và các công cụ hỗ trợ.
• Chất gây mê, chất độc, khí độc, chất phóng xạ, hóa chất độc hại hoặc nguy hiểm.
• Các chất ma túy, tiền chất ma túy, các chất gây nghiện và chất hướng thần.
• Các chất dễ cháy và chất gây cháy như xăng, dầu, cồn, bật lửa, các loại diêm.
• Điện thoại di động và tất cả các thiết bị thông tin liên lạc khác.
• Thiết bị lưu trữ dữ liệu, máy ghi âm, máy ghi hình, máy nghe nhạc, radio và các thiết bị điện tử, kỹ thuật tương tự.
• Đồ dùng bằng kim loại, sành, sứ, đá, thủy tinh, các vật sắc nhọn và các loại dây có thể dùng để tự sát, phá buồng giam, trốn trại hoặc gây thương tích.
• Sách, báo, tài liệu, tranh ảnh, băng đĩa có nội dung phản động, đồi trụy, truyền đạo trái phép, mê tín dị đoan hoặc các công cụ dùng để đánh bạc dưới mọi hình thức.
• Giấy, bút, mực (trừ trường hợp được sự đồng ý của thủ trưởng cơ sở giam giữ).
• Rượu, bia, đồ uống có cồn, thuốc lá, thuốc lào; các loại thuốc chữa bệnh, phòng bệnh chưa có sự đồng ý của y tế cơ sở giam giữ.
• Tiền Việt Nam đồng, ngoại tệ, giấy tờ có giá, vàng, bạc, đá quý và các kim loại quý khác.

Quy trình phát hiện và thu giữ đồ vật cấm

• Khi phát hiện đồ vật cấm, cán bộ có trách nhiệm phải lập biên bản thu giữ, ghi lời khai của người vi phạm và người làm chứng (nếu có). Biên bản phải mô tả chi tiết về số lượng, trọng lượng, chủng loại, kích thước và đặc điểm của đồ vật.
• Đối với các đồ vật nghi là vàng, bạc, đá quý, ma túy, phải tiến hành niêm phong dưới sự chứng kiến và ký xác nhận của người vi phạm cùng người làm chứng hoặc người chứng kiến.
• Trường hợp không xác định được chủ sở hữu đồ vật cấm trong buồng giam, việc thu giữ phải có sự chứng kiến và ký biên bản của ít nhất 02 người bị tạm giữ hoặc tạm giam tại đó, sau đó tiến hành xác minh làm rõ.
• Mọi trường hợp thu giữ phải được báo cáo ngay cho thủ trưởng cơ sở giam giữ để có phương án xử lý và cập nhật vào sổ theo dõi, lập biên bản giao nhận chặt chẽ.

Biện pháp xử lý vi phạm đối với các đối tượng liên quan

• Đối với người bị tạm giữ, tạm giam: Tùy thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm sẽ bị xử lý kỷ luật nghiêm khắc theo quy định. Nếu tự giác giao nộp đồ vật cấm trước khi bị phát hiện, người vi phạm sẽ được xem xét giảm nhẹ hình thức xử lý.
• Đối với người có hành vi giúp sức, bao che: Các cá nhân giúp sức hoặc tuồn đồ vật cấm vào cơ sở giam giữ sẽ bị lập hồ sơ xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật và quy định của Bộ Công an.
• Trường hợp có dấu hiệu tội phạm: Thủ trưởng cơ sở giam giữ có trách nhiệm lập văn bản đề nghị và chuyển ngay hồ sơ vi phạm sang cơ quan điều tra có thẩm quyền để tiến hành điều tra, xử lý hình sự.

Phương thức xử lý đối với từng loại đồ vật cấm bị thu giữ

• Vũ khí, chất nổ, ma túy (Khoản 1, 2, 3 Điều 4): Lập biên bản và chuyển giao ngay cho cơ quan điều tra có thẩm quyền giải quyết theo quy định pháp luật.
• Chất cháy, điện thoại, thiết bị lưu trữ (Khoản 4, 5, 6 Điều 4): Tiến hành kiểm tra, xác minh, lập hồ sơ trước khi tiêu hủy. Nếu thiết bị chứa dữ liệu liên quan đến vụ án thì phải chuyển giao cho cơ quan điều tra.
• Đồ kim loại, sách báo cấm, giấy bút, rượu bia, thuốc lá (Khoản 7, 8, 9, 10 Điều 4): Thủ trưởng cơ sở giam giữ ra quyết định tiêu hủy. Việc tiêu hủy phải được thực hiện bởi một Hội đồng tiêu hủy được thành lập đúng quy định (Giám thị hoặc Phó Trưởng Công an cấp huyện làm Chủ tịch Hội đồng tùy theo mô hình cơ sở giam giữ).
• Tiền mặt, ngoại tệ, vàng bạc, đá quý (Khoản 11 Điều 4): Thủ trưởng cơ sở giam giữ gửi vào Kho bạc Nhà nước nơi đơn vị đóng quân và đề nghị người có thẩm quyền ra quyết định xử lý. Riêng trường hợp người bị tạm giữ, tạm giam tự giác giao nộp thì số tài sản này được gửi lưu ký hoặc bàn giao cho thân nhân theo nguyện vọng của họ.

Thành phần hồ sơ thu giữ và xử lý vi phạm

Hồ sơ xử lý vi phạm phải được thiết lập đầy đủ, quản lý và lưu giữ nghiêm ngặt theo quy định, bao gồm các tài liệu chính sau:

• Biên bản vi phạm, biên bản thu giữ và niêm phong đồ vật cấm (nếu có).
• Biên bản ghi lời khai của người vi phạm, người làm chứng và bản tường trình của người vi phạm.
• Báo cáo đề xuất hình thức xử lý của cán bộ thu giữ và báo cáo của thủ trưởng cơ sở giam giữ gửi cấp có thẩm quyền.
• Các quyết định hành chính: Quyết định thu giữ, quyết định xử lý đồ vật cấm, quyết định xử lý vi phạm.
• Biên bản bàn giao hoặc biên bản tiêu hủy đồ vật cấm; biên bản chuyển giao hồ sơ cho cơ quan điều tra (nếu có) cùng các tài liệu liên quan khác.

Hiệu lực thi hành và Trách nhiệm tổ chức thực hiện

Thông tư 32/2017/TT-BCA có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2018, bãi bỏ toàn bộ các quy định trước đây trái với nội dung tại Thông tư này. Các Tổng cục trưởng, Thủ trưởng đơn vị trực thuộc Bộ trưởng Bộ Công an, Giám đốc Công an các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Thủ trưởng các cơ sở giam giữ chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc các quy định tại Thông tư này. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc, các đơn vị phải kịp thời báo cáo về Bộ Công an (qua Tổng cục Cảnh sát Thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp) để được hướng dẫn.